ການເດີນທາງຂອງການເຜີຍແຜ່ສຽງຂອງຮາກເຫງົ້າຂອງພວກເຮົາ.
ເມື່ອມາຮອດບ້ານເວີນເຊີນ, ຫຼາຍຄົນຮູ້ສຶກແປກໃຈທີ່ໄດ້ຍິນສຽງອ່ານບົດຮຽນພາສາໄຕ່ດັງໆຈາກຫ້ອງຮຽນພິເສດຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນປາຍເວີນເຊີນ. ນີ້ແມ່ນຫ້ອງຮຽນທີ່ສອນໂດຍຄູສອນເຢືອງທິເບັນເອງ, ບ່ອນທີ່ຄວາມຮັກຕໍ່ພາສາແມ່ຂອງເຂົາເຈົ້າໄດ້ຖືກປູກຝັງຈາກຫົວໃຈຂອງຄູສອນເຂົ້າສູ່ຈິດໃຈຂອງເດັກນ້ອຍນັກຮຽນ.
ນາງ ເບັນ ເກີດ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ຢູ່ບ້ານ ກາ, ເຊິ່ງເປັນບ້ານທີ່ມີປະຊາກອນຊົນເຜົ່າໄຕ່ຫຼາຍ. ຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ, ນາງມີຄວາມຝັງເລິກກັບຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳຂອງຊົນເຜົ່າໄຕ່. ນາງຮູ້ວ່າທຸກໆເພງ, ທຸກໆທຳນອງ, ທຸກໆນິທານພື້ນເມືອງຂອງຊົນເຜົ່າໄຕ່ ລ້ວນແຕ່ມີປະສົບການຊີວິດ, ຄວາມຮູ້ດ້ານແຮງງານ, ທັກສະການຮັກສາສຸຂະພາບ, ແລະ ແນວຄິດທີ່ເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບຄວາມຮັກຕໍ່ມະນຸດ, ບ້ານເກີດເມືອງນອນ, ແລະ ປະເທດຊາດ.
ດ້ວຍຄວາມຝັນທີ່ຢາກເປັນຄູສອນ, ນາງຕ້ອງເດີນທາງເກືອບສິບກິໂລແມັດເພື່ອເຂົ້າຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນກິນນອນຊົນເຜົ່າເມືອງ. ໃນປີ 2001, ນາງໄດ້ສອບເສັງເຂົ້າຮຽນໃນພະແນກສຶກສາປະຫວັດສາດທີ່ວິທະຍາໄລ Ngo Gia Tu ໃນ Bac Giang (ປະຈຸບັນແມ່ນວິທະຍາໄລ Bac Giang). ຫຼັງຈາກຮຽນຈົບ, ນາງໄດ້ກັບຄືນໄປສອນຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ An Lac ໃນເມືອງ Son Dong ເກົ່າ. ໃນປີ 2011, ນາງ Ben ໄດ້ຍ້າຍໄປຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ Van Son.
ນາງເບັນມີຄວາມກັງວົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງວ່າສຽງຂອງປະຊາຊົນຂອງນາງກຳລັງຈາງຫາຍໄປ.
ໃນຖານະທີ່ເປັນສະມາຊິກຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າໄຕ່, ນາງເບັນມີຄວາມກັງວົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບການຫຼຸດລົງຂອງພາສາແມ່ຂອງນາງເທື່ອລະກ້າວ. ນາງສັງເກດເຫັນວ່ານັກຮຽນສ່ວນໃຫຍ່, ເຖິງແມ່ນວ່າໄວໜຸ່ມ ແລະ ໄວກາງຄົນ, ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ພາສາໄຕ່ໃນການສື່ສານປະຈຳວັນຂອງເຂົາເຈົ້າອີກຕໍ່ໄປ. ດ້ວຍຄວາມກັງວົນນີ້, ນາງຢາກສອນພາສາໄຕ່ໃຫ້ກັບເດັກນ້ອຍ, ເພື່ອໃຫ້ພາສາຂອງບັນພະບຸລຸດຂອງນາງໄດ້ຮັບການອະນຸລັກ ແລະ ພັດທະນາ.
ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍວຽກງານງ່າຍໆ, ນາງເບັນໄດ້ຂຽນຄຳສັບທີ່ນາງຮູ້ຢ່າງພາກພຽນ, ຮຽນຮູ້ເພີ່ມເຕີມຜ່ານການສື່ສານກັບຍາດພີ່ນ້ອງ. ສິ່ງທີ່ໜ້າສັງເກດແມ່ນວ່າ ຕັ້ງແຕ່ຄອບຄົວພໍ່ແມ່ຂອງນາງຈົນເຖິງຄອບຄົວຜົວຂອງນາງ, ທຸກຄົນແມ່ນຊົນເຜົ່າໄຕ ແລະ ເວົ້າພາສາໄຕສະເໝີ. ຍ້ອນສິ່ງນີ້, ຄວາມຮູ້ຂອງນາງກ່ຽວກັບພາສາທ້ອງຖິ່ນຈຶ່ງດີຂຶ້ນທຸກໆມື້. ສິ່ງນີ້ຫາຍາກໃນສັງຄົມສະໄໝໃໝ່, ບ່ອນທີ່ຄອບຄົວໜຸ່ມນ້ອຍຫຼາຍຄອບຄົວບໍ່ໄດ້ຮັກສາປະເພນີນີ້ອີກຕໍ່ໄປ.
ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຢາກເຜີຍແຜ່ຄວາມຮັກຕໍ່ພາສາຊົນເຜົ່າຂອງຕົນ, ນາງເບັນໄດ້ສອນພາສາໄຕ່ໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງນາງໃນເບື້ອງຕົ້ນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນພຽງແຕ່ບໍ່ດົນ, ເດັກນ້ອຍສາມາດສົນທະນາພາສາໄຕ່ໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ. ເມື່ອເຫັນແນວນັ້ນ, ຫຼາຍຄອບຄົວໃນບ້ານຈຶ່ງສົ່ງລູກຫຼານຂອງເຂົາເຈົ້າມາຮຽນ.
ຫ້ອງຮຽນພາສາໄຕ່ຟຣີຂອງນາງກຳລັງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມເພີ່ມຂຶ້ນ, ດຶງດູດໄວໜຸ່ມທີ່ມີຄວາມມັກຮັກໃນວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງ. ຢູ່ໃນເຮືອນຫຼັງນ້ອຍໆຂອງນາງໃນບ້ານເພ, ຕາແສງເວີນເຊີນ, ເປັນເວລາເກືອບ 5 ປີແລ້ວ, ໂດຍຮັກສາປະເພນີ, ນາງມັກນຸ່ງເຄື່ອງນຸ່ງພື້ນເມືອງເມື່ອສອນພາສາໄຕ່ໃຫ້ເດັກນ້ອຍ.
ນາງເບັນສອນພາສາໄຕຢ່າງພາກພຽນໃຫ້ກັບນັກຮຽນຂອງນາງ.
ເລີ່ມແຕ່ປີຮຽນ 2023-2024, ພາສາໄຕໄດ້ຖືກລວມເຂົ້າໃນຫຼັກສູດ ການສຶກສາ ທ້ອງຖິ່ນຢ່າງເປັນທາງການຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນປາຍເວີນເຊີນ. ສິ່ງນີ້ໄດ້ກະຕຸ້ນໃຫ້ນາງເບັນ ແລະ ນັກຮຽນຂອງນາງຮຽນຫຼາຍຂຶ້ນ.
ທ່ານ ຟ້າມວັນສີ, ຜູ້ອຳນວຍການໂຮງຮຽນ, ກ່າວຕື່ມວ່າ: ໂຮງຮຽນໄດ້ສ້າງຕັ້ງສະໂມສອນອະນຸລັກ ແລະ ພັດທະນາພາສາໄຕ່ ໂດຍມີສະມາຊິກ 30 ຄົນ, ລວມທັງພະນັກງານ, ຄູອາຈານ ແລະ ນັກຮຽນ. ນາງ ເບັນ ໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ຮັບຜິດຊອບໃນການສອນພາສາໄຕ່ໃຫ້ແກ່ສະໂມສອນ.
ເພື່ອເສີມຂະຫຍາຍປະສິດທິພາບຂອງການສິດສອນຂອງນາງ, ນອກເໜືອໄປຈາກເອກະສານທີ່ພິມອອກແລ້ວ, ນາງໄດ້ລວບລວມບົດບັນຍາຍທາງອີເລັກໂທຣນິກຢ່າງລະອຽດພ້ອມດ້ວຍຮູບພາບ ແລະ ວິດີໂອ ປະກອບ. ດ້ວຍສຽງທີ່ໜ້າສົນໃຈຂອງນາງ, ນາງໄດ້ດົນໃຈ ແລະ ນຳພານັກຮຽນຂອງນາງໃຫ້ຮຽນຮູ້ທັກສະການອອກສຽງ, ການຟັງ ແລະ ການເວົ້າໃນຫົວຂໍ້ຕ່າງໆຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ. ຜ່ານສິ່ງນີ້, ນາງບໍ່ພຽງແຕ່ສອນພາສາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງໄດ້ແນະນຳປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງຊົນເຜົ່າໄຕ່, ເຊິ່ງຕິດພັນກັບຊີວິດຂອງປະຊາຊົນໃນເວີນເຊີນ.
ອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມງາມຂອງວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງ.
ໂດຍບໍ່ພໍໃຈກັບການສອນພຽງຢ່າງດຽວ, ນາງເບັນຍັງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນການເດີນທາງທີ່ທ້າທາຍໃນການເກັບກຳ ແລະ ລວບລວມເອກະສານການສອນ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ນາງໄດ້ສ້າງປຶ້ມແບບຮຽນທີ່ງ່າຍດາຍ, ງ່າຍຕໍ່ການຮຽນຮູ້ ແລະ ຈື່ງ່າຍ ເຊິ່ງກວມເອົາຫົວຂໍ້ພື້ນຖານເຊັ່ນ: ການທັກທາຍ, ການນັບ, ຮູບແບບການກ່າວຄຳປາໄສ, ແລະ ການແນະນຳວັດຖຸສິ່ງຂອງປະຈຳວັນ.
ລາວສັງເກດເຫັນວ່າພາສາຊົນເຜົ່າໄຕ່ມີຫຼາຍພາສາທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ສະແດງອອກເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກ, ແຕ່ມັນຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຖືກລວບລວມເປັນປຶ້ມ. ເອກະສານທີ່ມີຢູ່ພຽງແຕ່ມີຢູ່ໃນຄວາມຊົງຈຳຂອງຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່, ໝໍຜີ, ຫຼື ສະແດງອອກຜ່ານລວດລາຍໃນເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະ ໃນພິທີກຳພື້ນເມືອງເທົ່ານັ້ນ.
ປະຈຸບັນນັກຮຽນສາມາດສື່ສານກັບທ່ານນາງເບັນໃນພາສາໄຕໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ.
ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ນາງ ເບັນ ໄດ້ເດີນທາງໄປທົ່ວບ້ານ ແລະ ບ້ານນ້ອຍໆທີ່ຊາວເຜົ່າໄຕ່ ໃນເມືອງເຊີນດົງ ອາໄສຢູ່ເພື່ອເກັບກຳວັດສະດຸ. ນາງຍັງໄດ້ເດີນທາງໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງເນີນພູເຈີ່ນໂວຍ ເພື່ອຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບພາສາໄຕ່ ໃນແຂວງແລງເຊີນ ທີ່ຢູ່ຕິດກັນ. ນາງໄດ້ບັນທຶກຂໍ້ມູນຢ່າງລະອຽດ, ຂະຫຍາຍຄຳສັບຂອງນາງໃນຫົວຂໍ້ຕ່າງໆ, ພ້ອມທັງຄົ້ນຫາ ແລະ ເກັບກຳບົດກະວີ, ເພງ, ນິທານພື້ນເມືອງ, ພິທີກຳ, ແລະ ວິທີການປິ່ນປົວແບບດັ້ງເດີມ.
ຫຼັງຈາກການຄົ້ນຄວ້າເປັນເວລາດົນນານ, ນາງປະສົບຜົນສຳເລັດໃນການລວບລວມປຶ້ມແບບຮຽນກ່ຽວກັບການສອນພາສາໄຕ່ຕັ້ງແຕ່ຂັ້ນພື້ນຖານຈົນເຖິງລະດັບສູງ, ເຊິ່ງມີຄວາມຮູ້ຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບວັດທະນະທຳ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ແລະ ພິທີກຳຂອງຊາວໄຕ່. ນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນທີ່ມີຄຸນຄ່າສຳລັບນັກຮຽນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນພື້ນຖານໃຫ້ນັກຄົ້ນຄວ້າໃນການສຶກສາວັດທະນະທຳ ແລະ ພາສາຂອງຊົນເຜົ່າໄຕ່ອີກດ້ວຍ.
ນອກເໜືອໄປຈາກການສອນ ແລະ ການລວບລວມແລ້ວ, ນາງ ເບັນ ຍັງເປັນບຸກຄົນທີ່ໂດດເດັ່ນໃນດ້ານສິລະປະ, ມີບົດບາດສຳຄັນໃນສະໂມສອນຮ້ອງເພງເທັນຂອງໝູ່ບ້ານ. ນາງຍັງມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນການເຄື່ອນໄຫວວັດທະນະທຳ ແລະ ສິລະປະ, ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນຄວາມສຳເລັດຂອງສະໂມສອນໃນລາງວັນລະດັບສູງຫຼາຍລາງວັນໃນການແຂ່ງຂັນຮ້ອງເພງເທັນ ແລະ ການສະແດງລະຄອນເທັນໃນບັນດາແຂວງພູດອຍພາກເໜືອ.
ດ້ວຍການປະກອບສ່ວນອັນໂດດເດັ່ນຂອງນາງ, ຄູສອນ ເຢືອງທິເບັນ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກລັດຖະບານທຸກຂັ້ນ. ໃນປີ 2023 ແລະ 2024, ນາງໄດ້ຮັບໃບຢັ້ງຢືນຄຸນງາມຄວາມດີຈາກປະທານຄະນະກຳມະການປະຊາຊົນແຂວງ ແລະ ປະທານຄະນະກຳມະການແນວໂຮມປະເທດຊາດແຂວງຕາມລຳດັບ ສຳລັບຜົນງານທີ່ດີເລີດຂອງນາງໃນການເຄື່ອນໄຫວຮຽນແບບ ເຊິ່ງປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ເຂດພູດອຍໃນແຂວງບັກຢາງ (ປະຈຸບັນແມ່ນແຂວງບັກນິງ).
ດ້ວຍຄວາມຮັກຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕໍ່ພາສາ ແລະ ວັດທະນະທໍາຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂອງນາງ, ນາງເບັນໄດ້ກະຕຸ້ນຄວາມມັກຮັກໃນຫົວໃຈຂອງນັກຮຽນລຸ້ນຕ່າງໆໃນເຂດພູສູງ.
ຫົວຂໍ້ ແລະ ກິດຈະກຳຕ່າງໆຂອງນາງຍັງໄດ້ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການປະຕິບັດການສິດສອນເຊັ່ນ: "ການຄົ້ນຄວ້າ, ການແນະນຳ ແລະ ການລວບລວມເອກະສານການຮຽນພາສາໄຕ່ ເພື່ອນຳໃຊ້ໃນການສອນໂຄງການສຶກສາທ້ອງຖິ່ນສຳລັບນັກຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນປາຍເວີນເຊີນ"; "ການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ການອະນຸລັກຮັກສາເພງພື້ນເມືອງໄຕ່ໃນເຊີນດົ່ງ"; ແລະ "ບາງລັກສະນະວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງຂອງຊາວໄຕ່ໃນຕາແສງເວີນເຊີນ".
ໃນປີ 2024, ນາງ ເບັນ ໄດ້ຖືກຄັດເລືອກໂດຍຄະນະກຳມະການຊົນເຜົ່າແຂວງ (ປະຈຸບັນແມ່ນພະແນກຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ສາສະໜາ) ໃຫ້ເປັນສະມາຊິກສະພາແປພາສາຊົນເຜົ່າໄຕ່ ໃນແຂວງບັກຢາງ, ໂດຍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຄົ້ນຄວ້າ, ອະນຸລັກ ແລະ ພັດທະນາວັດທະນະທຳຂອງຊຸມຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໃນແຂວງ.
ດ້ວຍຄວາມຮັກຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕໍ່ພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງຊົນເຜົ່າຂອງນາງ, ນາງເບັນໄດ້ກະຕຸ້ນຄວາມມັກຮັກໃນໃຈຂອງນັກຮຽນລຸ້ນຕ່າງໆໃນເຂດພູສູງ. ນາງບໍ່ພຽງແຕ່ຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງປູກຝັງຄວາມພາກພູມໃຈໃນມໍລະດົກຂອງເຂົາເຈົ້າ. ຜົນງານຂອງນາງປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າເຂົ້າໃນການອະນຸລັກ ແລະ ສົ່ງເສີມຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງ, ພ້ອມທັງສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວຊຸມຊົນ ແລະ ສ້າງວັດທະນະທຳຫວຽດນາມທີ່ກ້າວໜ້າ ແລະ ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍເອກະລັກຂອງຊາດ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://phunuvietnam.vn/thap-lua-dam-me-tieng-tay-cho-hoc-sinh-vung-cao-20250818214738786.htm
(0)