Nhà cho thuê: Đến lúc "an cư" không phải là mua được nhà

Giá nhà ngày càng vượt xa thu nhập khiến giấc mơ sở hữu nhà của nhiều người trẻ trở nên xa vời. Trong bối cảnh đó, nhà ở cho thuê đang được nhìn nhận như một lời giải mới cho bài toán an cư.

Giấc mơ sở hữu nhà ngày càng xa

Vợ chồng chị Nguyễn Thu Hà (32 tuổi), nhân viên văn phòng tại Hà Nội, hiện sống cùng con nhỏ trong căn hộ thuê hơn 50m2 ở khu vực Từ Liêm. Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 40 triệu đồng mỗi tháng, thuộc nhóm không thấp so với mặt bằng chung. Thế nhưng, sau nhiều năm đi làm, chuyện mua nhà vẫn là mục tiêu khá xa.

"Có lúc chúng tôi tính vay để mua một căn hộ khoảng 3-4 tỷ đồng. Nhưng tính đi tính lại, tiền trả ngân hàng mỗi tháng quá áp lực. Cuối cùng vẫn quyết định thuê nhà để có thêm tiền nuôi con và dành dụm", chị Hà chia sẻ.

Câu chuyện của gia đình chị Hà không còn là trường hợp cá biệt.

Tại các đô thị lớn, ngày càng nhiều người trẻ chấp nhận thuê nhà dài hạn thay vì cố gắng sở hữu nhà bằng mọi giá. Với họ, một nơi ở ổn định, thuận tiện cho công việc và cuộc sống đôi khi quan trọng hơn việc đứng tên một căn hộ phải gánh khoản vay kéo dài hàng chục năm.

Điều đáng chú ý là câu chuyện này không chỉ xuất hiện trong đời sống thường nhật mà đã được đưa lên bàn nghị sự tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026.

Ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng phát biểu, chia sẻ tại diễn đàn

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, Chính phủ đang định hướng phát triển thị trường bất động sản theo hướng an toàn, lành mạnh, bền vững, trong đó thúc đẩy phát triển nhanh nhà ở cho thuê giá hợp lý được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân.

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, các chính sách nhà ở tại Việt Nam chủ yếu hướng tới mục tiêu sở hữu. Ngay cả nhà ở xã hội cũng phần lớn được phát triển theo mô hình bán nhà. Trong khi đó, thị trường cho thuê lại phát triển tự phát, manh mún, chủ yếu dựa vào các hộ gia đình hoặc nhà đầu tư cá nhân.

Nghịch lý nằm ở chỗ, Việt Nam hiện thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ sở hữu nhà ở cao hàng đầu thế giới, khoảng 90%, nhưng khả năng tiếp cận nhà ở của người dân lại ngày càng khó khăn. Theo TS. LS Đoàn Văn Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn CEO, chỉ số giá nhà trên thu nhập tại Việt Nam hiện dao động từ 23,7-30 lần, trong khi ngưỡng hợp lý của thế giới chỉ khoảng 5-7 lần.

Điều đó đồng nghĩa, một người dân trung bình có thể phải mất từ hơn hai thập kỷ đến ba thập kỷ tích lũy toàn bộ thu nhập, không chi tiêu bất cứ khoản nào, mới có thể mua được một căn nhà.

"An cư lạc nghiệp" đứng trước một cách hiểu mới

Trong nhiều thập kỷ, sở hữu một ngôi nhà không đơn thuần là nhu cầu chỗ ở mà còn được xem là thước đo thành công của mỗi gia đình Việt Nam.

Theo TS. LS. Đoàn Văn Bình, người Việt Nam vẫn mang nặng văn hóa sở hữu nhà. Việc thuê nhà thường bị gắn với sự thiếu ổn định, thiếu thành công hoặc chưa thực sự "an cư". Đặc biệt, nhiều người đàn ông chịu áp lực phải trở thành trụ cột kinh tế đủ mạnh để mua nhà cho gia đình.

Có lẽ đây mới là rào cản lớn nhất của thị trường nhà cho thuê tại Việt Nam. Không chỉ thiếu nguồn cung hay thiếu chính sách, mà còn là rào cản tâm lý. Với nhiều gia đình, căn nhà không đơn thuần là nơi ở mà còn là biểu tượng của sự ổn định, thành công và trách nhiệm với thế hệ sau.

Các đại biểu tọa đàm "Chơ chế, chính sách phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê giá hợp lý"

Chính quan niệm này khiến không ít gia đình trẻ phải gồng mình chạy theo giấc mơ sở hữu nhà ở, dù điều kiện tài chính chưa cho phép.

Không khó để bắt gặp những cặp vợ chồng trẻ phải vay ngân hàng trong 20-30 năm. Nhiều gia đình trì hoãn kế hoạch sinh con hoặc chấp nhận cắt giảm các nhu cầu thiết yếu khác để dành tiền mua nhà. Không ít người lao động chấp nhận sống xa nơi làm việc hàng chục kilomet chỉ vì giá nhà tại khu vực trung tâm đã vượt quá khả năng chi trả.

Trong bối cảnh đó, một cách tiếp cận mới đang được đặt ra.

Theo ông Đoàn Văn Bình, câu hỏi cần giải quyết không chỉ là làm sao để nhiều người mua được nhà hơn, mà là làm sao để mọi người dân đều có chỗ ở phù hợp, an toàn với chi phí hợp lý. Quan trọng hơn, cần từng bước chuyển từ tư duy "an cư lạc nghiệp" sang tư duy "an cư là ổn định chỗ ở".

Sự thay đổi này phản ánh một thực tế đang diễn ra tại nhiều quốc gia phát triển, nơi thuê nhà dài hạn là lựa chọn bình thường của một bộ phận lớn dân cư. Người dân có thể không sở hữu nhà nhưng vẫn được đảm bảo một môi trường sống ổn định, chất lượng và được pháp luật bảo vệ đầy đủ.

Có lẽ, trong bối cảnh giá nhà liên tục tăng nhanh hơn thu nhập, đây cũng là câu hỏi mà Việt Nam sẽ phải sớm tìm lời giải.

Nhà cho thuê có thể trở thành trụ cột mới của chính sách nhà ở

Tại diễn đàn, TS. LS Đoàn Văn Bình đã dành riêng một báo cáo chuyên đề về nhà ở cho thuê tại Việt Nam, từ thực trạng, kinh nghiệm quốc tế cho tới các đề xuất chính sách và pháp luật.

Theo ông, thị trường nhà ở cho thuê hiện vẫn là "vùng trũng" của thị trường bất động sản. Phần lớn nguồn cung đến từ các nhà trọ, chung cư mini hoặc nhà cho thuê nhỏ lẻ, thiếu tính chuyên nghiệp, thiếu dịch vụ và chưa bảo đảm đầy đủ quyền lợi cho người thuê.

Trong khi đó, nhu cầu thuê nhà lại đang tăng lên mạnh mẽ cùng quá trình đô thị hóa và dịch chuyển lao động.

Không chỉ công nhân, sinh viên hay lao động nhập cư, ngay cả những người có thu nhập trung bình tại các đô thị lớn cũng đang lựa chọn thuê nhà như một giải pháp phù hợp hơn so với việc vay nợ dài hạn để mua nhà.

Tuy nhiên, để phát triển được thị trường này, bài toán không chỉ nằm ở nhu cầu mà còn nằm ở cơ chế.

Vấn đề chưa hẳn là làm sao mọi người đều mua được nhà mà để mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận một nơi ở an toàn, ổn định và phù hợp

TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn. Nhà ở cho thuê đòi hỏi dòng vốn dài hạn, trong khi hệ thống ngân hàng thương mại chủ yếu huy động vốn ngắn và trung hạn. Nếu muốn hình thành nền tảng nhà ở cho thuê trong 10 năm tới, Việt Nam cần sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ Nhà nước và các dòng vốn dài hạn thay vì chỉ trông chờ vào tín dụng ưu đãi.

Về phía doanh nghiệp, ông Đoàn Văn Bình cho rằng vai trò của Nhà nước là kiến tạo thể chế, quy hoạch, quỹ đất và chính sách tín dụng phù hợp; còn doanh nghiệp sẽ tham gia đầu tư, phát triển và vận hành nhà ở cho thuê với mức lợi nhuận hợp lý, chuyên nghiệp và bền vững.

Có lẽ, câu hỏi lớn nhất hiện nay không phải là làm sao để tất cả mọi người đều mua được nhà. Điều quan trọng hơn là làm sao để mỗi người dân đều có cơ hội tiếp cận một nơi ở an toàn, ổn định và phù hợp với khả năng chi trả của mình.

Khi đó, nhà ở cho thuê sẽ không còn là giải pháp tạm thời dành cho những người chưa đủ điều kiện mua nhà, mà có thể trở thành một phần quan trọng của hệ thống an sinh đô thị trong giai đoạn phát triển mới.

Nguồn: https://phunuvietnam.vn/nha-cho-thue-den-luc-an-cu-khong-phai-la-mua-duoc-nha-238260602124437479.htm