ทำไมคนถึงประสบภาวะอัมพาตขณะนอนหลับ?

ภาวะอัมพาตขณะนอนหลับ หรือที่รู้จักกันในชื่อภาวะอัมพาตขณะนอนหลับ สามารถเกิดขึ้นได้ในผู้ที่เป็นโรคนอนหลับผิดปกติ (narcolepsy) หรือความผิดปกติทางจิตอื่นๆ

ขณะที่ร่างกายกำลังหลับ สมองจะส่งสัญญาณไปคลายกล้ามเนื้อแขนและขา ส่งผลให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงและเกิดภาวะอัมพาตชั่วคราวในช่วงระยะ REM (การเคลื่อนไหวของดวงตาอย่างรวดเร็ว) ซึ่งเริ่มขึ้นประมาณ 70-90 นาทีหลังจากหลับ

หากสมองส่วนใดส่วนหนึ่งทำงานผิดปกติ จะทำให้เกิดภาวะอัมพาตขณะนอนหลับ (หรือที่รู้จักกันในชื่อภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ) ซึ่งผู้ที่นอนหลับจะรับรู้ถึงสิ่งรอบข้าง แต่ไม่สามารถขยับแขนขาหรือพูดได้ และจะค่อยๆ เกิดภาพหลอนเป็นเวลาสองสามนาที จากข้อมูลของ WebMD พบว่า 4 ใน 10 คนเคยประสบกับภาวะอัมพาตขณะนอนหลับอย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต และพบได้บ่อยที่สุดในวัยรุ่น

ความผิดปกติของการนอนหลับ

จากการศึกษาในปี 2010 โดยมหาวิทยาลัยการแพทย์เกาสง (ไต้หวัน) ซึ่งมีผู้เข้าร่วม 100 คน พบว่าภาวะอัมพาตขณะนอนหลับเป็นเรื่องปกติในผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับเรื้อรัง ความผิดปกติของจังหวะการนอนหลับ และตะคริวขาขณะนอนหลับ โดยในจำนวนนี้ 38% มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับชนิดอุดกั้น

นักวิทยาศาสตร์ อธิบายว่าความผิดปกติของการนอนหลับสามารถส่งผลกระทบต่อคุณภาพ ปริมาณ และระยะเวลาของการนอนหลับ ส่งผลให้เกิดอาการหงุดหงิดในเวลากลางวันและประสิทธิภาพการทำงานของสมองลดลงในเวลากลางคืน ภาวะอัมพาตขณะนอนหลับมักเกิดขึ้นบ่อยเมื่อนอนหงาย เนื่องจากท่านี้ทำให้เกิดการกรนและภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับได้ง่าย

ภาวะอัมพาตขณะนอนหลับส่งผลต่อการนอนหลับ ทำให้ตื่นบ่อยและรู้สึกเหนื่อยล้า (ภาพ: Freepik)

โรคนอนหลับผิดปกติ

ผู้ที่เป็นโรคนอนหลับผิดปกติมักมีปัญหาในการควบคุมวงจรการนอนหลับและการตื่น เนื่องจากเซลล์สมองที่ผลิตสารสื่อประสาทที่เรียกว่าโอเร็กซินลดลง สารนี้มีบทบาทในการรักษาภาวะตื่นตัวและยับยั้งการนอนหลับแบบ REM ส่งผลให้สมองอาจเป็นอัมพาตหลังจากหลับบ่อยขึ้น

อาการของโรคนอนหลับผิดปกติ ได้แก่ การนอนหลับไม่ต่อเนื่อง ภาพหลอน ง่วงนอนในเวลากลางวัน หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง ปัจจัยเสี่ยงของโรคนอนหลับผิดปกติ ได้แก่ อาการเจ็ตแล็กและการทำงานเป็นกะ

ความผิดปกติทางสุขภาพจิต

ผู้ที่มีภาวะเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ ผู้ที่เคยประสบกับความทุกข์ทางร่างกายและจิตใจ และผู้ที่มีภาวะวิตกกังวล มีแนวโน้มที่จะเกิดภาวะอัมพาตขณะนอนหลับได้ง่ายกว่า เนื่องจากภาวะดังกล่าวเกิดจากการรวมกันของภาพหลอน ความคิดและพฤติกรรมที่ผิดปกติ ซึ่งรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน นำไปสู่ความวิตกกังวลและในที่สุดก็เกิดภาวะอัมพาตขณะนอนหลับ

คนที่ชอบเหม่อลอยมีแนวโน้มที่จะประสบภาวะอัมพาตขณะนอนหลับได้ง่ายกว่า นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่าความเชื่อในสิ่งเหนือธรรมชาติจะทำให้เกิดภาพหลอนมากขึ้น

ภาวะอัมพาตขณะนอนหลับนั้นไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่สามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตได้ง่าย ทำให้เกิดความคิดในแง่ลบก่อนนอนและลดจำนวนชั่วโมงการนอนหลับพักผ่อน เพื่อหลีกเลี่ยงสิ่งนี้ ทุกคนควรจัดตารางเวลาการนอนหลับและการตื่นให้สม่ำเสมอและนอนหลับให้เพียงพอ

ในชีวิตประจำวัน ควรหลีกเลี่ยงคาเฟอีน จำกัดการรับประทานอาหารว่างตอนเย็น และงดใช้โทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ก่อนนอนเพื่อลดการสัมผัสแสงสีฟ้า ผ่อนคลายก่อนนอนด้วยการอาบน้ำ อ่านหนังสือ หรือฟังเพลงที่ผ่อนคลาย

ฮุยเยน มาย (อ้างอิงจาก Sleep Foundation, Healthline )

ผู้อ่านสามารถโพสต์คำถามเกี่ยวกับโรคทางระบบประสาทได้ที่นี่ เพื่อให้แพทย์ตอบ

ลิงก์แหล่งที่มา: https://vnexpress.net/tai-sao-bi-bong-de-4675752.html