Onun yanımda olması beni mutlu ediyor… anılarımı koruduğu için.

Her yıl, on ikinci ayın sonuna doğru, aile birleşmeleri için süregelen özlemlerle birlikte, büyükbabamı ve Tet bayramının geleneksel ruhunu torunlarının kalplerine nasıl yerleştirdiğini, baharın gelişini köylülere nasıl yaydığını düşünüyorum. Geniş aile bir arada kaldı, dört neslin aynı çatı altında yaşaması harika bir örnek teşkil etti.

Geleneksel Tet (Ay Yeni Yılı) kutlamalarının güzelliğini korumak. Fotoğraf: NGUYEN CUONG

Eve her gittiğimde, sanki her üyenin ailenin birer aşçısı olabileceği bir masal diyarıymış gibi, aile mutfağına hayranlıkla bakarım. Büyükbabamın yemek hazırlamasını, kek kalıplarını yıkamasını, bambu şeritlerini ayırmasını izlerken, oradaki nezaketi ve cömertliği hissederim. Oradan Tet'in (Ay Yeni Yılı) sıcaklığı da yayılır.

Yıllar geçtikçe, nehir boyunca köye doğru dönerken, tarlalar, nehir ve gökyüzü doğanın cömertliğiyle baharı karşılamaya devam etse de, Tet bayramının solmakta olan atmosferini düşününce birden bire hüzün hissettim.

Sadece memleketimde değil, birçok yerde, yıllardır insanlar geçimlerini sağlamak ve her yere seyahat etmek için koşturuyorlar. Ama Tet (Ay Yeni Yılı) geldiğinde, internetten alışveriş yapmaya ve yemek sipariş etmeye koşuyorlar. Pazardan tütsü olarak sunmak üzere bir çift yapışkan pirinç keki alıyorlar… ve Tet böyle bir şey. Tet sırasında insanların ailelerine muz yapraklarını yıkamak, kekleri sarmak, onları kaynatmak için ateş yakmak ve pişmelerini sabırsızlıkla beklemek için bir araya geldiği o telaşlı sahneyi görmek nadirdir.

Tet'e (Vietnam Yeni Yılı) olan ilgisizlik on yıldan fazla bir süredir devam ediyor. Büyükbabam üzgün. Yarım yüzyıldan fazla bir süredir Tet'e olan sevgisini korudu ve pirinç keklerini bizzat kendisi paketledi. "Pirinç kekleri sadece bir yemek değil, Tet'in ruhudur. Teknoloji ne kadar kolaylaşırsa kolaylaşsın, Tet'in neşesini getiremez. Teknoloji, Yeni Yıl Arifesine, kültürel, insani ve içten davranış biçimine gerçek tadı nasıl getirebilir ki?" dedi. Çocuklarına, gelinlerine ve damatlarına, Tet'i ertelemeleri ve pirinç keklerini paketleme geleneğini korumaları gerektiğini söyledi. Ayrıca ailesine ve kardeşlerine de söyledi. Eğer geniş ailesi önce örnek olursa, köylüler de görecek ve aynısını yapacaklardır.

Eski banyan ağacının altında köyün ileri gelenleriyle sohbet ederken, anıları korumakla ilgili hikayeleri ustaca anlattı. İleri gelenler de aynı fikirdeydi. Köy müreffeh bir yerdi, yiyecek ve giyecek açısından hiçbir eksiği yoktu. Belki de eksik olan şey, baharı karşılama ruhu, buluşmaların ve bir araya gelmelerin heyecanıydı. İleri gelenler, dedelerinin yaptığı gibi yapmak için geri döndüler. Daha da sevindirici olanı ise, Tet bayramına hazırlık şeklimden etkilenen birçok insanın "benden öğrenmek" için evime gelmesiydi.

Her pasta sevgi ve paylaşım duygusuyla paketlenmiştir.

Büyükbabam her bireye bir görev vermişti, çünkü bir tencere banh chung (Vietnam yapışkan pirinç keki) yapmak birçok aşama gerektiriyordu. Önceden annem pirinci ölçer ve eti alırdı, büyükannem yaprakları özenle seçer ve bambu şeritlerini bulurdu, babam ise odunları hazırlar ve tencereyi hazırlardı. Banh chung, yapışkan pirinç, domuz eti, yeşil fasulye, soğan, biber, dong yaprakları ve bambu şeritleri gibi çiftçilerin hayatına aşina malzemelerden yapılır. Aile, pirinci ve yeşil fasulyeyi yıkamak, yaprakları durulamak ve eti doğramak için bir zaman belirlerdi. Kekleri sarmak için toplandıklarında, bazıları yaprakları katlar, bazıları kalıba uyacak şekilde keserdi ve büyükbabam kekleri sarmaktan sorumlu olurdu. Kekleri elle sarmanın eğlencesi, herkesin zevkine uygun birçok farklı iç harç yapabilmekti. Bu yüzden tuzlu kekler, yeşil fasulye ve et dolgulu kekler, ballı yeşil fasulye dolgulu kekler, vejetaryen kekler ve özellikle çocuklar için minik kekler vardı.

Kaynayan pirinç keklerinin etrafında toplanmak, en içten, birleştirici ve keyifli duygudur. Daha fazla odun eklenmeli ve su sürekli yenilenmelidir. Yanan odunun hafif keskin kokusu, keskin dumanı ve çıtırtı sesleri, bahar atmosferini daha da sıcak ve samimi hale getirir. Bahçede, doğanın mekanı güzelleştirmek için görevlendirdiği erik ve kayısı ağaçları da tam çiçek açmıştır. Ev sahibine, pirinç keklerinin bulunduğu tencereye bakarak, baharı heyecanla beklerler. Bu, köyde Tet bayramını kutlamanın geleneksel yoludur; bir zamanlar kaybolmuş bir gelenek. Yaşlı adamın coşkulu hatıraları sayesinde bu güzel gelenek korunmuştur. Bu masalı ve anıyı sadece bizler için değil, köydeki birçok genç ve çocuk nesli için de yaşatmıştır. El ele tutuşma, bu anlamlı pirinç keklerini yaratır. Bunun doruk noktası sadece yemek değil; kek, çocukların ve yetişkinlerin neşeli kahkahalarını ve sohbetlerini içine alan sıcaklık ve aile sevgisini taşır.

Eski zamanlarda, memleketimde buzdolabı yoktu, bu yüzden aileler genellikle kuyuyu büyük bir dolap gibi kullanırlardı. Kekleri kaynattıktan sonra çıkarır, yıkar ve birkaç saat ıslanmaları için kuyuya koyarlardı. Kuyudaki düşük sıcaklık, keklerin "kendiliğinden korunmasına" yardımcı olurdu, böylece nemli havalarda bile bozulmazlardı.

Endüstriyel hayat çok hızlı geçiyor. Eve, kuş cıvıltılarıyla dolu bahçeye dönmek hayatı yavaşlatıyor, onu rahat ve huzurlu kılıyor. Gürültülü dış dünyada bulamadığım şeyleri mutfakta, bahçede, herkesin bir araya gelip paylaşması için özenle koruduğu bir "ritüel" olan büyükbabamın ellerinde bulabiliyorum. Sonuç olarak, Tet (Vietnam Yeni Yılı) ile ilgili en önemli şey canlı atmosfer, neşeli kutlama!

DIEN KHANH

Hang Trong - Hoan Kiem

Kaynak: https://www.sggp.org.vn/vui-vi-co-ong-giu-ky-uc-post724006.html