Nét đẹp trò chơi dân gian tại các hội làng

Những ngày đầu xuân, trò chơi dân gian tại các lễ hội làng diễn ra hấp dẫn, thu hút người dân và du khách.

Các trò chơi dân gian được tổ chức tạo không khí rộn ràng cho lễ hội đầu năm. ẢNH: THÀNH CHUNG

Đậm đà bản sắc miền quê

Sáng 22/2 (mùng 6 tháng giêng) tại lễ hội chùa Bạch Hào, xã Thanh Hà, tiếng trống, tiếng hò reo của người cổ vũ khiến tinh thần của các đội tham gia phần thi đua thuyền, nấu cơm, bắt vịt trên sông thêm phần sôi động. 6 chiếc thuyền rồng rực rỡ lao vút trên sông Cửa Chùa trong khí thế hừng hực.

Gay cấn nhất là phần thi nấu cơm trên thuyền, nơi các đội vừa chèo thuyền, vừa giữ lửa, vừa té nước chặn đối thủ. Kết thúc lễ hội là màn bắt vịt sôi nổi không kém. Các vận động viên nhảy xuống dòng nước lạnh, quây bắt vịt trong tiếng cười vui.

Bà Nguyễn Thị Thúy, Phó chủ tịch UBND xã Thanh Hà cho biết, các phần thi năm nay có nhiều điểm mới sau sáp nhập. Ở nội dung nữ có 6 đội tham gia, tăng 2 đội so với năm trước (4 đội thuộc xã Thanh Xá, 2 đội thuộc xã Thanh Thủy trước đây). Trong đó có 30 vận động viên lần đầu được tham gia.

Năm trước cả nội dung nam và nữ đều có 4 đội nên chia 2 lượt đua thuyền, tìm ra 3 đội có thành tích cao nhất đấu vòng tiếp theo. Năm nay, số đội tăng nên phải bốc thăm, chia 3 cặp đua thuyền để tìm được 3 đội thành tích xuất sắc tham gia phần thi thổi cơm, bắt vịt. "Cách thức và thể lệ tuy có thay đổi so với trước, nhưng cuộc thi vẫn giữ nguyên được hồn cốt của hội làng xưa, tạo nên nét văn hóa đặc trưng của một vùng quê có truyền thống lâu đời", bà Nguyễn Thị Thúy chia sẻ thêm.

Là một người tham gia nhiều năm, bà Quách Thị Nguyên (54 tuổi ở thôn Hào 4, xã Thanh Hà) cho biết, cuộc thi thể hiện mơ ước về cuộc sống đủ đầy, no ấm, mùa màng tốt tươi, phản ánh tập quán sản xuất, sinh hoạt của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Hằng năm, đây là phần hội được nhân dân và du khách đón chờ nhất tại lễ hội chùa Bạch Hào.

Giải vật truyền thống ở phường Nam Triệu. ẢNH: PHAN TUẤN

Trong không khí đầu năm, tại lễ hội xuân phường Nam Triệu năm 2026 rất đông người dân, du khách xem và cổ vũ phần thi đấu vật. Lễ hội vật năm nay được tổ chức quy mô lớn hơn. Khoảng 50 đô vật tham gia lễ hội, gồm cả đô vật quần chúng và các đô vật chuyên nghiệp. Theo ông Nguyễn Đức Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Nam Triệu, năm nay, số lượng đô vật nhiều hơn năm trước khoảng 20 người (do sáp nhập). Cơ cấu, giá trị giải quy mô hơn năm trước. Ngoài ra, sới vật được bố trí giữa khán đài, giúp thu hút người xem tại lễ hội.

Trong tiếng trống hội thúc giục liên hồi, các đô vật bước vào sới với thân hình cuồn cuộn, bắp tay rắn chắc. Họ quần nhau với những thế đánh hiểm hóc: khi thì lắt léo dùng miếng gồng, lúc lại mạnh mẽ với cú bốc một. Người xem hò reo vang dội mỗi khi một đô vật tung chiêu đánh ngã đối phương, tạo nên một bầu không khí rực lửa, đậm chất thượng võ của vùng quê miền biển.

Giải đấu vật ở phường Nam Triệu (trước là xã Lập Lễ) đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân địa phương mỗi dịp xuân về. Hoạt động thể hiện tinh thần thượng võ, khẳng định sức bền, sức trẻ, rèn luyện sức khỏe, ý chí của người dân trong việc chinh phục biển khơi.

Ông Nguyễn Đức Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Nam Triệu cho biết: "Các thuyền viên kết thúc một mùa đánh cá sẽ trở về tham gia giải vật quê hương. Vì vậy, lễ hội này mang màu sắc truyền thống rất đặc sắc của người dân miền biển”.

Phát huy giá trị truyền thống

Phần thi bắt vịt tại lễ hội chùa Bạch Hào. ẢNH: THÀNH CHUNG

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hải Phòng có gần 4.000 di tích, 1.289 lễ hội. Các lễ hội ở Hải Phòng rất đa dạng, có nhiều thể loại, phù hợp với nhiều lứa tuổi. Một số trò chơi dân gian tiêu biểu như: vật truyền thống làng Vĩnh Khê (phường An Hải), giải vật Cổ Trai tại Từ đường họ Mạc (xã Kiến Hưng); cờ người ở đền đình Sượt (phường Lê Thanh Nghị); giã bánh giày ở đền Cao (phường Lê Đại Hành), pháo đất ở chùa Côn Sơn (phường Trần Hưng Đạo)...

Ngoài ra, còn rất nhiều trò chơi khác như cờ tướng, đua thuyền, chọi gà, đánh đu, đi cầu thùm… rải rác ở các di tích trên địa bàn thành phố.

Mỗi trò chơi mang những sắc thái khác nhau, tạo không khí phấn khởi, rộn ràng, gắn kết cộng đồng, làng xã. Có những trò chơi được gìn giữ qua các thế hệ và nay đã có nhiều biến thể để phù hợp hơn với đời sống xã hội.

Các hoạt động trò chơi, các môn thể thao vui tươi, lành mạnh thu hút đông đảo tầng lớp nhân dân và du khách tham gia còn góp phần quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy và giới thiệu, quảng bá những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.

Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, nhiều loại hình giải trí hiện đại xuất hiện, nhưng các trò chơi dân gian, các môn thể thao dân tộc vẫn luôn có sức hấp dẫn riêng, là nét đẹp văn hóa trong các lễ hội truyền thống, nhằm góp phần nâng cao thể chất, giáo dục ý thức gìn giữ bản sắc, truyền thống văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.

Để các lễ hội, trò chơi dân gian tiếp tục phát huy trong đời sống đương đại, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tích cực hướng dẫn, đôn đốc, phối hợp các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố hỗ trợ các địa phương gìn giữ, phát triển. Bên cạnh đó, phối hợp quản lý và tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể thao phù hợp, gắn với xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Thời gian qua, thành phố Hải Phòng luôn quan tâm thực hiện nghiêm túc, hiệu quả công tác gìn giữ và phát triển các trò chơi dân gian và các môn thể thao dân tộc thông qua việc duy trì tổ chức các lễ hội truyền thống, đưa vào các hội thi thể thao. Thành phố xây dựng, hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa thể thao tạo địa điểm sinh hoạt, vui chơi cho người dân.

THU HƯƠNG

Nguồn: https://baohaiphong.vn/net-dep-tro-choi-dan-gian-tai-cac-hoi-lang-536519.html