Văn minh trong việc hiếu, hỷ

- Những năm gần đây, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc và điều kiện thực tế của mỗi gia đình.

Đại diện các hộ gia đình thôn Kéo Van, xã Văn Lãng ký cam kết thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang

Trước đây, tại nhiều xã, phường trong tỉnh, việc cưới, việc tang vẫn còn tồn tại những tập quán chưa phù hợp như tổ chức nhiều ngày, mời khách tràn lan, sử dụng rượu bia quá mức, làm cỗ lớn hoặc duy trì các nghi thức rườm rà, gây tốn kém thời gian và chi phí. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội và sự vào cuộc của các cấp, ngành, đặc biệt là việc xây dựng các mô hình điểm đã giúp cho nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về xây dựng nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang.

Từ những mô hình điểm 

Từ năm 2019, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 97 về xây dựng mô hình điểm thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, trong đó lựa chọn một số khu dân cư triển khai điểm.

Để đảm bảo các mô hình hoạt động, tuyên truyền có hiệu quả, Ban chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" đã hỗ trợ mỗi khu dân cư điểm 1 bộ tăng âm loa đài và hỗ trợ kinh phí tuyên truyền 300.000 đồng/tháng; hằng năm, mở từ 2 đến 5 lớp tập huấn tuyên truyền lồng ghép về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới cho người dân.

Mô hình “Khu dân cư thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang” thôn Hoàng Văn Thụ, xã Bắc Sơn là mô hình tiêu biểu trên địa bàn tỉnh. Từ đầu năm 2025 đến nay, trên địa bàn thôn có 3 đám cưới, 4 đám tang đều thực hiện theo nếp sống văn minh; tỷ lệ hộ gia đình được công nhận gia đình văn hóa thôn đạt trên 98%; thôn liên tục 3 năm liền được công nhận là khu dân cư văn hóa tiêu biểu. Được biết, từ mô hình điểm tại thôn Hoàng Văn Thụ, đến nay 30 khu dân cư trên địa bàn xã Bắc Sơn đã xây dựng theo mô hình này.

Ông Lương Văn Dũng, trưởng thôn Hoàng Văn Thụ, xã Bắc Sơn cho biết: Thôn Hoàng Văn Thụ hiện có 136 hộ dân với 580 nhân khẩu. Thời gian qua, nhờ sự quan tâm chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền, Ban công tác Mặt trận thôn đã phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể để đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân. Bên cạnh việc lồng ghép nội dung vào các buổi sinh hoạt cộng đồng định kỳ, chúng tôi còn tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh và các nhóm zalo của thôn. Nhờ đó, 100% hộ dân đều được phổ biến, nắm rõ hương ước, quy ước và đạt tỷ lệ 100% hộ gia đình tự nguyện ký cam kết thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang.

Cùng với thôn Hoàng Văn Thụ (xã Bắc Sơn), thôn Kéo Van (xã Văn Lãng) là một trong những đơn vị chủ động xây dựng mô hình và triển khai hiệu quả việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Bà Nông Thị Thảo, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Văn Lãng cho biết: Đầu tháng 5/2026, Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch đã phối hợp với UBND xã ra mắt mô hình “khu dân cư thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang” tại thôn Kéo Van, theo đó đại diện 65 hộ gia đình trong thôn đã ký cam kết thực hiện nếp sống văn minh. Đồng thời chúng tôi đã thành lập Ban Chỉ đạo mô hình “Khu dân cư thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang” của xã và ban vận động thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang tại các thôn trên địa bàn xã.

Là một trong 65 hộ tiên phong ký cam kết, ông Lộc Văn Toản, thôn Kéo Van, xã Văn Lãng chia sẻ: Từ khi Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với xã ra mắt mô hình điểm tại thôn, tôi rất đồng tình, phấn khởi ký cam kết thực hiện. Có ban vận động của thôn thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở nên bà con chuyển biến nhận thức nhanh lắm. Giờ đây, đám cưới thì tổ chức gọn nhẹ, vui tươi, còn đám tang thì trang nghiêm, chu đáo và không còn rườm rà, quá giờ quy định như trước. 

Đến lan toả rộng khắp

Từ hiệu quả của những mô hình ban đầu ấy, phong trào đã không ngừng lan tỏa mạnh mẽ. Hiện nay, UBND các xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh đã duy trì và nhân rộng được 80 mô hình điểm thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang. 

Qua việc triển khai xây dựng và nhân rộng các mô hình đã góp phần nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Nhờ đó, từ năm 2024 đến nay, trong tổng số hơn 5.000 đám cưới được tổ chức, có trên 4.000 đám cưới được tổ chức theo nếp sống văn minh (đạt 80%); trong tổng số trên 5.500 đám tang, có 4.500 đám tang được tổ chức theo nếp sống văn minh (đạt 81,8%).

Bà Lê Hải Yến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh cho biết: Những năm qua, Sở VHTT&DL đã tham mưu xây dựng các văn bản hướng dẫn triển khai nhiều nội dung thiết thực nhằm duy trì và nhân rộng các mô hình tổ chức cưới hỏi, tang lễ văn minh, tiết kiệm. Đặc biệt, chúng tôi đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tập trung đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, cổ động trực quan, tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa – xã hội, trưởng thôn, và người có uy tín tại cộng đồng. 

Theo đó, UBND các xã, phường đã ban hành quy chế thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và các văn bản cam kết để cán bộ, đảng viên, hội viên, đoàn viên, các dòng họ, hộ dân thực hiện. Trưởng các thôn, khu phố trên địa bàn phối hợp với trưởng ban công tác mặt trận, các đoàn thể phổ biến đến người dân; lựa chọn các nội dung phù hợp với tình hình thực tế để đưa vào hương ước, quy ước của thôn, khu phố. 

Song song với đó, các cấp, ngành đã tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của Nhân dân về mục đích, ý nghĩa của việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang; phê phán những hủ tục, phô trương, hình thức, lãng phí bằng nhiều hình thức phong phú như: tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh ở các khu dân cư; tổ chức gặp mặt các thầy mo, thầy tào để tuyên truyền, vận động…

Từ những mô hình cụ thể, những cách làm thiết thực ở cơ sở, nếp sống văn minh đang dần trở thành thói quen, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh.

Nguồn: https://baolangson.vn/nep-song-van-minh-trong-viec-vui-chuyen-buon-5093190.html