កម្មវិធីសិល្បៈក្នុងឱកាសអបអរសាទរខួបលើកទី ២៦០ នៃកំណើតរបស់កវីដ៏អស្ចារ្យ ង្វៀន យូ។ រូបថត៖ baotintuc.vn

ជីវិត​ដ៏​មាន​ទេពកោសល្យ «កើត​មក​ខុស​ពេល»។

ឪពុករបស់ង្វៀន ឌូ គឺង្វៀន ង៉ិញ ដែលបានបម្រើការជាគ្រូបង្រៀនរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់រាជទាយាទ និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមរាជវង្សឡេ។ ម្តាយរបស់គាត់គឺ ត្រាន់ ធី តាន់ មកពីខេត្តគីញបាក់ ( ខេត្តបាក់និញ បច្ចុប្បន្ន)។ ដោយមានសាវតារគ្រួសារដ៏លេចធ្លោបែបនេះ ជីវិតដំបូងរបស់ង្វៀន ឌូ មានផាសុកភាពណាស់ បើទោះបីជាមិនមែនជាអ្នកមាន និងរុងរឿងក៏ដោយ... ប៉ុន្តែសំណាងអាក្រក់បានកើតឡើងតាំងពីដំបូង នៅពេលដែលគាត់បានបាត់បង់ឪពុករបស់គាត់នៅអាយុជាង ១៣ ឆ្នាំ បន្ទាប់មកម្តាយរបស់គាត់បានស្លាប់។

ដោយធំធាត់នៅក្នុងយុគសម័យដ៏ច្របូកច្របល់ ជីវិតរបស់ង្វៀន ឌូ ពោរពេញដោយភាពឡើងចុះជាច្រើន។ នៅអាយុ 18 ឆ្នាំ គាត់បានប្រឡងជាប់អធិរាជ ហើយបានក្លាយជាមន្ត្រី ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីរយៈពេលខ្លី គាត់ត្រូវបោះបង់ចោលក្តីស្រមៃរបស់គាត់ក្នុងអាជីពជារដ្ឋាភិបាល ហើយជ្រមុជខ្លួនគាត់នៅក្នុងពិភពមនុស្សលោក... អស់រយៈពេលជាង 10 ឆ្នាំ គាត់បានធ្វើដំណើរយ៉ាងទូលំទូលាយ ទាំងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសចិន ជួបមនុស្សជាច្រើន អានសៀវភៅជាច្រើន និងបានឃើញកន្លែងផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន...

បន្ទាប់ពី យ៉ា ឡុង បានឡើងសោយរាជ្យ ដោយធ្វើតាមព្រះរាជក្រឹត្យរបស់ព្រះចៅអធិរាជ ទ្រង់បានឡើងកាន់តំណែងផ្លូវការសំខាន់ៗជាច្រើន។ ដោយផ្អែកលើការទទួលខុសត្រូវដែលបានប្រគល់ឱ្យទ្រង់ និងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ គេអាចបញ្ជាក់បានថា ង្វៀន ឌូ គឺជាមន្ត្រីដ៏ស្មោះត្រង់ ឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងមានទេពកោសល្យ។ ទិដ្ឋភាពនេះត្រូវបានគេមើលរំលងជាញឹកញាប់ ពីព្រោះមនុស្សជំនាន់ក្រោយៗច្រើនតែផ្តោតលើអាជីពអក្សរសាស្ត្ររបស់ទ្រង់ច្រើនជាងអាជីព នយោបាយ របស់ទ្រង់...

ហើយជាការពិតណាស់ មរតកដែលលោកបានបន្សល់ទុកសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ គឺជាស្នាដៃដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលមានស្នាដៃរាប់រយដែលសរសេរជាអក្សរចិន និងវៀតណាម ជាពិសេសស្នាដៃរបស់វៀតណាម "Đoạn trường tân thanh" ដែលត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថា "Truyện Kiều"។

រឿង «រឿងគៀវ» ត្រូវបានសរសេរដោយ ង្វៀន ឌូ ក្នុងទម្រង់ជាឃ្លា «lục bát» (ប្រាំមួយ-ប្រាំបី)។ ទម្រង់កំណាព្យ «lục bát» គឺជាទម្រង់កំណាព្យវៀតណាមមួយ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង និងប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងបទចម្រៀងប្រជាប្រិយ និងកំណាព្យអនាមិក។ ជាមួយនឹងរឿង «រឿងគៀវ» ង្វៀន ឌូ បានលើកទម្រង់នេះឡើងដល់កម្រិតថ្មីមួយ។ ស្ទើរតែគ្រប់ជនជាតិវៀតណាមទាំងអស់អាចចងចាំ និងសូត្រប្រយោគមួយចំនួនពីរឿង «រឿងគៀវ»។ ឃ្លាជាច្រើនពីរឿង «រឿងគៀវ» ត្រូវបានទន្ទេញចាំដោយមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដូចជាបទចម្រៀងប្រជាប្រិយដែរ។

រឿងព្រេងនិទាន Kieu ត្រូវបានបកប្រែជាង 20 ភាសា ទូទាំងពិភពលោក ជាមួយនឹងការបកប្រែផ្សេងៗគ្នាជាង 60 ភាសា។ (រូបថត៖ nhandan.vn)

លោក ង្វៀន ឌូ ក៏បានប្រើប្រាស់ និងអភិវឌ្ឍពាក្យ សុភាសិត និងឃ្លាប្រយោគជាច្រើនពីវប្បធម៌ និងអក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យវាងាយស្រួលយល់សម្រាប់អ្នកអាន និងធ្វើឱ្យភាសាវៀតណាមកាន់តែសម្បូរបែប។ អ្នកដែលបានអាន *រឿងនិទានកៀវ* នឹងរកឃើញសុភាសិត និងឃ្លាប្រយោគជាតិជាច្រើនដែលបានបញ្ចូលទៅក្នុងរឿងយ៉ាងងាយស្រួល ដូចជា៖ «ស្មៅស្ងួត និងផ្លែល្ពៅជូរ» «ស្រមោចវារទៅគែមពែង» «ចោរជួបស្ត្រីចំណាស់» «ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាក និងជំពប់ជើង» «ឆ្មាវង្វេង និងមាន់ព្រៃ» «ជញ្ជាំងមានត្រចៀក»។ សុភាសិត និងឃ្លាប្រយោគទាំងនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុង *រឿងនិទានកៀវ* ក្នុងលក្ខណៈសមស្រប និងស្រស់ស្អាត ដោយមិនបំពានច្បាប់នៃទម្រង់ឃ្លាប្រាំមួយ-ប្រាំបីឡើយ។

ទោះបីជាវាជាកំណាព្យនិទានរឿងវែងមួយដែលមាន 1,627 គូនៃបន្ទាត់ប្រាំមួយទៅប្រាំបីព្យាង្គក៏ដោយ ស្ថិតិបង្ហាញថាមានតែពីរបន្ទាត់ប៉ុណ្ណោះដែលដូចគ្នាបេះបិទ ហើយទាំងពីរបង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់ព្រះសង្ឃ Giac Duyen អំពីជោគវាសនារបស់ Kieu៖ បន្ទាត់ 2073 និង 2677៖ "Giac Duyen មានការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលឮរឿងនេះ"។

រឿង «គៀវ» ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកំពូលនៃសិល្បៈពិពណ៌នា ទាំងក្នុងរូបភាព និងអារម្មណ៍។ ដោយគ្រាន់តែប្រើប្រយោគពីរបី ឬសូម្បីតែប្រយោគតែមួយ អ្នកអានអាចស្រមៃ ឬទស្សន៍ទាយស្ថានភាពបាន។ នៅពេលអាន «ជើងសេះជំពប់ដួល កង់វិលមិនស្មើគ្នា» មនុស្សគ្រប់គ្នាយល់ថា នេះមិនត្រឹមតែជា «ការជំពប់ដួល និងមិនស្មើគ្នា» នៃរទេះសេះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជា «ការជំពប់ដួល និងមិនស្មើគ្នា» នៃជីវិតរបស់ ធុយ គៀវ ក្រោយមកទៀត។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ជាមួយនឹងបន្ទាត់ «ផ្កាឈូករសាត់បាត់ ផ្កាម្លិះរីកម្តងទៀត / ទុក្ខព្រួយយូរ ថ្ងៃខ្លី រដូវរងាផ្តល់ផ្លូវដល់រដូវផ្ការីក» ង្វៀន ទៀន ឌៀន គូរនៅចំពោះមុខអ្នកអានគ្រប់រដូវកាលទាំងបួននៃឆ្នាំ... ទាក់ទងនឹងការច្រណែនរបស់ស្ត្រីរៀបការ ង្វៀន ឌូ បាននិយាយថា «ការច្រណែនគឺជាអារម្មណ៍ទូទៅរបស់មនុស្ស»...

អ្វីដែលធ្វើឱ្យរឿង "រឿងនិទានកៀវ" ស្ថិតស្ថេរ និងអស្ចារ្យគឺមនោគមវិជ្ជាមនុស្សធម៌ដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់វា ការយល់ចិត្ត និងការអាណិតអាសូររបស់វាចំពោះអ្នកដែលជីវិតរបស់ពួកគេត្រូវបានគាបសង្កត់ និងត្រូវបានគាបសង្កត់ដោយសង្គម ជាពិសេសស្ថានភាពលំបាករបស់ស្ត្រី។ រឿង "រឿងនិទានកៀវ" ក៏ជាការពិពណ៌នាអំពីសង្គមមួយដែលពោរពេញដោយអយុត្តិធម៌ ដែលលុយអាចប្រែជាខ្មៅទៅជាស។

ជំនាន់ក្រោយៗទៀត ងាកទៅរករឿងនិទានកៀវ ដើម្បី «ស្វែងរកឡើងវិញនូវសេចក្តីមេត្តាករុណារបស់មនុស្សនៅក្នុងកំណាព្យរបស់ង្វៀនឌូ» (ទំនុកច្រៀងដោយតន្ត្រីករធួនយ៉េន)។ ពីរឿងនិទានកៀវដើម កូនចៅជំនាន់ក្រោយបានបង្កើត «ល្បែង» គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយចំនួន ដូចជាការសូត្រកំណាព្យកៀវ ការតែងកំណាព្យអំពីកៀវ ការអនុវត្តកៀវ និងសូម្បីតែការទស្សន៍ទាយជាមួយកៀវ... នេះបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតអំពីឋានៈរបស់រឿងនិទានកៀវនៅក្នុងជីវិតវប្បធម៌របស់ប្រជាជន។

អ្នកនិពន្ធនៃការប្រមូលកំណាព្យ "Dieu Tan" កវី Che Lan Vien បានកត់សម្គាល់ដោយអារម្មណ៍ថា "នៅពេលដែល Nguyen Du សរសេរ Kieu ប្រទេសនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាអក្សរសិល្ប៍"...

ពេលវេលាអាចកន្លងផុតទៅ ប៉ុន្តែ «ស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យ» នៃរឿង «រឿងគៀវ» ជាមួយនឹង «ពាក្យពេចន៍ដូចជាគុជខ្យង និងខ្សែបន្ទាត់ដូចជាសូត្រប៉ាក់» របស់ តូ ញូ នឹងស្ថិតស្ថេរជារៀងរហូតនៅក្នុងស្មារតី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជនវៀតណាម។

ង៉ុកអាញ

ប្រភព៖ https://huengaynay.vn/van-hoa-nghe-thuat/nguyen-du-viet-kieu-dat-nuoc-hoa-thanh-van-161572.html