ข้าวหอมจากบ้านเกิดของฉัน

ในฐานะเกษตรกรพื้นเมือง นับเป็นเวลากว่า 35 ปีแล้วนับตั้งแต่ช่วงต้นของการปฏิรูปประเทศ ที่ผมไม่มีโอกาสได้ทานข้าวหอมอีกเลย และข้าวหอมนั้นก็เป็นข้าวหอมจากตลาดโชดาวที่เพื่อนใน หลงอัน มอบให้เป็นของขวัญจำนวน 5 กิโลกรัม

เมื่อหุงข้าว กลิ่นหอมของข้าวเดือดๆ ทำให้ผมนึกถึงช่วงเวลาแห่งความยากลำบากในบ้านเกิด ผมจำได้ชัดเจนว่า หลังจากการประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ครั้งที่ 6 ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2529 ประเทศได้ดำเนินการปฏิรูปกลไกการบริหาร เศรษฐกิจ ไปสู่ระบบธุรกิจแบบสังคมนิยมอย่างต่อเนื่อง ทั้งการปฏิรูปการบริหารรัฐกิจ การปฏิรูปงานด้านองค์กรและบุคลากร และการปฏิรูปรูปแบบการนำและการทำงานของพรรค ชาวนาได้รับการจัดสรรที่ดินตามสัดส่วน ในเวลานั้น ครอบครัวของผมมี 10 คน คือ พ่อแม่ ยาย และพี่น้องอีก 7 คน เราจึงได้รับที่ดินทำนา 5 ซาว (ประมาณ 0.5 เฮกตาร์) หลังจากทำการเกษตรเองและจ่ายผลผลิตให้กับสหกรณ์มานานกว่าหนึ่งปี ข้าวที่เหลืออยู่ในครอบครัวก็เพียงพอต่อการดำรงชีวิต และนับจากนั้นเป็นต้นมา ทุกปีพ่อแม่ของผมจะกันที่ดินทำนา 1 ซาวไว้ปลูกข้าวหอม ส่วนที่เหลือก็ปลูกข้าวธรรมดา

ในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนและต้นเดือนธันวาคม ขณะเดินเล่นไปตามนาข้าวและชื่นชมรวงข้าวสีทองอร่ามที่สุกงอม ฉันได้เห็นรอยยิ้มอันสดใสของพ่อ ใบหน้าผอมแห้งซูบผอมจากการทำงานหนักของชาวนา รอยยิ้มและดวงตาของท่านกลับทำให้มองเห็นอนาคตที่สดใสสำหรับพี่น้องและฉันนับตั้งแต่ประเทศเข้าสู่ยุคปฏิรูป ในเวลานั้น บนพื้นที่นาข้าวหลายสิบเฮกตาร์ มีเพียงไม่กี่แปลงเท่านั้นที่ปลูกข้าวหอม เพราะพวกเขาต้องปลูกข้าวพันธุ์ฤดูสั้นเพื่อตอบสนองความต้องการการผลิตของสหกรณ์และเลี้ยงดูครอบครัว ข้าวพันธุ์ฤดูสั้นใช้เวลาเก็บเกี่ยวเพียงประมาณสามเดือน แต่ข้าวหอมต้องใช้เวลามากกว่านั้นถึงสองเท่า

แปลงนาที่เลือกปลูกข้าวหอมนั้นสูงกว่าแปลงนาอื่นๆ เล็กน้อย เพื่อป้องกันน้ำท่วมขังในช่วงฝนตกหนักเป็นเวลานาน และช่วยให้ระบายน้ำไปยังแปลงที่ต่ำกว่าได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ ต้นข้าวหอมยังสูงกว่าข้าวธรรมดา โดยมีความสูงถึง 1.2-1.4 เมตร ทำให้หักและล้มได้ง่ายในพื้นที่ที่มีน้ำขัง ในเวลานั้น ปุ๋ยและยาฆ่าแมลงมีน้อย แต่ข้าวหอมนั้นต้านทานศัตรูพืชและโรคได้ดีกว่า และเจริญเติบโตได้ดีด้วยปุ๋ยอินทรีย์ อย่างไรก็ตาม ผลผลิตต่ำกว่าข้าวพันธุ์อื่นๆ ที่ปลูกในระยะเวลาสั้น การปักชำและย้ายกล้าเริ่มขึ้นในต้นเดือนมิถุนายนตามปฏิทินจันทรคติ แต่ข้าวจะเริ่มออกดอกในช่วงฤดูหนาวที่หนาวเย็น หลังจากหกเดือน การเก็บเกี่ยวจะเกิดขึ้นในวันที่อากาศหนาวเย็น เมล็ดข้าวมีลักษณะยาวและเรียว มีรำบางๆ หอมๆ อยู่ด้านนอก และมีเนื้อสีชมพูอยู่ตรงกลาง ข้าวที่เก็บเกี่ยวแล้วจะถูกมัดรวมกัน นวดด้วยควายหรือวัว หรือนวดด้วยมือ จากนั้นก็ตากแห้งและเก็บไว้บริโภคในช่วงเทศกาลตรุษจีน ในอดีต การสีข้าวและการตำข้าวส่วนใหญ่ทำด้วยมือโดยใช้แรงงานคน และรำข้าวยังคงอยู่ ดังนั้นข้าวที่หุงสุกพร้อมกับรำข้าวจึงมีกลิ่นหอมมาก ข้าวเหนียวมาก ไม่เสียได้ง่ายแม้จะทิ้งไว้ข้ามคืน และเมื่อกินเย็นๆ กับเกลือถั่วลิสงหรือเกลืองา มันอร่อยมากจนทำให้ฉันรู้สึกจุกในลำคอ มื้ออาหารข้าวหอมเหล่านั้นลบความทรงจำเกี่ยวกับความยากจนและความลำบากในยุคที่รัฐบาลอุดหนุน และเมื่อฉันนึกย้อนกลับไป ฉันก็กลืนน้ำลายอย่างยากลำบาก

ตามตำนานเล่าว่า ชื่อข้าว "นางทอม" มีที่มาจากเรื่องราวความรักอันแสนเศร้าของหญิงสาวชื่อทอมกับชายหนุ่มยากจนจากหมู่บ้านเดียวกัน เนื่องจากความแตกต่างทางชนชั้นทางสังคม ทำให้ทั้งสองไม่อาจอยู่ด้วยกันได้ และทอมก็เสียชีวิตด้วยความโศกเศร้า เมื่อชายหนุ่มได้ยินข่าวการตายของคนรัก เขาจึงไปที่หลุมศพของเธอ ร้องไห้ แล้วก็เสียชีวิตตามไป ณ ที่ที่ทั้งสองจากไป ข้าวพันธุ์หนึ่งที่มีกลิ่นหอมและเมล็ดสีขาวนวลเหมือนน้ำตาของคนรักได้งอกขึ้นมา

เพราะคุณค่าและคุณภาพของข้าวนาปี พ่อแม่ของฉันจึงมักแบ่งข้าวส่วนหนึ่งไว้ทุกปีเพื่อเป็นของขวัญให้แก่ปู่ย่าตายายและญาติๆ ในช่วงเทศกาลตรุษจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อาศัยอยู่ในเมือง พวกเขาให้คุณค่ากับข้าวสารที่สีด้วยมือเป็นอย่างมาก เพราะสารอาหารในรำข้าวมีประโยชน์ต่อสุขภาพของมนุษย์มาก เป็นเวลานานแล้วที่คุณภาพของข้าวนาปีไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป ชาวนาและองค์กรหลายแห่งเลิกปลูกข้าวนาปีไปหลายปี อาจเป็นเพราะเมล็ดพันธุ์เสื่อมคุณภาพ นอกจากนี้ยังมีกรณีที่พ่อค้าบางรายนำข้าวนาปีไปผสมกับข้าวชนิดอื่นเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง ทำให้คุณภาพลดลงและเสียชื่อเสียง ในช่วงฤดูหนาวที่อยู่ห่างไกลจากบ้าน การได้รับของขวัญเป็นข้าวชนิดพิเศษนี้จากเพื่อนทำให้ฉันมีความสุขอย่างมาก ฉันขอบคุณฟ้าดินในใจ ขอบคุณพ่อแม่ที่ให้กำเนิดฉัน ขอบคุณบ้านเกิด และขอบคุณข้าวของชาวนาที่เลี้ยงดูฉันจนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ปัจจุบันบ้านเกิดของฉันไม่มีนาข้าวเหมือนเมื่อก่อนแล้ว ผืนดินทั้งหมดกลายเป็นสวนแก้วมังกรที่กว้างใหญ่และเขียวชอุ่ม ในยามค่ำคืน แสงไฟส่องสว่างไปทั่วทั้งชนบท ส่องประกายให้แก่ผลแก้วมังกรที่กำลังเจริญเติบโตเพื่อเตรียมรับเทศกาลตรุษจีน ข้าพเจ้าขอภาวนาว่าเมื่อฤดูใบไม้ผลิและเทศกาลตรุษจีนมาถึง ผลผลิตแก้วมังกรในบ้านเกิดของข้าพเจ้าจะอุดมสมบูรณ์และได้ราคาดี นำมาซึ่งรอยยิ้มบนใบหน้าของเกษตรกร

แหล่งที่มา