Mỹ - Iran đàm phán khó khăn giữa những căng thẳng

Quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục đứng trước nguy cơ leo thang khi cả Washington và Tehran liên tiếp tiến hành các đòn đáp trả quân sự, đồng thời đưa ra những tuyên bố cứng rắn về quyền tự vệ và bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia.

Ngày 1-6, theo The Times of Israel, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định Tehran có quyền đáp trả mọi cuộc tấn công nhằm vào nước này, kể cả việc nhắm mục tiêu vào các căn cứ hoặc tài sản quân sự được sử dụng để chống lại Iran. Theo ông Baghaei, các quốc gia trong khu vực có trách nhiệm không để lãnh thổ của mình trở thành bàn đạp cho các hoạt động quân sự chống Tehran.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) chỉ trích các cuộc tấn công mà phương Tây cho là do Iran thực hiện nhằm vào Kuwait. Tehran bác bỏ quan điểm này, đồng thời cho rằng việc lên án Iran trong khi bỏ qua các hoạt động quân sự của Mỹ là biểu hiện của "tiêu chuẩn kép" trong cách tiếp cận đối với an ninh khu vực.

Máy bay F-18 của Hải quân Mỹ chuẩn bị cất cánh từ tàu sân bay, ngày 29-5-2026 (ảnh minh họa). Ảnh: CENTCOM

Diễn biến mới nhất cho thấy vòng xoáy đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran đang có nguy cơ gia tăng trở lại. Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở ra-đa và trung tâm chỉ huy điều khiển máy bay không người lái của Iran tại Goruk và đảo Qeshm trong các ngày 30 và 31-5. Washington cho biết đây là hành động "tự vệ", được thực hiện sau khi Iran bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ hoạt động trên vùng biển quốc tế. Theo CENTCOM, các cuộc không kích đã phá hủy hệ thống phòng không, 1 trạm điều khiển mặt đất cùng 2 máy bay không người lái tấn công của Iran.

Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công vào một căn cứ không quân được Mỹ sử dụng để tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào lãnh thổ Iran. Mặc dù không công khai vị trí cụ thể, tuyên bố của IRGC được đưa ra gần như đồng thời với thông tin Kuwait phải kích hoạt hệ thống phòng không để đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái.

Theo một số nguồn tin quốc tế, căn cứ Ali Al Salem của Mỹ tại Kuwait có thể là mục tiêu trong đợt tấn công mới nhất. Nếu được xác nhận, đây sẽ là lần thứ hai chỉ trong một tuần các cơ sở quân sự Mỹ tại Kuwait trở thành mục tiêu của Iran. Một số báo cáo còn cho rằng vụ tấn công đã gây thiệt hại cho hai máy bay không người lái MQ-9 Reaper, loại khí tài trinh sát và tấn công có giá trị hàng chục triệu USD.

Những diễn biến trên phản ánh thực tế rằng lệnh ngừng bắn hiện nay chưa đủ để làm giảm căng thẳng giữa hai bên. Trái lại, các cuộc tập kích qua lại với quy mô hạn chế đang tạo ra trạng thái đối đầu nguy hiểm, khiến nguy cơ tính toán sai lầm luôn hiện hữu.

Đáng chú ý, các hoạt động quân sự của Mỹ và Iran tấn công lẫn nhau vẫn diễn ra song song với tiến trình đàm phán vốn đang hết sức mong manh, thậm chí bế tắc. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran thực sự muốn đạt được một thỏa thuận, song quá trình thương lượng đang gặp nhiều trở ngại bởi những tranh cãi chính trị và các bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Trong khi đó, theo The New York Times và trang Axios, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chuyển cho Iran một đề xuất hòa bình mới có phần cứng rắn hơn so với các phiên bản trước đó. Ông Donald Trump được cho là đã thay đổi một số đề xuất trong đó, tuy nhiên, chi tiết cụ thể của đề xuất này vẫn chưa được làm rõ. Theo các quan chức Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã kiên quyết sử dụng ngôn từ cứng rắn hơn xung quanh các cam kết hạt nhân của Iran và mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Về phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Tehran sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào nếu các quyền lợi cốt lõi của nước này không được bảo đảm đầy đủ. Đây được xem là thông điệp cho thấy Iran chưa sẵn sàng nhượng bộ trước các yêu cầu cứng rắn hơn từ Washington, đặc biệt liên quan đến vấn đề hạt nhân và việc kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược Hormuz.

Giới quan sát nhận định, khoảng cách giữa hai nước vẫn còn rất lớn. Trong khi Mỹ muốn có những cam kết chặt chẽ hơn về chương trình hạt nhân của Iran và bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, Tehran lại yêu cầu giải tỏa các tài sản bị phong tỏa, dỡ bỏ áp lực kinh tế và tôn trọng quyền phát triển hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Trong bối cảnh đàm phán khó khăn, các cuộc không kích, tập kích tên lửa và hoạt động quân sự của các lực lượng liên quan vẫn tiếp diễn càng khiến triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện giữa Washington và Tehran trở nên u ám, mờ mịt.

Nguồn: https://baolangson.vn/my-iran-dam-phan-kho-khan-giua-nhung-cang-thang-5094175.html