Tạo bứt phá mới cho những vùng đất "gian khó"

Sau hơn 5 năm thực hiện Nghị quyết 06-NQ/TU, ngày 17/5/2021, đã thực sự trở thành “đòn bẩy”, đánh thức tiềm năng của những vùng đất xa xôi, gian khó. Không chỉ dừng lại ở xóa nghèo, Quảng Ninh đang viết tiếp giấc mơ về sự thịnh vượng, bền vững cho đồng bào các dân tộc bằng những quyết sách mạnh mẽ và đầy nhân văn trong giai đoạn mới.

Từ “kỳ tích” xóa nghèo đến khát vọng thủ phủ du lịch sinh thái

Những ngày cuối năm 2025, nắng vàng như rót mật xuống những triền ruộng bậc thang đã gặt hái xong ở Bình Liêu. Mùa nắng đông về, mang theo cái hanh hao nhưng rực rỡ của vùng cao biên giới. Trở lại xã Bình Liêu sau hơn 5 năm Nghị quyết 06 đi vào cuộc sống, điều dễ nhận thấy nhất không chỉ là diện mạo hạ tầng khang trang, mà là khí thế lao động, là tư duy làm kinh tế đã thay đổi căn bản trong nếp nghĩ của đồng bào Tày, Dao, Sán Chỉ nơi đây.

Đường dẫn vào thôn Nà Ếch, xã Bình Liêu được bê tông hóa tạo thuận lợi cho việc giao thương hàng hóa của người dân.

Trên con đường bê tông phẳng phiu, rộng rãi dẫn chúng tôi vào thôn Nà Ếch, xã Bình Liêu xe chạy êm ru. Hai bên đường, những vạt rừng hồi, rừng quế bạt ngàn đang độ vươn mình mạnh mẽ. Ít ai nghĩ rằng, hơn 5 năm trước, việc giao thương hàng hóa ở đây từng là nỗi ám ảnh đối với người dân mỗi khi mùa mưa lũ về.

Dừng chân tại gia đình anh Trần A Chiu, một hộ dân tộc Sán Chỉ điển hình làm kinh tế giỏi ở thôn Nà Ếch, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước cơ ngơi khang trang và mô hình kinh tế quy mô của anh. Vừa nhanh tay chỉ đạo tốp thợ bốc xếp hàng hóa lên xe tải, anh Chiu vừa phấn khởi chia sẻ: “Trước đây, bà con làm ra củ dong, bao miến muốn bán cũng khó vì đường sá lầy lội, thương lái ép giá. Từ khi tỉnh có Nghị quyết 06, rồi cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai làm đường, điện kéo về tận ngõ, cuộc sống của gia đình tôi và bà con trong thôn thay đổi hẳn”.

Thực hiện Nghị quyết 06, hạ tầng giao thông tại Nà Ếch nói riêng và xã Bình Liêu nói chung được đầu tư đồng bộ. Những tuyến đường huyết mạch được mở rộng, kết nối liên thôn, liên xã, giúp việc đi lại thuận lợi. Nắm bắt cơ hội đó, gia đình anh Chiu đã mạnh dạn vay vốn, mở rộng quy mô thu mua nông lâm sản, kết hợp chăn nuôi và trồng rừng.

“Đường được nâng cấp mịn màng, rộng thênh thang nên xe tải vào tận sân nhà thu mua. Nhờ đó, nông sản của bà con được giá hơn. Hiện tại, xưởng sơ chế và thu mua của gia đình tôi đang tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định. Hạ tầng giao thông phát triển đã mang lại môi trường tốt để chúng tôi vươn lên làm giàu ngay trên mảnh đất cha ông” – anh Chiu bộc bạch.

Kinh tế gia đình anh Trần A Chiu, thôn Nà Ếch, xã Bình Liêu ngày càng khấm khá hơn nhờ giao thương thuận lợi.

Dạo quanh xã Bình Liêu những ngày này, không khí lao động sản xuất sôi động hơn bao giờ hết. Tại các làng làm miến dong truyền thống, tiếng máy xát bột, tiếng cười nói rộn rã khắp các sân phơi. Những phên miến trắng ngần, dẻo dai dưới nắng đông như những dải lụa, dệt nên bức tranh no ấm cho vùng cao. Tư duy sản xuất hàng hóa, liên kết tiêu thụ sản phẩm OCOP đã bén rễ sâu vào nhận thức của người dân, thay thế dần tập quán canh tác nhỏ lẻ, tự cung tự cấp trước kia.

Để Nghị quyết 06 thực sự đi vào cuộc sống, vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở là vô cùng quan trọng. Trao đổi với chúng tôi, ông Trần A Dẩu, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nà Ếch, không giấu được niềm tự hào: “Tác động của Nghị quyết 06 đối với thôn chúng tôi là cực kỳ to lớn. Không chỉ là đường sá, trường học, trạm y tế được xây mới, mà quan trọng hơn là các chính sách hỗ trợ sản xuất, hỗ trợ nhà ở đã giúp bà con an cư lạc nghiệp. Là người đứng đầu thôn, tôi thấy rõ sự phấn khởi, tin tưởng của bà con vào Đảng, Nhà nước. Giờ đây, trong các cuộc họp thôn, bà con không còn bàn chuyện thiếu đói nữa, mà bàn chuyện trồng cây gì, nuôi con gì, làm du lịch cộng đồng thế nào để làm giàu hơn”.

Sự chuyển biến tích cực từ cấp thôn bản là minh chứng sống động cho sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương. Ông Nguyễn Thế Minh, Bí thư Đảng ủy xã Bình Liêu cho biết: “Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 06, Bình Liêu đã đạt được những kết quả rất tích cực. Chúng tôi xác định đây là nền tảng, nhưng chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức để phát triển bền vững. Giải pháp trọng tâm trong thời gian tới của Đảng bộ, Chính quyền xã là tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lấy du lịch, dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao làm mũi nhọn. Chúng tôi sẽ tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thiện hạ tầng kết nối các điểm du lịch, đồng thời chú trọng bảo tồn văn hóa bản địa như hát Then, Soóng Cọ để tạo nên sản phẩm du lịch đặc sắc. Bên cạnh đó, việc đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, đặc biệt là thanh niên dân tộc thiểu số, sẽ được ưu tiên hàng đầu để người dân thực sự làm chủ trên quê hương mình”.

Theo đó, một trong những giải pháp mà xã Bình Liêu đề ra là tập trung đánh thức “nàng công chúa ngủ trong rừng” thác Khe Vằn. Nằm trong chiến lược phát triển du lịch bền vững, lấy thiên nhiên và văn hóa làm nền tảng theo tinh thần Nghị quyết 06, Dự án Khu du lịch sinh thái danh thắng Thác Khe Vằn, xã Bình Liêu đang trở thành điểm nhấn quan trọng, hứa hẹn tạo cú hích lớn cho ngành du lịch địa phương.

Dự án Khu du lịch sinh thái danh thắng Thác Khe Vằn, xã Bình Liêu đang được triển khai tích cực.

Có mặt tại công trường dự án những ngày này, chúng tôi ghi nhận không khí lao động vô cùng khẩn trương, tích cực. Hàng chục công nhân cùng nhiều máy móc thiết bị đang chạy đua với thời gian để đảm bảo tiến độ. Đây là dự án do Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Long Hải làm chủ đầu tư, được chính thức khởi công vào đầu năm 2025.

Dự án Khu du lịch sinh thái danh thắng Thác Khe Vằn không chỉ đơn thuần là xây dựng các công trình nghỉ dưỡng, mà được định hướng là một phần trong nỗ lực bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của danh thắng cấp tỉnh này. Mục tiêu của dự án là phát triển du lịch sinh thái bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường tự nhiên, đồng thời tôn vinh vẻ đẹp hùng vĩ của thác nước 3 tầng nổi tiếng nhất Quảng Ninh.

Hiện tiến độ tổng thể đã đạt trên 65% khối lượng công việc. Các hạng mục cốt lõi như khu nhà điều hành, hệ thống đường dạo ven suối, các bungalow (căn nhà có diện tích nhỏ gọn) nghỉ dưỡng ven đồi và hệ thống xử lý nước thải đang dần hoàn thiện phần thô và đi vào giai đoạn hoàn thiện chi tiết. Dự án được thiết kế và xây dựng đạt tiêu chuẩn 3 sao, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm tiện nghi nhưng vẫn gần gũi với thiên nhiên.

Ông Đỗ Hùng Tiến, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Long Hải, chia sẻ: “Chúng tôi nhận thức rõ trách nhiệm của mình khi đầu tư vào một di sản thiên nhiên quý giá như Khe Vằn. Do đó, chủ đầu tư và các đơn vị thi công đang dồn toàn lực, làm việc 3 ca liên tục để quyết tâm hoàn thành, đưa dự án vào khai thác đúng dịp tháng 6/2026. Chúng tôi kỳ vọng, khi đi vào hoạt động, đây sẽ là điểm đến không thể bỏ qua của du khách khi đến Bình Liêu”.

Cũng theo ông Tiến, chiến lược sản phẩm của dự án rất rõ ràng và đa dạng. Các sản phẩm du lịch chính sau khi dự án đi vào hoạt động sẽ bao gồm 2 loại hình chủ đạo: Thứ nhất là dịch vụ lưu trú và nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp, nơi du khách có thể hòa mình vào thiên nhiên, nghe tiếng suối chảy và tận hưởng không khí trong lành của núi rừng biên giới. Thứ hai là các tour tham quan trải nghiệm, kết nối Khe Vằn với các điểm du lịch nổi tiếng khác trên địa bàn Bình Liêu như sống lưng khủng long, các cột mốc biên giới thiêng liêng và đặc biệt là trải nghiệm các phong tục, tập quán văn hóa phong phú của người Tày, Dao, Sán Chỉ bản địa.

Các bungalow nghỉ dưỡng ven đồi đã hoàn thiện phần thô. 

“Đối tượng khách hàng mà chúng tôi hướng tới rất rộng mở, tập trung vào cả phân khúc khách hàng bình dân muốn trải nghiệm khám phá và phân khúc cao cấp muốn tìm kiếm sự nghỉ dưỡng riêng tư, đẳng cấp. Chúng tôi tin rằng, sự ra đời của khu du lịch này sẽ góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về du lịch sinh thái, văn hóa của xã Bình Liêu nói riêng và huyện Bình Liêu nói chung, tạo thêm nhiều việc làm và sinh kế cho bà con địa phương” - ông Đỗ Hùng Tiến khẳng định.

Bức tranh kinh tế - xã hội của Bình Liêu đang được tô điểm bởi những gam màu sáng. Từ những con đường bê tông nối liền thôn bản, những mô hình kinh tế hộ gia đình hiệu quả như của anh Trần A Chiu, cho đến những dự án du lịch quy mô lớn như Khe Vằn, tất cả đều là minh chứng rõ nét cho sức sống mãnh liệt của Nghị quyết 06. Đó là sự kết tinh của ý Đảng, lòng dân, là khát vọng vươn lên thoát nghèo, làm giàu của đồng bào các dân tộc nơi phên giậu Tổ quốc.

Tiếp tục hành trình kiến tạo hạnh phúc nơi biên cương, hải đảo

Rời Bình Liêu với những ấn tượng mạnh mẽ về sự “thay da đổi thịt”, nhìn rộng ra toàn tỉnh, có thể khẳng định 5 năm triển khai Nghị quyết 06-NQ/TU là 5 năm Quảng Ninh thực hiện một cuộc “cách mạng” về tư duy và hành động dành cho vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo. Không chỉ là những con số khô khan, thành quả đạt được là hàng ngàn nụ cười hạnh phúc trong những ngôi nhà mới, là ánh điện bừng sáng nơi đảo xa, và là niềm tin sắt son của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Gia đình ông Ngô Tiến Sơn, hộ cận nghèo của thôn Đồng Thanh, xã Hoành Mô chuẩn bị có nhà mới nhờ sự hỗ trợ ngày công và kinh phí 100 triệu đồng của Đồn Biên phòng cửa khẩu Hoành Mô.

Nhìn lại chặng đường 5 năm (2021-2025), Quảng Ninh đã dành nguồn lực khổng lồ, chưa từng có trong lịch sử để đầu tư cho khu vực này. Với quan điểm “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư”, tỉnh đã huy động tổng thể các nguồn lực lên tới hơn 120.000 tỷ đồng. Điều đặc biệt là vốn ngân sách nhà nước chỉ đóng vai trò “vốn mồi” (chiếm khoảng 16%), nhưng đã kích hoạt mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa và tín dụng chính sách (chiếm tới 84%). Như vậy, từ một đồng ngân sách nhà nước đầu tư, Quảng Ninh đã huy động được trên 5 đồng ngoài ngân sách để đầu tư, góp phần nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo theo tinh thần Nghị quyết số 06-NQ/TU. Đây là một cách làm sáng tạo, đột phá, thể hiện tư duy quản trị hiện đại của tỉnh.

Kết quả đạt được là minh chứng thuyết phục nhất. Đến hết năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tại các xã vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo đã đạt con số ấn tượng: 83,79 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 40 triệu đồng so với năm 2020. Khoảng cách giàu nghèo, chênh lệch vùng miền được thu hẹp đáng kể.

Hạ tầng giao thông - “huyết mạch” của nền kinh tế được đầu tư đồng bộ. 100% xã vùng đồng bào DTTS, miền núi có đường ô tô được bê tông hóa/nhựa hóa đến tận trung tâm; 100% đường trục thôn, bản được cứng hóa. Những tuyến đường động lực kết nối vùng thấp với vùng cao, kết nối các cửa khẩu Hoành Mô, Bắc Phong Sinh với cao tốc Vân Đồn - Móng Cái đã mở cánh cửa giao thương, biến những vùng đất “khuất nẻo” trở thành cửa ngõ hội nhập.

Về giáo dục và y tế, Quảng Ninh đã tạo ra sự chuyển biến căn bản. Tỉnh là địa phương đi đầu cả nước trong việc kiên cố hóa trường lớp và đưa y tế chất lượng cao về cơ sở. 100% đồng bào DTTS được bảo đảm hạ tầng để tiếp cận thông tin; 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Đặc biệt, Quảng Ninh đã hoàn thành Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 trước 3 năm, chuyển sang thực hiện chuẩn nghèo đa chiều mới của tỉnh với mức cao hơn bình quân chung cả nước. Đến nay, toàn tỉnh cơ bản không còn hộ nghèo theo tiêu chí Trung ương, một kỳ tích mà ít địa phương nào làm được.

Tuy nhiên, hành trình nâng cao đời sống cho đồng bào DTTS, miền núi, biên giới chưa bao giờ là điểm dừng. Bước sang giai đoạn mới, tỉnh Quảng Ninh xác định tiếp tục thực hiện Nghị quyết 06 với tâm thế mới, quyết tâm cao hơn, nhằm tạo ra những bứt phá mạnh mẽ hơn nữa.

Mục tiêu đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu thu nhập bình quân đầu người của người dân vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo tối thiểu bằng 1/2 thu nhập bình quân chung của tỉnh. 100% số xã vùng này đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Đây là những mục tiêu đầy thách thức nhưng hoàn toàn khả thi với nền tảng đã tạo dựng.

Sau hơn 5 năm thực hiện Nghị quyết 06, đời sống của người dân khu vực miền núi, biên giới, hải đảo ngày càng khấm khá hơn.

Trao đổi về định hướng trong thời gian tới, một đồng chí lãnh đạo Sở Dân tộc – Tôn giáo tỉnh nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ chuyển mạnh từ tư duy ‘hỗ trợ’ sang ‘đầu tư phát triển’. Thay vì cho con cá, chúng tôi sẽ tham mưu cho tỉnh tập trung hỗ trợ người dân "cần câu" và hướng dẫn cách câu. Cụ thể là tập trung vào 3 khâu đột phá: Phát triển hạ tầng chiến lược liên thông; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo nghề cho lao động trẻ người dân tộc và Phát triển du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa bền vững”.

Ngành Nông nghiệp – Môi trường tỉnh cũng sẽ tiếp tục cơ cấu lại sản xuất, quy hoạch các vùng trồng cây gỗ lớn, cây dược liệu, cây ăn quả có giá trị kinh tế cao gắn với công nghiệp chế biến sâu. Đẩy mạnh chương trình OCOP, đưa nông sản miền núi lên các sàn thương mại điện tử, biến sản phẩm bản địa thành hàng hóa có giá trị gia tăng cao”.

Đặc biệt, vấn đề văn hóa sẽ được đặt ở vị trí xứng tầm. Theo đó, Nghị quyết 06 sẽ được lồng ghép chặt chẽ với Nghị quyết 17-NQ/TU của Tỉnh ủy về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh. Các làng văn hóa dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ... sẽ không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà sẽ trở thành những “bảo tàng sống”, những sản phẩm du lịch độc đáo thu hút du khách, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Bên cạnh phát triển kinh tế, nhiệm vụ đảm bảo quốc phòng - an ninh nơi biên giới, hải đảo vẫn là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Thế trận lòng dân vững chắc sẽ tiếp tục được củng cố thông qua việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Mỗi người dân biên giới sẽ thực sự là một “cột mốc sống” bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Với sự quan tâm đặc biệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và ý chí vươn lên của đồng bào các dân tộc thiểu số, tin tưởng rằng, giai đoạn tiếp theo, vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo của Quảng Ninh sẽ tiếp tục có những bước nhảy vọt. Nghị quyết 06 sẽ tiếp tục là ngọn đuốc soi đường, hiện thực hóa khát vọng về một vùng biên cương giàu mạnh, bình yên và hạnh phúc, góp phần xây dựng Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Nguyễn Chiến

Nguồn: https://baoquangninh.vn/tao-but-pha-moi-cho-nhung-vung-dat-gian-kho-3385835.html