Powered by Techcity

Bảo tồn lúa mùa nổi

Thu hoạch lúa mùa nổi ở xã Vĩnh Phước, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.

Thu hoạch lúa mùa nổi ở xã Vĩnh Phước, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.

Hạt lúa sạch do nông dân trồng theo truyền thống. Từ những năm 1980, 1990 được người dân trồng nhiều, nhưng sau này giống lúa cao sản cho năng suất cao hơn, vòng đời ngắn nên đã đẩy bật lúa mùa.

Để bảo vệ nguồn gen lúa quý, Viện Biến đổi khí hậu, Trường đại học An Giang đã sưu tầm, bảo tồn thành công “Kho lúa” lưu giữ nét đặc thù một vùng văn hóa, sinh thái và môi trường ngập lũ Đồng bằng sông Cửu Long.

Hạt gạo phù sa

Tại tỉnh An Giang lúc trước diện tích trồng lúa mùa nổi là hơn 300.000 ha nhưng hiện nay còn khoảng 150 ha.

Ông Lê Tấn Nẫm, 64 tuổi, ngụ thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang bồi hồi nhớ lại những bữa cơm hương vị gạo lúa mùa, hạt lúa mầu đỏ nhìn rất đẹp. Khi vo gạo nấu cơm cho ra nước mầu đỏ lợt, phụ nữ không bỏ nước vo này mà dùng rửa mặt giúp da mặt mịn màng, ít mụn. Còn nước cơm rất bổ, người ta bỏ đường vào quậy lên cho trẻ em uống thay sữa.

Vụ lúa mùa năm 2023, chúng tôi về vùng Tứ giác Long Xuyên, từ một vùng bát ngát lúa sạch, nay chỉ còn rải rác.

Ông Nguyễn Văn Đông, ngụ xã Vĩnh Phước, huyện Tri Tôn đang thong dong chống xuồng trên cánh đồng nước kiểm tra chiều cao thân lúa chia sẻ, ông trồng lúa mùa hơn 20 năm, hầu hết nông dân đều trồng giống lúa Nàng Tây Đùm, tháng 6 dương lịch bắt đầu xuống giống để chờ nước nổi vào.

Do đất ruộng còn nhiễm phèn nên cua, ốc bươu vàng không sống nổi, vì thế lúa non không bị chúng cắn phá. Khi phù sa vào, đất phèn bị lắng xuống, nước ngọt vun bồi cho cây lúa vươn lên. Trong hơn 5 tháng chờ lúa chín, nông dân nhàn rỗi thời gian làm thêm các việc khác. Tháng 11 khi nước nổi từ đồng rút ra sông cũng là lúc thân lúa ngã rạp chín trổ vàng bông.

Ông Đông cho biết thêm: “Chúng có ưu điểm nước cao đến đâu lúa vẫn vươn lóng vượt qua, mấy tháng trời ngâm mình trong nước ngấm chất ngọt phù sa, ngậm sương trời nên gạo sạch lắm”.

Ông Nguyễn Hữu Hoàng có 3 ha đất trồng lúa mùa phân tích, vùng Vĩnh Phước như lòng chảo gom nước lũ về, khi sạ lúa, nông dân chỉ bón ít phân giai đoạn đầu còn lại cứ bỏ cho cây lúa tự phát triển cùng nước trời, cho nên còn gọi là “lúa trời”.

Với kinh nghiệm lâu năm, ông Hoàng nói, năm nào cánh đồng này ngập sâu hơn 1,7m, thân cây lúa sẽ cao hơn 2m, cho hạt to và trổ bông nhiều hơn. Còn năm nào lũ nhỏ, lúa cho bông nhỏ, năng suất kém hơn.

Do thân lúa cao tạo thành vùng đệm êm ấm kéo theo cá, tôm trú ẩn, chúng ăn côn trùng, sâu rầy phá lúa, cho nên nông dân khỏi tốn công phun xịt diệt rầy. Cá nhiều, nên cách vài ngày ông Hoàng giăng lưới bắt ăn lai rai. Đến cuối vụ, ông thu gom cá đồng, cá linh bán cho thương lái kiếm được mớ tiền.

Giải bài toán tiêu thụ lúa mùa

Vụ lúa năm 2023, lúa mùa bán giá 16.000 đồng/kg, gần gấp đôi lúa thường, cho nên nông dân trồng lúa có thu hoạch khá, trừ chi phí còn lời hơn 2 triệu đồng một công (0,1 ha).

Ông Hoàng cho biết, lúa mùa cho năng suất không cao như lúa cao sản nhưng lợi nhuận vẫn cao, do suốt vụ nông dân không phải dùng phân bón, thuốc trừ sâu. Nhưng theo ông, quan trọng khi thu hoạch xong, nhà nông đốt đồng và những gốc rạ của thân lúa mùa bị cháy thấm vào đất thành lớp màu mỡ.

Từ lớp đất tốt tươi này, ông cho xới lên, trồng khoai mì, số nông dân khác trồng hoa màu như kiệu, ớt, bí hồ lô… rất trúng. Năm nào khoai mì giá tốt, ông Hoàng thu lợi một công hơn 3 triệu đồng…

Những nông dân ở xã Vĩnh Phước cho biết, nhờ đó họ có thu nhập khá nhưng đáng lo là hiện nay lũ thất thường, có năm nước về chậm, có năm nước thấp ảnh hưởng tới vụ trồng. Và tuy là lúa sạch nhưng khó bán do giá cao và cũng rất kén người ăn, do vậy phải có nơi bao tiêu sản phẩm thì nhà nông mới mạnh dạn trồng. Nhưng không trồng lúa mùa thì không có rơm rạ tốt làm nền cho vụ hoa màu, bao đời nay nông dân vùng này quen làm một vụ lúa mùa cùng hoa màu, nhưng lợi nhuận không kém gì lúa ba vụ mà việc đồng áng lại thảnh thơi hơn.

Thạc sĩ Lê Thanh Phong, Phó Viện trưởng Viện Biến đổi khí hậu có hơn 10 năm nghiên cứu, lai tạo lúa mùa giải thích, lúa mùa nổi cho gạo sạch nhưng khó bán đại trà, doanh nghiệp chưa mặn mà do hạt gạo nấu ra cơm hơi khô cứng, khó ăn.

Vì thế, lâu nay viện đang nghiên cứu cho ra giống lúa mùa đáp ứng các tiêu chí: gạo sạch, mùi thơm, mềm cơm. Và qua thời gian dài thử nghiệm với bao vất vả cùng với nhiều hỗ trợ từ các nhà khoa học, ông Phong cơ bản tạo được giống mới có mùi thơm, đang nghiên cứu thêm độ mềm dẻo để hoàn thiện đưa ra cho nông dân trồng.

Ông lý giải, khi giải được bài toán khó này thì vấn đề tiêu thụ lúa mùa không đáng lo, gạo sạch và ngon vẫn được thị trường trong và ngoài nước quan tâm. Khi đó diện tích trồng lúa mùa sẽ tăng lên không chỉ ở tỉnh An Giang mà cả các tỉnh, thành phố khác, tăng thêm thu nhập bền vững cho nông dân.

Thấy rõ tầm quan trọng của lúa mùa, từ năm 2013 tới nay, tỉnh An Giang đã phối hợp cùng Dự án Quản lý nước và thích ứng biến đổi khí hậu (CCCEP) An Giang, thông qua tổ chức GIZ đã triển khai nhiều hoạt động bảo tồn và phát triển hệ thống canh tác lúa mùa nổi, phấn đấu đến năm 2030 tỉnh mở rộng diện tích lúa mùa nổi lên hơn 500 ha.

Nông dân xã Vĩnh Phước quá quen thuộc hình ảnh các nhà khoa học Trường đại học An Giang lội khắp đồng ruộng, ăn ở cùng nông dân tìm tòi lúa mùa, chọn giống chắt lọc nguồn gen. Gắn bó với nhà nông, ông Phong nhận thấy nông dân trồng lúa mùa năng suất thấp, do giống thoái hóa nên tìm hiểu, phục tráng thành công giống lúa Nàng Tây Đùm nguyên bản.

Nhờ đó, nông dân thu hoạch hơn 3,3 tấn/ha thay vì từ 2 đến 2,5 tấn như trước đây. Hiện nay, Viện Biến đổi khí hậu đang bảo tồn hơn 300 giống lúa mùa nổi vùng châu thổ gồm: Nàng Pha, Nàng Tây Đùm, Tàu Binh, Chệch Cụt, Nàng Chồi, Nàng Chi, Bông Sen, Hương Lài… và nhiều giống lúa mùa của các nước khác.

Thạc sĩ Phong so sánh, qua phân tích các chỉ tiêu cho thấy gạo lúa mùa chứa hàm lượng vitamin B1 và vitamin E cao hơn nhiều so với các loại gạo khác, chỉ số đường trong gạo cũng rất thấp. Ngoài ra, chúng có chứa các hợp chất hữu cơ tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc phòng và hỗ trợ điều trị các bệnh về mắt, tim phổi, bệnh xơ cứng động mạch, chống lão hóa…

Ông nhấn mạnh: “Lúa mùa có nhiều gen phong phú, tôi đam mê nghiên cứu vì nếu bỏ đi hay để mai một rất uổng. Lúa có khả năng thích nghi rộng từ vùng phèn đến ngập lũ, chúng có đặc tính sinh trưởng mạnh, nảy rất nhiều chồi, bụi, chịu ngập. Vùng trồng lúa mùa tạo ra một không gian sạch, một nguồn nước sạch, đất không nhiễm thuốc bạc màu, từ đó kiến tạo dịch vụ hệ sinh thái để làm nền tảng khôi phục thủy sản tự nhiên. Và quan trọng nhất, giữ được nguồn gen lúa mùa sẽ giữ được phần hồn của mùa nước nổi”.

BÀI VÀ ẢNH: THANH DŨNG/ BÁO NHÂN DÂN

Nguồn

Cùng chủ đề

Bàn giao toàn bộ mặt bằng dự án cao tốc ĐBSCL trong tháng 7

TPO – Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có dự án cao tốc đi qua đẩy nhanh tiến độ, bàn giao toàn bộ mặt bằng cho các dự án trong tháng 7 này; hoàn thành cấp phép mỏ cát để khai thác toàn bộ trong tháng 8 tới. Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính sau chuyến công tác và...

Giải quyết dứt điểm khó khăn cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án giao thông trọng điểm

Giải quyết dứt điểm khó khăn cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án giao thông trọng điểmPhó thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, địa phương phải giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc cung ứng vật liệu xây dựng phục vụ đắp nền đường cho các dự án giao thông trọng điểm khu vực phía Nam. Phó thủ tướng yêu cầu giải quyết dứt điểm khó khăn cung ứng vật liệu xây dựng Văn...

Đi ngang ngày cuối tuấn, giao dịch quanh mức 64.000 đồng/kg

Giá heo hơi miền Bắc hôm nay ngày 21/7/2024 Tại khu vực miền Bắc, giá heo hơi hôm nay ngày 21/7/2024 đi ngang trên diện rộng và giao dịch trong khoảng 65.000 – 66.000 đồng/kg. Thương lái tại Thái Bình thu mua heo hơi ở mức 66.000 đồng/kg ngang bằng với tại Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc. Đây là mức giá cao nhất khu vực. Giá heo hơi hôm nay tại khu vực miền Bắc 21/7/2024 cao nhất 66.000...

Sóc Trăng sẵn sàng Đại hội đại biểu MTTQ tỉnh

Đại hội MTTQ các cấp và Đại hội đại biểu MTTQ tỉnh lần thứ X, nhiệm kỳ 2024-2029 là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, dân chủ, là diễn đàn thể hiện ý chí, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân. Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả 5 năm thực hiện nghị quyết đại hội nhiệm kỳ 2019-2024, đồng thời tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, ý kiến...

Tăng, giảm từ 1.000 -2.000 đồng/kg ở cả 3 miền

Giá heo hơi miền Bắc hôm nay ngày 20/7/2024 Tại khu vực miền Bắc, giá heo hơi hôm nay ngày 20/7/2024 giảm nhẹ 1.000 đồng/kg ở một số địa phương và giao dịch trong khoảng 65.000 – 66.000 đồng/kg. Cụ thể, sau khi giảm một giá, thương lái tại Thái Bình thu mua heo hơi ở mức 66.000 đồng/kg ngang bằng với tại Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc. Đây là mức giá cao nhất khu vực. Giá heo hơi...

Cùng tác giả

Bàn giao toàn bộ mặt bằng dự án cao tốc ĐBSCL trong tháng 7

TPO – Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có dự án cao tốc đi qua đẩy nhanh tiến độ, bàn giao toàn bộ mặt bằng cho các dự án trong tháng 7 này; hoàn thành cấp phép mỏ cát để khai thác toàn bộ trong tháng 8 tới. Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính sau chuyến công tác và...

Giải quyết dứt điểm khó khăn cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án giao thông trọng điểm

Giải quyết dứt điểm khó khăn cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án giao thông trọng điểmPhó thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, địa phương phải giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc cung ứng vật liệu xây dựng phục vụ đắp nền đường cho các dự án giao thông trọng điểm khu vực phía Nam. Phó thủ tướng yêu cầu giải quyết dứt điểm khó khăn cung ứng vật liệu xây dựng Văn...

Đi ngang ngày cuối tuấn, giao dịch quanh mức 64.000 đồng/kg

Giá heo hơi miền Bắc hôm nay ngày 21/7/2024 Tại khu vực miền Bắc, giá heo hơi hôm nay ngày 21/7/2024 đi ngang trên diện rộng và giao dịch trong khoảng 65.000 – 66.000 đồng/kg. Thương lái tại Thái Bình thu mua heo hơi ở mức 66.000 đồng/kg ngang bằng với tại Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc. Đây là mức giá cao nhất khu vực. Giá heo hơi hôm nay tại khu vực miền Bắc 21/7/2024 cao nhất 66.000...

Sóc Trăng sẵn sàng Đại hội đại biểu MTTQ tỉnh

Đại hội MTTQ các cấp và Đại hội đại biểu MTTQ tỉnh lần thứ X, nhiệm kỳ 2024-2029 là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, dân chủ, là diễn đàn thể hiện ý chí, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân. Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả 5 năm thực hiện nghị quyết đại hội nhiệm kỳ 2019-2024, đồng thời tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, ý kiến...

Tăng, giảm từ 1.000 -2.000 đồng/kg ở cả 3 miền

Giá heo hơi miền Bắc hôm nay ngày 20/7/2024 Tại khu vực miền Bắc, giá heo hơi hôm nay ngày 20/7/2024 giảm nhẹ 1.000 đồng/kg ở một số địa phương và giao dịch trong khoảng 65.000 – 66.000 đồng/kg. Cụ thể, sau khi giảm một giá, thương lái tại Thái Bình thu mua heo hơi ở mức 66.000 đồng/kg ngang bằng với tại Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc. Đây là mức giá cao nhất khu vực. Giá heo hơi...

Cùng chuyên mục

Khai trương Trung tâm Kim hoàn PNJ Trần Hưng Đạo

Trung tâm Kim hoàn PNJ Trần Hưng Đạo vừa được sửa chữa, nâng cấp mới có không gian rộng rãi, hiện đại, trang hoàng mắt bắt. Trung tâm là nơi hội tụ những dòng sản phẩm trang sức bằng vàng, kim cương, đá quý, nhẫn cưới, trang sức bạc, vàng SJC… nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu khách hàng từ bình dân đến cao cấp. Các đại biểu cắt băng khánh thành khai trương Trung tâm Kim hoàn Trần Hưng Đạo. Ảnh: MỸ...

Chặn đà giảm tốc giải ngân vốn đầu tư công

Các đơn vị triển khai thi công lu lèn nền đường, thuộc dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc bắc-nam, đoạn Quảng Ngãi-Hoài Nhơn. Đánh giá nguyên nhân của tình trạng giải ngân vốn đầu tư đạt thấp, Bộ Tài chính cho hay, nhiều dự án phải xin gia hạn thời gian thực hiện, thời gian giải ngân do công tác triển khai dự án chậm trễ và chưa kịp thời xử lý các vướng mắc phát...

Giá vàng ngày 24/5: Giá trong nước, thế giới tiếp tục giảm

(Ảnh: NGỌC BÍCH) Tại thị trường trong nước, hôm qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã đấu thầu thành công 134 lô (tương đương 13.400 lượng vàng) với tổng số thành viên trúng thầu là 11 thành viên. Đây là phiên đấu thầu thành công lượng vàng lớn nhất sau 9 phiên được tổ chức từ ngày 19/4 đến nay. Giá trúng thầu cao nhất là 88,73 triệu đồng/lượng, giá trúng thấp nhất 88,72 triệu đồng/lượng. Sáng nay, giá vàng...

Infosys sẵn sàng đồng hành với Việt Nam phát triển lĩnh vực công nghệ thông tin, phần mềm, bán dẫn

Thủ tướng Phạm Minh Chính và ông Narayana Murthy - đồng sáng lập hãng phần mềm Infosys (Ấn Độ). (Ảnh: TRẦN HẢI) Hoan nghênh ông Narayana Murthy thăm và làm việc với các đối tác Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ thông tin, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ ấn tượng về quy mô, vai trò và vị thế của Tập đoàn Infosys, cũng như vai trò của ông Narayana Murthy đối với thị trường công nghệ thông...

Samsung dự kiến đầu tư thêm khoảng 1 tỷ USD mỗi năm tại Việt Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp ông Park Hark Kyu, Tổng Giám đốc phụ trách tài chính của Tập đoàn Samsung. Chiều 9/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp ông Park Hark Kyu, Tổng Giám đốc phụ trách tài chính của Tập đoàn Samsung đang thăm, làm việc tại Việt Nam. Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao nỗ lực, quyết tâm và những kết quả kinh doanh tại Việt Nam của Tập đoàn Samsung, đóng góp...

Hội chợ hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu 2024

Đại diện Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tham quan, tìm hiểu các mặt hàng nông sản xuất khẩu của tỉnh Long An tại hội chợ. Hội chợ do Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, diễn ra từ ngày 8 đến 11/5. Hội chợ hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu năm 2024 được mở rộng gần gấp đôi về quy mô so với năm ngoái, lên 450 gian hàng; công tác truyền thông, quảng...

Sầu riêng đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu

Thu mua sầu riêng tại xã Long Trung, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Sau khi Nghị định thư này có hiệu lực, hàng trăm tấn sầu riêng của Việt Nam đã có mặt tại thị trường Trung Quốc và không ngừng gia tăng trong năm 2023 cũng như những tháng đầu năm 2024. Một thời gian dài, do giá bán tăng cao, lợi nhuận mang lại cho nông dân rất lớn, nhiều người đã chuyển đổi diện tích đất trồng...

Nội Bài tiếp tục lọt Top 100 sân bay tốt nhất thế giới năm 2024

Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài vừa được Tổ chức Skytrax bình chọn là sân bay tốt nhất thế giới năm 2024. Tổ chức quốc tế Skytrax vừa công bố kết quả xếp hạng các sân bay trên thế giới năm 2024, trong đó, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) có 2 cảng hàng không quốc tế được vinh danh gồm Nội Bài và Đà Nẵng. Trong đó, Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài chính thức lần thứ...

Giá vàng ngày 8/4: Liên tiếp phá kỷ lục, chuyên gia dự báo tiếp tục tăng

(Ảnh: Thành Đạt) Mở cửa phiên giao dịch sáng nay, các thương hiệu vàng trong nước điều chỉnh giảm giá bán vàng miếng cùng chiều thế giới nhưng tăng giá mua vào để thu hẹp khoảng cách chênh lệch mua-bán đang ở mức cao. Tại thời điểm, 8 giờ 30 phút sáng 8/4, giá vàng DOJI tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh niêm yết ở mức 79 triệu đồng/lượng mua vào và 81,6 triệu đồng/lượng bán ra, giảm...

Luật riêng cho phát triển khu công nghiệp

Ảnh minh họa: Thành Đạt Sau hơn 30 năm xây dựng và phát triển, khu công nghiệp, khu kinh tế đã đóng góp tích cực vào thành tựu tăng trưởng và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, thể hiện ở kết quả thu hút được lượng vốn đầu tư lớn, bổ sung nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hệ thống các khu công nghiệp, khu kinh tế...

Tin nổi bật

Tin mới nhất