Trải nghiệm thực tế
Một chương trình ngoại khóa đặc biệt tại Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng) đã giúp nhiều học sinh lần đầu cảm nhận rõ nét vẻ đẹp của những làn điệu chèo. Đây là chuyên đề cấp thành phố với tên gọi “Mạch nguồn di sản” không chỉ giới thiệu lý thuyết, mà tạo cơ hội để học sinh trực tiếp thưởng thức và tham gia biểu diễn các trích đoạn chèo.
Chương trình có sự tham gia hỗ trợ của các nghệ sĩ Nhà hát Chèo xứ Đông, góp phần tạo nên không gian trải nghiệm nghệ thuật sinh động, gần gũi với học sinh.
Tại đây, các em được lắng nghe những chia sẻ thực tế về nghệ thuật chèo, thưởng thức các trích đoạn chèo cổ tiêu biểu cùng những làn điệu quen thuộc đã gắn bó với đời sống văn hóa dân tộc qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, học sinh còn được trực tiếp giao lưu, thử sức biểu diễn và tìm hiểu về hệ thống nhạc cụ đặc trưng của chèo như đàn bầu, đàn nguyệt… Qua đó, các em có cơ hội tiếp cận nghệ thuật truyền thống bằng hình thức trực quan, sinh động, góp phần nuôi dưỡng tình yêu đối với di sản văn hóa dân tộc.
Em Hà Vy, học sinh lớp 12 chuyên Pháp chia sẻ sau khi thử sức biểu diễn trích đoạn “Thị Mầu lên chùa” trong vở chèo Quan Âm Thị Kính: “Ban đầu em khá lo vì nghĩ chèo khó tiếp cận, khó hát. Nhưng khi được hướng dẫn và trực tiếp biểu diễn, em cảm nhận rõ sự tinh tế trong từng câu hát. Em thấy chèo rất gần gũi và thú vị”.
Em Bùi Đức Anh, học sinh lớp chuyên Nga hào hứng khi thử sức với làn điệu “Về Côn Sơn xuân nay”. Những trải nghiệm cho thấy khi được tiếp cận bằng hình thức trực quan, gần gũi, nghệ thuật truyền thống hoàn toàn có thể tạo nên sức hấp dẫn với thế hệ trẻ.
Theo cô giáo Lưu Thu Liên, Bí thư Đoàn Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi, ý tưởng tổ chức chuyên đề xuất phát từ mong muốn giúp học sinh hiểu rõ hơn về nghệ thuật truyền thống là một phần của đời sống văn hóa dân tộc. “Nếu chỉ học qua sách vở, học sinh khó cảm nhận được giá trị di sản. Khi được trực tiếp xem, nghe và trải nghiệm, các em sẽ có cảm xúc và sự kết nối sâu sắc hơn”, cô Liên cho biết.
Tại Hải Phòng, nhiều mô hình tương tự cũng đang phát huy hiệu quả. Câu lạc bộ Ca trù An Biên tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố thu hút đông đảo học sinh tham gia các lớp học ca trù, chèo, hát văn sau giờ chính khóa. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Thu Hằng và giáo viên âm nhạc Bùi Thị Là trực tiếp hướng dẫn, giúp các em tiếp cận nghệ thuật bằng phương pháp nhẹ nhàng, gần gũi.
Cô Bùi Thị Là cho biết nhiều em ban đầu còn rụt rè nhưng khi quen dần thì rất say mê. Có em lên cấp THCS vẫn quay lại tham gia sinh hoạt. Điều đó chứng tỏ nếu tiếp cận đúng cách, nghệ thuật truyền thống vẫn có sức hút với thế hệ trẻ.
Không chỉ trong trường học, các không gian cộng đồng cũng đang trở thành “cầu nối” giúp di sản đến gần người trẻ. Tại làng Đông Môn, phường Hòa Bình (Hải Phòng), Câu lạc bộ Ca trù Đông Môn duy trì biểu diễn vào tối thứ sáu hằng tuần. Đây vừa là nơi sinh hoạt văn hóa của người dân, vừa tạo điều kiện để thế hệ trẻ địa phương tiếp xúc với nghệ thuật truyền thống. Đào nương Phạm Thị Liên, người gắn bó với ca trù từ năm 11 tuổi chia sẻ rằng niềm vui lớn nhất là được truyền dạy cho lớp trẻ để tiếng đàn, nhịp phách không bị mai một.
Đổi mới trong thời đại số
Sân khấu truyền thống hiện nay phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các loại hình giải trí hiện đại. Sự phát triển mạnh mẽ của phim trực tuyến, gameshow hay video ngắn khiến thói quen thưởng thức văn hóa của công chúng thay đổi rõ rệt. Không ít vở diễn được đầu tư công phu nhưng vẫn khó thu hút khán giả.
Trước thách thức này, các đơn vị nghệ thuật tại Hải Phòng và các địa phương đã chủ động đổi mới cách tiếp cận công chúng. Nhiều chương trình sân khấu học đường, sân khấu hóa lịch sử địa phương và biểu diễn lưu động được triển khai, tạo hiệu ứng xã hội tích cực.
Việc đổi mới nội dung và hình thức biểu diễn là yếu tố then chốt. Thay vì chỉ dàn dựng các tích truyện cổ điển, nghệ sĩ cần kể những câu chuyện gần gũi với đời sống hiện đại của giới trẻ nhưng vẫn sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật truyền thống.
MV "Bắc Bling" của ca sĩ Hòa Minzy thu hút sự quan tâm lớn của khán giả trẻ khi kết hợp âm nhạc hiện đại với hình ảnh văn hóa Kinh Bắc, trang phục và lối thể hiện mang màu sắc dân gian. Tương tự, MV "Mục hạ vô nhân" của ca sĩ Soobin Hoàng Sơn đưa yếu tố hát xẩm, loại hình nghệ thuật dân gian từng gắn bó với đời sống người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ vào không gian âm nhạc đương đại, tạo dấu ấn mới trong cách tiếp cận khán giả trẻ.
Song song với đổi mới nội dung, quan trọng hơn là thay đổi cách tiếp cận khán giả. Thay vì chờ người xem đến rạp, sân khấu cần chủ động bước ra cộng đồng, tổ chức biểu diễn tại phố đi bộ, điểm du lịch hay lễ hội văn hóa, từ đó thu hút đông đảo khán giả trẻ.
Trong dòng chảy sôi động của đời sống giải trí hiện đại, nghệ thuật truyền thống đang đứng trước nhiều thử thách. Tuy nhiên, những lớp học ngoại khóa, câu lạc bộ nghệ thuật cùng với sự đổi mới trong sáng tạo và truyền thông, nhiều tín hiệu tích cực cho thấy nghệ thuật truyền thống vẫn đang được thế hệ trẻ đón nhận, gìn giữ và tiếp tục lan toả.
MỘC MIÊNNguồn: https://baohaiphong.vn/doi-moi-de-di-san-song-cung-nguoi-tre-535430.html
Bình luận (0)