Da Nang'da köylerin/mahallelerin birleştirilmesi için çözüm önerileri nelerdir?

Köylerin ve yerleşim alanlarının yeniden düzenlenmesine ilişkin 2025 tarihli 1581/QD-TTg sayılı Hükümet Kararının uygulanması, birleşmelerden sonra yönetimde tekdüzelik, idari kolaylık ve nüfusun gerçeklerine uygunluk sağlamak için acil bir gerekliliktir. Bu sadece teknik bir yönetim gerekliliği değil, aynı zamanda ülkenin "zirveye yükselişi" bağlamında topluluk alanlarını daha modern ve verimli bir şekilde yeniden düzenleme zihniyetini de yansıtmaktadır.

1970'te çekilmiş Quan Khai taş oyma köyünün (Non Nuoc) arşiv fotoğrafı...

Bunu başarmak için Da Nang'ın , şehrin nüfusunun tüm kesimleri arasında yüksek düzeyde bir fikir birliği oluşturmak üzere titiz ve sistematik adımlar atması gerekiyor.

"Köy var olduğu sürece millet de var olur!"

Aslında, 2019-2021 döneminde ülke genelinde 15.000'den fazla köy ve yerleşim alanı birleştirilerek toplam sayı yaklaşık 90.500 birime düşürüldü. Bununla birlikte, birçok köy ve yerleşim alanı nüfus, alan veya dağlık ve ada bölgelerinin kendine özgü özellikleri açısından hala eksiklikler göstermektedir; özellikle yeni köy/mezra/mahalle isimleri hala çelişkili görüşlere yol açmaktadır. Bu durum, her köy/mezra/mahallenin sadece yönetim açısından "standartlara uygun" olmakla kalmayıp, aynı zamanda kimlik ve sosyal yaşam açısından sürdürülebilir ve "halkın iradesine uygun" olmasını sağlamak için tarihsel, kültürel ve toplumsal yapı faktörlerinin derinlemesine anlaşılmasını gerektirmektedir.

Yeni Da Nang idari biriminin kurulmasından önce, ulusal tarihte önemli yeri olan birçok köy ve mezranın bulunduğu Quang Nam bölgesinde, yeni köylere isim verilirken birçok kişide endişe ve soru işaretleri kalmıştı.

Bir zamanlar toplumun hafızasına derinlemesine kazınmış birçok yer adı, katı ve mekanik isimlerle değiştirildi. Örneğin, tarih, şiir, müzik ve sanatta, özellikle Vo Quang'ın "Vatan" adlı eserinde ölümsüzleştirilen ve Fransızların Orta Vietnam'da ilk "Giao Thuy ipek dokuma atölyesini" kurduğu Giao Thuy Köyü (şimdi Dai Loc komününün bir parçası), yakındaki bir grup sakinin de dahil edilmesiyle "Birinci Köy" olarak yeniden adlandırıldı.

Benzer şekilde, İmparator Thanh Thai döneminde resmen tanınan ve marangozluğun beşiği olan Van Ha köyü şimdi "Phu Van köyü" olarak yeniden adlandırıldı; Trung Giang köyü (Bakan Pham Phu Thu'nun anne tarafından memleketi) "Ha Giang" olarak yeniden adlandırılması düşünülüyor; erken Duy Tan döneminde vatansever Le Co ile ilişkilendirilen Phu Lam köyü (Tien Phuoc) ise şimdi "Tien Cam" ile birleştirilmek üzere planlanıyor... Bu "sayısal" ve "melez" adlandırma gelenekleri, istemeden de olsa yüzlerce yıldır aktarılan tarihi ve kültürel bağları kopararak, kimliği sulandırıyor ve insanların köklerinin ve miraslarının bir parçasını kaybetmiş gibi hissetmelerine neden oluyor.

Tarihsel bir bakış açısıyla, köy isimlerinin sadece idari semboller değil, nesiller boyunca anıların ve toplumsal bilincin kristalleşmesi olduğu görülebilir. Eski bir yer adı, sadece bir yaşam alanını değil, aynı zamanda sevgi ve nostaljiyi de çağrıştırarak istikrarı ve sürdürülebilir bir yaşam arzusunu simgeler. Vietnam'ın kalıcı canlılığını inceleyen akademisyenlerin "Köy var olduğu sürece millet de var olur" diyerek köylerin muazzam rolünü vurgulamaları tesadüf değildir. Yeni bir köy/mezra/mahalle arayışı ve adlandırılması sadece idari amaçlara hizmet etmekle kalmaz, aynı zamanda gelecek için "anı yaratma" eylemidir.

Bu nedenle, bence Da Nang, yeni köylerin/mezraların/mahallelerin adlandırılması konusuna ihtiyatlı, bilimsel ve sistematik bir yaklaşımla yaklaşmalı ve bunu sadece bir idari işlem olarak görmemeli; entelektüellerle, araştırmacılarla istişare etmeli ve özellikle köylerin/mezraların/mahallelerin birleştirileceği bölgelerdeki insanların düşünce ve isteklerine saygı göstermelidir.

Phong Ngũ köyü ortak evi (Dien Ban). Fotoğraf: LAR

"Ülke bizim vatanımızdır!" demek için.

Bizim görüşümüze göre, özellikle Da Nang'ın idari yapıyı sadeleştirmek amacıyla köyleri/mezraları/mahalleleri yeniden düzenlemeye hazırlanması bağlamında, köylerin ve komünlerin tarihi ve kültürel gereksinimlerine saygı duyan, sorunsuz ve halkı memnun edecek bir uygulama sağlamak için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekmektedir: Birincisi, birden fazla köyün/mezranın/mahallenin birleştirilmesinden sonra verilecek yeni isimler, köyün tarihi derinliğinden kaynaklanmalıdır.

Tarihi belgelerde (örneğin, O Chau Can Luc'daki Quang Nam'ın 60'tan fazla köyü) veya tarihi ve halk kültürü hafızasında kayıtlı olan eski yer adlarının korunmasına öncelik verilmelidir; keyfi olarak yeni adlar (örneğin Phong Le, Lam Vien, Huong Que, Loc Yen, Gia Coc, Cam Pho...) oluşturulmasından kaçınılmalıdır.

İkinci olarak, geleneksel meslekler önemli bir temel olarak değerlendirilmelidir. İpekböceği yetiştiriciliği, hasır dokumacılığı (Ma Chau, Yen Ne, Ban Thach…), balık sosu yapımı (Nam O, Tan Thai, Cua Khe…), Tra Que, La Bong, Thu Bon, Non Nuoc taş oymacılığı köyü gibi bir zamanlar ünlü zanaatlarla ilişkili yer adları sadece geçim kaynaklarını yansıtmakla kalmaz, aynı zamanda yeni isimlerde korunması gereken eşsiz kültürel izleri de temsil eder.

Duy Xuyen ve Dai Loc'u birbirine bağlayan köprü - Giao Thuy Köyü'nün Orta Vietnam'daki ilk "Giao Thuy ipek dokuma atölyesi"ne ev sahipliği yaptığı yer. Fotoğraf: LE TRONG KHANG

Üçüncüsü, önemli tarihi hareketler ve olaylarla ilişkili tarihi yerler ve simgeler, bitişik köyleri birleştirirken (örneğin, Ngũ xã Trà Kiệu, Hải Châu chính xã, Xuân Thiều (Amerikalıların ilk ayak bastığı yer), Khuê Trung, An Hải) isimlendirme için bir "merkezi eksen" olarak kullanılabilir... böylece net bir bağlantı ve kimliğe sahip kültürel bir alan yaratılabilir.

Dördüncüsü, nehirler, iskeleler, dereler veya imgeler açısından zengin halk isimleri (örneğin: Khe Tre, Ho Lam, Ben Den, Ben Van, Ba Ren, Song Yen) gibi coğrafi ve sosyal faktörlere dikkat edilmelidir... bunlar atalarımızdan kalan ve sayısız çalkantıya rağmen onların torunları tarafından korunan değerli miraslardır...

Farklı birimler arasındaki isimlerin birleştirilmesi konusunda, bu yalnızca fonetik uyum ve geleneğe bağlılık sağlandığında yapılmalıdır; aksi takdirde, zengin bir tarihe ve temsili bir kültüre sahip bir yerleşim yerinin adını ortak isim olarak cesurca seçmek gerekir. Özellikle, "birleştirilen köylerin sakinleri aynı fikirde değil" bahanesiyle yeni köylere/mezralara/yerleşim alanlarına ardışık numaralar (sayısallaştırma) kullanılarak isim verilmesinden kesinlikle kaçınılmalıdır. Bu gibi durumlarda, yerel yönetim, yerel tarih ve kültürün sürekliliğini korumak için en temsili orijinal köy adını korumaya karar vermelidir.

Bana göre, Da Nang Şehir Halk Komitesi, yeni köylerin/mezraların/mahallelerin birleştirilmesi ve adlandırılması konusunda somut yönergeler yayınlamalı ki, mahalleler ve komünler uygulama için bir temele sahip olsun (ve kararlar, yerel gerçeklere dayalı olarak mahallelerden ve komünlerden gelen öneriler doğrultusunda alınmalıdır), böylece kamuoyu mutabakatına hızlıca ulaşılır ve herkesin bağımsız hareket etmesi sonucu gereksiz anlaşmazlıklar ve aksaklıklar yaşanması önlenir.

Mahalle ve belediye düzeyindeki yerel yönetimler, özellikle tarihçilerin, kültür araştırmacılarının ve birleştirilip yeni isimler verilecek köylerin/mezraların/mahallelerin halkının görüşlerine değer vererek, istişareleri organize etme ve isim seçme konusunda iyi bir iş çıkarmalıdır. Bununla birlikte, köylere/mezralara/mahallelere memur ve profesyonel olmayan personelin atanması ve yerleştirilmesi, birleşme süreciyle birlikte yürütülmeli ve bölgeyi anlayan, saygın ve topluluk yönetimi yeteneklerine sahip kişilerin seçilmesi sağlanmalıdır; tüm değişiklikler, yönetimde, kamu refahında ve kamu hizmeti sunumunda istikrar ve sürekliliği sağlamayı hedeflemelidir, çünkü birleşmenin gerekliliği sadece idari katmanları azaltmak değil, aynı zamanda halka sunulan hizmetin kalitesini de iyileştirmektir.

Son olarak, Genel Sekreter To Lam'ın belirttiği ruhu, Da Nang şehrindeki kadrolara, Parti üyelerine ve mahalle, semt ve köy/mezra halkına aşılamak gereklidir: Ülkenin yeni kalkınma gereksinimleri karşısında, düşünce ve vizyonumuzu değiştirmeli; anlayışımızı ve ideolojimizi birleştirmeli; kendimizi aşmalı, kişisel çıkarlarımızı ülkenin ortak iyiliği için feda etmeli; kaygıları, endişeleri ve alışkanlıkları aşmalı; bölgesel zihniyet ve duyguları aşarak daha geniş bir düşünce ve vizyona doğru ilerlemeliyiz: "Ülke bizim vatanımızdır!"

Kaynak: https://baodanang.vn/giai-phap-nao-de-sap-nhap-lang-khu-pho-tai-da-nang-3332119.html