Σπείρε τους σπόρους της ειρήνης σε κάθε ψυχή.

Ζώντας στην Αυστραλία, η ποιήτρια Vo Thi Nhu Mai δεν απομακρύνεται ποτέ από τη βιετναμέζικη γλώσσα, την οποία αποκαλεί «πατρίδα των συναισθημάτων». Την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου), η ποιήτρια μοιράστηκε τις σκέψεις της σχετικά με τον ρόλο της μητρικής της γλώσσας, τις προκλήσεις και τις ανησυχίες για την προσέγγιση της βιετναμέζικης λογοτεχνίας στους διεθνείς αναγνώστες.

Ποιήτρια και μεταφράστρια Βο Θι Νου Μάι. (Φωτογραφία ευγενική προσφορά του συνεντευξιαζόμενου)

Από πού προέρχεται συνήθως η έμπνευσή σας;

Τα ποιήματά μου βασίζονται σε πολύ απλά πράγματα. Η βαθύτερη έμπνευσή μου προέρχεται από τη νοσταλγία για τον εαυτό μου, τον πολιτισμό μου και την κοινότητά μου. Είμαι Βιετναμέζα που έχω ταξιδέψει πολύ, αλλά πάντα κουβαλάω μέσα μου την καθημερινή ζωή, τα τοπία, τις φωνές των γονιών μου, τα ανεμοδαρμένα υψίπεδα, τους πολύβουους δρόμους, τις παιδικές αναμνήσεις και τις στιγμές της ενήλικης ζωής με την οικογένεια και τους φίλους.

Η χώρα μας έχει περάσει πολλούς πολέμους. Αυτά τα ιστορικά αποτυπώματα είναι βαθιά χαραγμένα στην εθνική συνείδηση. Από τον πόνο και τη θλίψη που αφήνει πίσω του ο πόλεμος, οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να εκτιμούν ακόμη περισσότερο την αξία της ειρήνης, μια αξία που διαπερνά τη σκέψη, τη λογοτεχνία, την τέχνη και τον τρόπο που φερόμαστε ο ένας στον άλλον.

Η ζωή στην Αυστραλία μου έχει δώσει ένα διαφορετικό επίπεδο έμπνευσης. Η εμπειρία της μετανάστευσης με έχει βοηθήσει να δώσω μεγαλύτερη προσοχή στις μικρές λεπτομέρειες, να ακούσω πιο προσεκτικά και να αναγνωρίσω την ομορφιά της ποικιλομορφίας σε μια πολυπολιτισμική χώρα που συγκεντρώνει κοινότητες από πολλά διαφορετικά έθνη.

Η φύση, ειδικά ο ωκεανός και οι απέραντες ουρανοί της Δυτικής Αυστραλίας, συχνά εισέρχονται στην ποίησή μου ως ένας χώρος για να είμαι ευγνώμων για τον τόπο που γεννήθηκα και να εκτιμήσω τον τόπο που ζω.

Επιπλέον, η ανθρώπινη επαφή αποτελεί επίσης μια ζωτική πηγή τροφής. Συζητήσεις με μαθητές στην τάξη, διάλογοι με ποιητές από διάφορες ηπείρους ή ακόμα και στιγμές μόνες με συναδέλφους ποιητές και συγγραφείς—όλα συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ποίησής μου. Η ποίηση ξεκινά όταν κάτι με συγκινεί και ειλικρινά επιδιώκω να ακούσω.

Το πρόσφατα γραμμένο ποίημα «Σπόροι Ειρήνης σε Κάθε Ψυχή» αντικατοπτρίζει την προσωπική σας φιλοσοφία ζωής;

Το ποίημα αντικατοπτρίζει την πεποίθησή μου ότι η ειρήνη είναι πάνω απ' όλα μια εσωτερική ευθύνη. Πιστεύω ότι κάθε άνθρωπος διαθέτει μέσα του την ικανότητα για συμπόνια, ενσυναίσθηση και μη βία, ακόμη και αν αυτές οι ιδιότητες μερικές φορές επισκιάζονται από φόβο, πόνο ή παρεξήγηση.

Σε οικογένειες, κοινότητες, χώρες και γενικότερα σε αυτόν τον πλανήτη, κάθε άτομο χρειάζεται να επιβραδύνει, να παρατηρεί, να είναι ήρεμο, να κατανοεί, να είναι ευγενικό και να είναι ευγενικό. Η ειρήνη ξεκινά με τον τρόπο που φερόμαστε ο ένας στον άλλον στην καθημερινή ζωή: ακούγοντας, με υπομονή και δείχνοντας ενσυναίσθηση - αυτό είναι και το μήνυμα αυτού του ποιήματος.

Η φιλοσοφία μου για τη ζωή διαμορφώνεται από την ανατολική σκέψη σε συνδυασμό με τις εμπειρίες μιας γυναίκας στα 50 της. Η ειρήνη είναι σαν ένας σπόρος που πρέπει να καλλιεργείται αργά με προσοχή και φροντίδα. Όταν έγραφα αυτό το ποίημα, σκέφτηκα ότι η παγκόσμια ειρήνη πρέπει να ξεκινά με την εσωτερική γαλήνη μέσα σε κάθε άνθρωπο.

Η λογοτεχνία δεν μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο, αλλά μπορεί να μαλακώσει καρδιές. Αν ένα ποίημα μπορεί να προκαλέσει έστω και μια στιγμή περισυλλογής ή μια χειρονομία καλοσύνης, τότε η αποστολή του έχει εξετελέσει.

Ο κόσμος εξελίσσεται συνεχώς εν μέσω πολύπλοκων εξελίξεων. Η αιματοχυσία, οι συγκρούσεις, η δυσαρέσκεια, το μίσος, η εκμετάλλευση και ο εκφοβισμός συνεχίζονται αμείωτα. Αλλά αυτό που μπορούμε να κάνουμε, πρέπει οπωσδήποτε να το κάνουμε: Να φερόμαστε στην οικογένειά μας, στα αγαπημένα μας πρόσωπα, στους συναδέλφους και στους φίλους μας με καλοσύνη.

Δεν πρόκειται μόνο για καλοσύνη, αλλά και για την ικανότητα να προστατεύεις, να υπενθυμίζεις και να θρέφεις την αγάπη. Η ποίηση αποκαθιστά την πολυπλοκότητα της ζωής, υπενθυμίζοντάς μας ότι η ανθρώπινη εμπειρία δεν μπορεί να περιοριστεί σε άκαμπτα αντίθετα.

Αποτυπώνοντας τόσο τον πόνο όσο και την ελπίδα, την απώλεια και την αγάπη, η ποίηση αντιστέκεται στην απλοποίηση – την πηγή πολλών συγκρούσεων. Το πιο σημαντικό είναι ότι η ποίηση εξανθρωπίζει τον πόνο: αντί για αριθμούς χωρίς συναισθήματα, αποκαθιστά πρόσωπα, φωνές και συναισθήματα στους ανθρώπους. Από αυτό, αφυπνίζεται η ενσυναίσθηση, μειώνοντας την τάση για πόνο και καλλιεργώντας ένα αίσθημα αμοιβαίας προστασίας.

Δουλεύοντας σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον, πώς συνδυάζετε τον βιετναμέζικο και τον αυστραλιανό πολιτισμό στην ποίησή σας;

Δεν συνδύασα σκόπιμα τους δύο πολιτισμούς. Άφησα και τους δύο να συνυπάρχουν φυσικά μέσα μου. Η βιετναμέζικη κουλτούρα καλλιέργησε τον εσωτερικό μου κόσμο, τις αξίες μου, το συναισθηματικό βάθος και την ποιητική μου φαντασία, ενώ η αυστραλιανή κουλτούρα επηρέασε την ανοιχτότητά μου, την αίσθηση του χώρου και το πνεύμα ελευθερίας.

Στην ποίηση, αυτή η ανάμειξη συχνά εκδηλώνεται διακριτικά: ένας ουρανός από βιετναμέζικες αναμνήσεις αναδύεται κάτω από τα σύννεφα της Αυστραλίας ή μια ανατολίτικη στοχαστική σκέψη διαδραματίζεται μέσα σε ένα δυτικό τοπίο.

Η συνάντηση ήταν αρμονική επειδή και οι δύο ήταν ζωντανές πραγματικότητες. Πιστεύω ότι η πολιτισμική αρμονία στη λογοτεχνία θα πρέπει να προκύπτει φυσικά. Όταν οι συγγραφείς είναι ειλικρινείς με τις εμπειρίες της ζωής τους, ο πολιτισμικός διάλογος αναπτύσσεται φυσικά.

Ποιος είναι ο ρόλος της βιετναμέζικης γλώσσας στη ζωή και τη δημιουργική σας πορεία;

Τα βιετναμέζικα είναι η συναισθηματική μου πατρίδα. Παρόλο που έχω ζήσει μακριά από το σπίτι μου για πολλά χρόνια, τα βαθύτερα συναισθήματά μου εξακολουθούν να διαμορφώνονται στα βιετναμέζικα. Η μητρική μου γλώσσα φέρει πολιτισμικές αποχρώσεις, μουσικότητα και επίπεδα συναισθημάτων που καμία άλλη γλώσσα δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως.

Όταν γράφω στα βιετναμέζικα, νιώθω συνδεδεμένος με πολλές γενιές πριν από εμένα — ποιήτριες, μητέρες, αγρότες, αφηγητές, ανθρώπους που έχουν διατηρήσει τη γλώσσα μέσα από τη ζωή τους.

Τα βιετναμέζικα μου επιτρέπουν να εκφράζω τρυφερότητα, νοσταλγία και ανεπαίσθητες συναισθηματικές αποχρώσεις με ευχάριστο τρόπο. Ταυτόχρονα, η δίγλωσση γραφή με διδάσκει ταπεινότητα.

Η μετάφραση ποίησης με έκανε να συνειδητοποιήσω την ομορφιά και την ευθραυστότητα της γλώσσας. Τα βιετναμέζικα με κρατούν προσγειωμένο, ενώ τα αγγλικά βοηθούν την ποίησή μου να φτάσει πιο μακριά. Οι δύο γλώσσες συνδιαλέγονται μεταξύ τους, αντί να χωρίζουν.

Η ποιήτρια και μεταφράστρια Βο Θι Νου Μάι και οι διεθνείς φίλοι της. (Φωτογραφία: Παραχωρήθηκε από τον συνεντευξιαζόμενο)

Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για τους Βιετναμέζους συγγραφείς και ποιητές όταν συμμετέχουν στη διεθνή λογοτεχνική σκηνή σήμερα;

Μια σημαντική πρόκληση είναι το γλωσσικό εμπόδιο. Πολλά πολύτιμα και εξαιρετικά βιετναμέζικα έργα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα λόγω έλλειψης ευκαιριών μετάφρασης. Η μετάφραση απαιτεί πολιτισμική ενσυναίσθηση και διαρκή υποστήριξη.

Επιπλέον, υπάρχει το ζήτημα της παρουσίας. Οι συγγραφείς και οι ποιητές από μικρότερες λογοτεχνικές αγορές συχνά δυσκολεύονται να βρουν μια θέση σε ένα παγκόσμιο σύστημα που κυριαρχείται από τις κύριες γλώσσες. Υπάρχει επίσης η πρόκληση της απελευθέρωσης από προϋπάρχοντα στερεότυπα, δεδομένης της ποικιλομορφίας της βιετναμέζικης λογοτεχνίας.

Ωστόσο, τα βλέπω αυτά ως μια πρόσκληση. Μέσω της συνεργασίας, των μεταφραστικών έργων και του πολιτισμικού διαλόγου, οι Βιετναμέζοι συγγραφείς και ποιητές μπορούν να διεκδικήσουν με απόλυτη βεβαιότητα τη θέση τους στην παγκόσμια λογοτεχνία.

Πώς μπορεί η βιετναμέζικη κουλτούρα να προσεγγίσει ένα παγκόσμιο κοινό, κυρία μου;

Κάθε κατανόηση ξεκινά με την αφήγηση ιστοριών. Ο βιετναμέζικος πολιτισμός πρέπει να κοινοποιείται μέσω της λογοτεχνίας, της εκπαίδευσης, της μουσικής και της τέχνης ως μια ζωντανή, διαρκώς εξελισσόμενη οντότητα.

Η μετάφραση παίζει κρίσιμο ρόλο. Τα έργα δίκαιης μετάφρασης, που τοποθετούν τα βιετναμέζικα δίπλα σε άλλες γλώσσες, ενθαρρύνουν τον γνήσιο διάλογο. Τα διεθνή φεστιβάλ, οι ακαδημαϊκές ανταλλαγές και οι κοινοτικές πρωτοβουλίες συμβάλλουν επίσης στην οικοδόμηση διαρκών δεσμών.

Το πιο σημαντικό είναι ότι πρόκειται για σεβασμό. Όταν οι πολιτισμοί συναντώνται επί ίσοις όροις, η κατανόηση βαθαίνει. Αυτό είναι το πνεύμα που ελπίζω ότι θα διατηρήσουν οι πολιτιστικές προσωπικότητες του Βιετνάμ στις διεθνείς δραστηριότητές τους.

Η ποιήτρια και μεταφράστρια Vo Thi Nhu Mai, γεννημένη το 1976 στην επαρχία Lam Dong , είναι γνωστή για πολλά έργα της όπως *Tản mạn* (Εκδοτικός Οίκος Literature, 2010), *Bên kia tít táp đại dương* (Εκδοτικός Οίκος Literature, 2011), *Vườn cổ tích* (Εκδοτικός Οίκος του Συνδέσμου Συγγραφέων του Βιετνάμ, 2015)... Από το 2004 έως σήμερα, εκτός από την εργασία της ως δασκάλα δημοτικού σχολείου στη Δυτική Αυστραλία, ασχολείται με τη μετάφραση βιετναμέζικης ποίησης στα αγγλικά.

Πηγή: https://baoquocte.vn/gieo-hat-mam-hoa-binh-vao-moi-tam-hon-370633.html