 |
| ท่ามกลางชีวิตสมัยใหม่ ชาวเผ่าแดงในเพียรลัม (ตำบลเยนทิง) ยังคงรักษาประเพณีการเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนที่เปี่ยมด้วยเอกลักษณ์ทางชาติพันธุ์เอาไว้ |
ต้นกำเนิดอันศักดิ์สิทธิ์
หลังจากขับรถไปตามถนนคอนกรีตคดเคี้ยว เราก็มาถึงหมู่บ้านเพียรลัมและได้พบกับคุณเจียวไท่หลง คุณหลงอายุเกือบ 70 ปีแล้ว แต่ยังคงจดจำเรื่องราวและประเพณีโบราณของชาวบ้านได้อย่างชัดเจน ข้างกองไฟที่กำลังลุกไหม้ คุณหลงพูดด้วยน้ำเสียงแผ่วเบาว่า "ตรุษจีนเป็นช่วงเวลาที่เราจะแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ มันยังช่วยเสริมสร้างความผูกพันในชุมชนและหมู่บ้าน เป็นช่วงเวลาแห่งการพักผ่อนหลังจากทำงานหนักมาทั้งปี"
ชาวเผ่าแดงสืบทอดประเพณีการบูชาบรรพบุรุษมาหลายชั่วอายุคน ซึ่งถือเป็นส่วนที่สำคัญที่สุดของเทศกาลตรุษจีน (ปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ) เริ่มตั้งแต่วันที่ 25 ของเดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติ ครอบครัวต่างๆ จะไปหาหมอผีเพื่อประกอบพิธีกรรม โดยมีจุดประสงค์เพื่อเชิญบรรพบุรุษมาร่วมฉลองตรุษจีนกับลูกหลาน เป็นการบอกเล่าถึงการสิ้นสุดของปีเก่าและเริ่มต้นปีใหม่ พวกเขาจะอธิษฐานขอพรจากบรรพบุรุษให้ลูกหลานมีความสุข ความเจริญรุ่งเรือง และความสำเร็จในทุกๆ ด้าน พิธีกรรมนี้เป็นการเชื่อมโยงอย่างแน่นแฟ้นกับบรรพบุรุษและแสดงออกถึงความเชื่ออย่างลึกซึ้งในรากเหง้าของตน
เพื่อเตรียมตัวสำหรับเทศกาลตรุษจีน ตั้งแต่ปลายเดือนที่สิบสองตามปฏิทินจันทรคติ หนุ่มสาวต่างพากันรีบไปป่าเพื่อเก็บฟืนและซ่อมแซมบ้าน บรรดาแม่และยายเริ่มออกหาใบตองเพื่อห่อขนมข้าวเหนียว (bánh chưng) และหญิงสาวผู้สง่างามก็พยายามปักลวดลายบนชุดประจำชาติให้เสร็จสมบูรณ์ เพื่อที่จะได้อวดความงามของตนในวันตลาดและเทศกาลฤดูใบไม้ผลิในช่วงต้นปีใหม่
ในวันสุดท้ายของเทศกาลตรุษจีน บรรยากาศแห่งฤดูใบไม้ผลิอบอวลไปทั่วทุกบ้านในหมู่บ้าน ทุกคนต่างยุ่งอยู่กับการเตรียมตัวสำหรับงานเฉลิมฉลอง ผู้สูงอายุต่างช่วยกันตัดกระดาษอย่างพิถีพิถัน ซึ่งเป็นประเพณีอันเป็นเอกลักษณ์ของชาวเผ่าแดง นอกจากภาพวาดและบทกลอนที่เตรียมไว้ล่วงหน้าแล้ว ชาวเผ่าแดงยังตัดกระดาษสีแดงเป็นรูปดวงอาทิตย์ที่มีรัศมีเรืองรอง นำไปแปะไว้บนแท่นบูชาเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของชีวิต ความอบอุ่น และความหวังในปีใหม่
นอกจากนี้ ยังมีการตัดกระดาษสี่ชิ้นแล้วแปะไว้ที่ประตูแต่ละบาน โดยแต่ละชิ้นมีสีต่างกัน เพื่อเป็นสัญลักษณ์ของสี่ฤดูกาล ได้แก่ ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง และฤดูหนาว ปัจจุบัน ด้วยชีวิตที่สะดวกสบายมากขึ้น หลายครอบครัวจึงตกแต่งด้วยสีสันที่สดใสและสะดุดตามากขึ้น สิ่งของอื่นๆ เช่น ตู้เสื้อผ้า หีบเก็บของ เล้าไก่ และคอกหมู ก็มีการตัดกระดาษชิ้นเล็กๆ มาแปะไว้เช่นกัน ผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านยังคงกล่าวว่า แม้แต่สิ่งของที่เล็กที่สุดก็ต้องตกแต่งเพื่อต้อนรับเทศกาลตรุษจีน
หญิงสาวห่อขนมข้าวเหนียว (bánh chưng) อย่างชำนาญ ชายฉกรรจ์ตำขนมข้าวเหนียว (bánh giầy) และเด็กๆ แขวนลูกโป่งอย่างสนุกสนานบนกิ่งดอกท้อ ขนมข้าวเหนียวของชาวเผ่าแดงนั้นมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว แม้ว่าจะใช้ส่วนผสมที่คุ้นเคย เช่น ข้าว ถั่ว และมันหมู แต่พวกเขาทำเป็นแผ่นยาว ผูกด้วยเชือกสามเส้น ไม่ใช่แบบสี่เหลี่ยม ขนมข้าวเหนียวยังเป็นของว่างที่ขาดไม่ได้ หญิงสาวที่นี่ตำขนมด้วยมือ ทำให้ได้เนื้อสัมผัสที่เนียนนุ่ม อร่อย และละมุนลิ้น
ในช่วงบ่ายแก่ๆ ควายและวัวจะถูกต้อนกลับไปที่คอกและผูกไว้สำหรับคืนส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ เมื่อขนมข้าวเหนียวสุกแล้ว ชาวเผ่าแดงจะเลือกขนมข้าวเหนียว 12 ชิ้นและขนมข้าวเหนียวธรรมดา 12 ชิ้น ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของ 12 เดือนในหนึ่งปีและสัตว์ 12 ปีนักษัตร หลังจากจัดวางผลไม้และขนมหวานห้าชนิดบนแท่นบูชา และผูกอ้อยสองต้นไว้ที่ขาแท่นบูชาทั้งสองข้างแล้ว เจ้าของบ้านจะอาบน้ำ แต่งตัวให้เรียบร้อย จากนั้นจุดธูปเพื่ออธิษฐานต่อบรรพบุรุษ
ความเจริญรุ่งเรืองในทุกทิศทาง
 |
| คุณหลงค่อยๆ ตัดกระดาษสีแดงเพื่อตกแต่งแท่นบูชา เตรียมพร้อมต้อนรับเทศกาลตรุษจีนตามประเพณีดั้งเดิม |
ในคืนส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ครอบครัวต่างๆ จะมารวมตัวกันข้างกองไฟอุ่นๆ และสูดดมกลิ่นหอมอ่อนๆ ของเนื้อรมควัน พวกเขาไม่ได้เฉลิมฉลองปีใหม่ด้วยดอกไม้ไฟหรือเสียงเพลง แต่รอฟังเสียงที่คุ้นเคย นั่นคือเสียงไก่ขันครั้งแรก ซึ่งเป็นสัญญาณของการมาถึงของปีใหม่
ชาวเผ่าแดงเชื่อกันมาหลายชั่วอายุคนแล้วว่า ไก่ขันก่อนเป็นลางดี บ่งบอกถึงปีที่สงบสุข ในขณะที่สุนัขเห่าหรือแมวร้องก่อนเป็นลางร้าย ความเชื่อนี้ฝังลึกอยู่ในชีวิตทางจิตวิญญาณของพวกเขา เป็นวิธีการฟังเสียงธรรมชาติเพื่อเริ่มต้นปีใหม่
ในวันแรกของเทศกาลตรุษจีน ตามเวลาและทิศทางที่เป็นมงคลที่เลือกไว้ล่วงหน้า ครอบครัวทั้งหมดจะเดินทางไปในทิศทางนั้น ก่อนออกเดินทาง พวกเขาจะนำเงินกระดาษและธูปไปยังสถานที่ที่เลือกไว้ อัญเชิญเทพเจ้าให้ "ซื้อ" สิ่งที่ปรารถนา จากนั้นจุดธูปและวางไว้ที่นั่น ระหว่างทางกลับ พวกเขาจะพกหินติดตัวไปด้วย ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความมั่นคงและยั่งยืน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเทศกาลตรุษจีน (ปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ) ไม่มีใครได้รับอนุญาตให้พูดอะไรที่เป็นลางร้าย บรรยากาศแห่งความรื่นเริงในการต้อนรับฤดูใบไม้ผลิใหม่นั้นเต็มไปด้วยงานเทศกาลต่างๆ ที่ดึงดูดผู้คนจำนวนมาก เกมพื้นบ้านดั้งเดิม เช่น การโยนลูกบอล การชักเย่อ การหมุนลูกข่าง และเกมอื่นๆ ได้รับความนิยมอย่างมาก สาวๆ ในชุดกระโปรงยาว ผ้าคลุมศีรษะ และพู่สีแดง เต้นรำและพูดคุยกับหนุ่มๆ อย่างเขินอาย
เทศกาลตรุษจีนอย่างเป็นทางการสิ้นสุดลงในวันที่ 6 หรือ 7 ของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ ในช่วงเวลานี้ แต่ละครอบครัวจะเตรียมไก่ต้มและขนมบั๋นจุง (ขนมข้าวเหนียวเวียดนามแบบดั้งเดิม) เพื่อถวายบรรพบุรุษ เป็นการแจ้งให้ทราบว่าเทศกาลตรุษจีนได้สิ้นสุดลงแล้ว และลูกหลานจะยังคงทำงานในไร่นาและงานอื่นๆ ต่อไป โดยสัญญาว่าจะกลับมาบ้านเพื่อฉลองตรุษจีนในปีหน้า
เมื่อได้ฟังเรื่องราวความทรงจำของคุณเจี้ยว ไท่หลง เราก็รู้สึกทึ่ง แต่ก็อดคิดถึงประเด็นที่ใหญ่กว่านั้นไม่ได้ นั่นคือ ชุมชนชนกลุ่มน้อยอย่างชาวดาวแดงจะสามารถบูรณาการเข้ากับสังคมได้อย่างไร ในขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมดั้งเดิมของตนไว้ได้?
โชคดีที่ในเพียวญลัม ชาวบ้านได้พบจุดสมดุล พวกเขาละทิ้งประเพณีที่ล้าสมัยและไม่เหมาะสม ในขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาคุณค่าหลักไว้ ได้แก่ ความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ ความสามัคคีในชุมชน การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ นี่เป็นประสบการณ์อันมีค่าสำหรับการอนุรักษ์และส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อยในปัจจุบัน
เมื่อฤดูใบไม้ผลิมาเยือนหลังคาบ้านของทุกครอบครัว เราขอส่งคำอวยพรปีใหม่ในภาษาดาวที่เราประทับใจเป็นอย่างยิ่งว่า: Phấy xào hèng vẳng! (ขอให้ความเจริญรุ่งเรืองแผ่ไปทุกทิศทุกทาง)
ที่มา: https://baothainguyen.vn/van-hoa/202602/ve-phieng-lam-nghe-chuyen-tet-eff2a2d/
การแสดงความคิดเห็น (0)