ວິກິດການສຸຂະພາບຈິດທີ່ໜ້າຕົກໃຈ

ບົດລາຍງານທີ່ເຜີຍແຜ່ໃນວັນທີ 30 ເມສາໂດຍອົງການເພື່ອການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ (OECD) ລະບຸວ່າ ສຸຂະພາບຈິດທີ່ບໍ່ດີແມ່ນໜຶ່ງໃນສິ່ງທ້າທາຍດ້ານສາທາລະນະສຸກ ແລະ ເສດຖະກິດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນເອີຣົບ ເຊິ່ງມີມູນຄ່າປະມານ 76 ຕື້ເອີໂຣຕໍ່ປີ. ໃນທົ່ວໂລກ, ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ຍັງໄດ້ຍົກລະດັບຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບບັນຫານີ້.

ຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງຈິດແມ່ນພາລະດ້ານ ການດູແລສຸຂະພາບ ທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນທົ່ວໂລກ.

OECD ລະບຸວ່າ ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍດັ່ງກ່າວແມ່ນມາຈາກຄວາມຈິງທີ່ວ່າພະຍາດທາງຈິດເຮັດໃຫ້ພະຍາດທາງຮ່າງກາຍອື່ນໆຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ, ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການປິ່ນປົວທີ່ສັບສົນ ແລະ ມີລາຄາແພງກວ່າ. ການຄາດຄະເນຍັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າພະຍາດເຫຼົ່ານີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕໍ່ຕະຫຼາດແຮງງານ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ GDP ຫຼຸດລົງສະເລ່ຍປະຈຳປີ 1.7% ລະຫວ່າງປີ 2025 ແລະ 2050.

ອີງຕາມ OECD, ພະຍາດຊຶມເສົ້າທີ່ຮຸນແຮງ, ພະຍາດຄວາມກັງວົນທົ່ວໄປ, ແລະ ຄວາມຜິດປົກກະຕິກ່ຽວກັບການໃຊ້ເຫຼົ້າ ຈະນໍາໄປສູ່ການຫຼຸດຜ່ອນອາຍຸຍືນສະເລ່ຍທີ່ມີສຸຂະພາບດີລົງ 2.5 ປີໃນທົ່ວສະຫະພາບເອີຣົບ (EU) ໃນໄລຍະ 25 ປີຂ້າງໜ້າ, ເຊິ່ງເທົ່າກັບປະມານ 28,000 ຄົນເສຍຊີວິດກ່ອນໄວອັນຄວນຕໍ່ປີ. ໃນບັນດາປະເທດ OECD, ອັດຕາການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດທາງຈິດໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເກືອບ 21% ໃນສອງທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາ. ພະຍາດຄວາມກັງວົນແມ່ນພະຍາດທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດ, ເຊິ່ງກວມເອົາປະມານ 40% ຂອງກໍລະນີທັງໝົດ, ຕິດຕາມມາດ້ວຍພະຍາດຊຶມເສົ້າທີ່ 20% ແລະ ຄວາມຜິດປົກກະຕິກ່ຽວກັບການໃຊ້ສານເສບຕິດທີ່ 17%.

ບົດລາຍງານຊີ້ໃຫ້ເຫັນຫຼາຍປັດໄຈທາງສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມເປັນສາເຫດຫຼັກຂອງການເພີ່ມຂຶ້ນນີ້. ການປິດເມືອງໃນໄລຍະຕົ້ນໆຍ້ອນ COVID-19, ສົງຄາມ, ຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງ ທາງພູມິສາດການເມືອງ , ແລະ ວິກິດການເສດຖະກິດ ລ້ວນແຕ່ປະກອບສ່ວນເຮັດໃຫ້ສຸຂະພາບຈິດຫຼຸດລົງ. ບົດລາຍງານລະບຸວ່າ: “ຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດໄດ້ກາຍເປັນຄວາມກັງວົນທີ່ສຳຄັນສຳລັບໄວໜຸ່ມ, ໂດຍ 84% ຂອງໄວໜຸ່ມທົ່ວໂລກລາຍງານວ່າມີຄວາມກັງວົນໃນລະດັບປານກາງຫາຮຸນແຮງກ່ຽວກັບອະນາຄົດຂອງໂລກ.” ການໃຊ້ສື່ສັງຄົມຫຼາຍເກີນໄປກໍ່ກາຍເປັນຄວາມກັງວົນທີ່ສຳຄັນ, ໂດຍສະເພາະໃນບັນດາປະຊາກອນໄວໜຸ່ມ.

ໃນຂະນະດຽວກັນ, ອີງຕາມບົດລາຍງານຈາກມະຫາວິທະຍາໄລມິຊິແກນ, ຢ່າງໜ້ອຍ 55 ລ້ານຄົນໃນສະຫະລັດກຳລັງປະສົບກັບຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງຈິດບາງຮູບແບບ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ ເສດຖະກິດສູນ ເສຍມູນຄ່າ 282 ຕື້ໂດລາຕໍ່ປີ.

ໃນທົ່ວໂລກ, ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ພວມຮຽກຮ້ອງໃຫ້ບັນດາປະເທດດຳເນີນການຢ່າງຮີບດ່ວນເພື່ອແກ້ໄຂວິກິດການສຸຂະພາບຈິດທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ.

ບົດລາຍງານຂອງ WHO ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າມີປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າ 1 ຕື້ຄົນທົ່ວໂລກທີ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກັບຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງຈິດ, ແຕ່ມີພຽງແຕ່ 9% ຂອງຜູ້ທີ່ທຸກທໍລະມານຈາກອາການຊຶມເສົ້າໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວ. ໂດຍສະເພາະ, ສຸຂະພາບຈິດຂອງໄວໜຸ່ມກຳລັງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຢ່າງໜັກຈາກການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງສື່ສັງຄົມ ແລະ ຜົນກະທົບທີ່ຍືດເຍື້ອຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19.

ໂດຍສະເລ່ຍແລ້ວ, ຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງໃນ 100 ການເສຍຊີວິດແມ່ນເກີດຈາກການຂ້າຕົວຕາຍ, ແລະ ສຳລັບທຸກໆການເສຍຊີວິດ, ມີການພະຍາຍາມຂ້າຕົວຕາຍ 20 ຄັ້ງ. ໃນປີ 2021, ຄາດຄະເນວ່າມີຜູ້ຂ້າຕົວຕາຍປະມານ 727,000 ຄົນທົ່ວໂລກ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການຂ້າຕົວຕາຍເປັນສາເຫດຕົ້ນຕໍຂອງການເສຍຊີວິດໃນບັນດາໄວໜຸ່ມ.

ອົງການອະນາໄມໂລກຍັງໄດ້ເຕືອນວ່າງົບປະມານສະເລ່ຍທີ່ລັດຖະບານຈັດສັນໃຫ້ແກ່ການດູແລສຸຂະພາບຈິດແມ່ນຕໍ່າ, ເຊິ່ງກວມເອົາພຽງແຕ່ 2% ຂອງງົບປະມານສຸຂະພາບທັງໝົດ, ແລະຕົວເລກນີ້ຍັງຄົງບໍ່ປ່ຽນແປງນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2017. ອີງຕາມຄໍາແນະນໍາຂອງ WHO, ການປະຕິຮູບການບໍລິການສຸຂະພາບຈິດແມ່ນໜຶ່ງໃນສິ່ງທ້າທາຍທີ່ຮີບດ່ວນທີ່ສຸດທີ່ສາທາລະນະສຸກທົ່ວໂລກກໍາລັງປະເຊີນຢູ່ໃນປະຈຸບັນ.

ວັນຊາດ (ລວບລວມ)

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baocantho.com.vn/bao-dong-khung-hoang-suc-khoe-tam-than-a203536.html