Het ronde snaarinstrument van het Pa Dí-volk

“Muong Khuong is zo groen…/Oh, grensgebied, ik hou zo veel van deze melodie/Een ronde melodie, mijn volk, het pa di volk/Een ronde melodie als de volle maan/Een ronde melodie als de heldere ochtendzon…” Dit zijn regels uit het gedicht “Mijn land is groen, een ronde melodie” van de dichter Po Sao Min.

Deze verzen spoorden me aan om naar de hoge bergen te trekken en meer te leren over het rondsnarige muziekinstrument in de grensstreek. Het is geen toeval dat de dichter Pờ Sảo Mìn het beeld van het rondsnarige muziekinstrument in zijn gedicht opnam; het is de ziel van het Pa Dí-volk, de trots van de Pa Dí in hun Mường-land.

Het beeld van het ronde muziekinstrument speelt een rol in het spirituele leven van het Pa Dí-volk.

Vijfenachtig jaar geleden verhuisden enkele Pa Dí-families uit het gebied Tung Chung Pho naar het gebied Lung Vai (nu onderdeel van de gemeente Ban Lau) om land te ontginnen en een nieuw bestaan ​​op te bouwen. In dit nieuwe gebied, Ban Sinh genaamd, overwonnen de Pa Dí talloze moeilijkheden en transformeerden ze een land dat ooit bedekt was met riet tot een welvarend dorp met weelderige groene theeplantages, rijstvelden en geurige gouden ananasplantages. Tegenwoordig lijkt Ban Sinh op een bergstadje met moderne huizen van meerdere verdiepingen, en het leven van de Pa Dí wordt er steeds comfortabeler en welvarender.

Naast de met graan beladen rijstvelden in het dorp Ban Sinh zingen Phu Thi Phuong en andere Pa Di-vrouwen uit het gehucht, gekleed in traditionele kleding – zwarte blouses, zilveren armbanden en hoeden in de vorm van daken – volksliederen ter ere van de schoonheid van hun thuisland.

Mevrouw Phương hield een rondhalsinstrument vast – een traditioneel muziekinstrument van de Pa Dí – en zei: "Bij het zingen van Pa Dí-volksliederen is het rondhalsinstrument onmisbaar. Het geluid van het instrument en de zang vloeien samen en brengen de schoonheid van de Pa Dí-volksliederen volledig tot uiting. De Pa Dí dragen hun rondhalsinstrument altijd bij zich, waar ze ook gaan, om te spelen en te zingen in hun vrije tijd en tijdens etnische feestdagen."

Het instrument is rond, zoals de vorm van de maan.

Ik merkte op dat het instrument dat mevrouw Phuong vasthield een ronde klankkast had, net als de maan. Het had vier snaren en de klankkast was beschilderd en bewerkt met een afbeelding van een vliegende draak. De hals was van hout, ongeveer 40 cm lang, en de kop was versierd met een hartvormig stuk hout.

Mevrouw Phuong legde uit dat de draak volgens de overtuigingen van het Pa Di-volk symbool staat voor kracht, geluk en voorspoed. Daarom kerfden de ouderen, al sinds de oudheid, bij het maken van de ronde luit afbeeldingen van draken in het instrument, waarbij ze de hals vormden als een drakenkop, in de hoop dat het geluid van de luit vreugde, overvloed en geluk zou brengen. Sommige ronde luiten hebben slechts één draak erop gekerfd, terwijl andere twee vliegende draken hebben, samen met vele patronen die een cirkelvormige rand op het oppervlak van het instrument vormen.

Ik verliet het Bản Sinh-gebied en stak de lange hellingen over naar het bergstadje Mường Khương. In het dorp Chúng Chải B, de gemeente Mường Khương (voorheen de stad Mường Khương), kent iedereen de kunstenaar Pờ Chin Dín als het gaat om de Pa Dí-mensen die de beste muzikanten en zangers in de regio zijn.

Mevrouw Dín vertelde dat ze al van jongs af aan volksliedjes hoorde zingen door haar grootmoeder en moeder, waardoor haar liefde voor volksmuziek haar met de paplepel is ingegoten. Al op vijftienjarige leeftijd kon ze citer spelen en volksliedjes van haar etnische groep zingen.

Volgens ambachtsman Pờ Chin Dín is het rondsnarige instrument onmisbaar, ongeacht welk volkslied er gezongen wordt. Terwijl het instrument speelt, komen de teksten van het volkslied prachtig tot hun recht, zoet en ontroerend.

Tegenwoordig zijn er in de Muong-regio nog maar een paar oudere ambachtslieden die het instrument met ronde snaren kunnen bespelen.

In het verhaal over het rondhalsinstrument en de volksliederen van de Pa Dí-bevolking vertelde ambachtsman Pờ Chin Dín dat de volksliederen van de Pa Dí zeer rijk zijn, maar dat het vertalen van de teksten van oude liederen naar het gangbare Vietnamees erg moeilijk is. Naast wiegeliedjes, liefdesliederen met vraag-en-antwoordstructuur en huwelijksliederen, zijn er ook volksliederen die de schoonheid van het vaderland en het land bezingen, en liederen over het dagelijkse werk, zoals liederen over het planten van maïs in januari, over het planten van bonen in februari, over het Thanh Minh-festival in maart en over het zaaien van rijstplantjes in april...

Ambachtsman Pờ Chin Dín naast zijn instrument met ronde hals.

Bovendien zingen de Pa Dí in het lied "Twaalf Maanden" over verschillende bloemen: "In januari bloeien de perzikbloesems; in februari bloeien geurige bloemen; in maart bloeien de chrysanten...; in mei worden de bovenste velden geploegd en de onderste velden geëgd; in juni bloeien de rijstplanten...; in september bloeien de gouden rijstaren; in oktober bloeien de steenbloemen...; in december worden de gasten verwelkomd." Sommige bloemen in het lied hebben geen gangbare Vietnamese namen, dus hun namen kunnen niet vertaald worden.

De dichter Pờ Sảo Mìn, van de Pa Dí-etnische groep, is de auteur van het gedicht "De boom met tweeduizend bladeren".

Tijdens een bezoek aan Muong Khuong had ik de gelegenheid om de dichter Po Sao Min te ontmoeten, die tot de Pa Di-etnische groep behoort en het beroemde gedicht "De boom met tweeduizend bladeren" schreef. Ondanks zijn hoge leeftijd blijft dichter Po Sao Min zich met grote toewijding inzetten voor het schrijven van gedichten, waarin hij zich sterk verbonden voelt met zijn etnische cultuur.

Dichter Pờ Sảo Mìn zei dat het rondsnaarinstrument de "ziel" van het Pa Dí-volk is, en dat volksliederen de essentie van het Pa Dí-volk vormen. Tegenwoordig zijn er echter in de regio Mường nog maar weinig oudere ambachtslieden die het rondsnaarinstrument kunnen bespelen en volksliederen kunnen zingen. Mevrouw Thào Phủng Din en mevrouw Thào Phủng Chấn zijn beiden ouder dan 70 jaar en hun stemmen zijn niet meer zo krachtig als vroeger. Mevrouw Pờ Chin Dín en mevrouw Tung Chá Sến zijn ook de zestig gepasseerd. In de regio Mường zijn er nu nog maar weinig mensen die weten hoe ze rondsnaarinstrumenten moeten maken. Jonge Pa Dí-mensen tonen weinig interesse in volksliederen. Daarom is het behoud van Pa Dí-volksliederen erg moeilijk.

Dichter Pờ Sảo Mìn doordrenkt zijn poëzie met liefde voor culturele identiteit en liefde voor de gitaar met ronde hals.

Voor de dichter Pờ Sảo Mìn komt zijn liefde voor culturele identiteit, zijn liefde voor het rondsnaarinstrument en zijn liefde voor volksliederen tot uiting in zijn poëzie, waaronder het gedicht "Mijn land is groen met een rondsnaarinstrument", dat op muziek werd gezet door componist Trọng Đài. In het gedicht symboliseert het beeld van het rondsnaarinstrument de schoonheid van zijn vaderland, een vredige en terugkerende bron van trots.

"Muong Khuong is heel blauw, net als de lucht."

De groene rand is zo groen, dat hij leven inblaast.

Zoals de volle maan, zoals de warme ochtendzon.

Mijn vaderland is een groene, ronde melodie.

Er is een rood oosten

"Mijn land is groen, een perfecte melodie."

Ik verliet het Muong-land toen de laatste zonnestralen een waaiervormig licht door de grillige kloven van de rotsachtige bergen wierpen en neerstroomden in de weelderige groene vallei. Langs de kronkelende, hellende weg kletsten Pa Di-vrouwen die van de velden terugkeerden opgewonden en neurieden liedjes: "Laten we gaan, zusters, laten we samen gaan / Groene planten meenemen om mest te maken / Meststof om de maïs en rijst te voeden / Alleen dan zullen we een welvarend leven hebben..."

Bron: https://baolaocai.vn/cung-dan-tron-nguoi-pa-di-post648331.html