โครงไม้เลื้อยของเธอ

ลินห์ เชา

(QBĐT) - ช่วงบ่ายในชนบทมักมีบรรยากาศที่อ่อนโยน ราวกับว่าฟ้าดินและฟ้าต้องการสงบลงเล็กน้อยเพื่อให้เกิดสันติสุข ในลานบ้านเล็กๆ โครงไม้เลื้อยของยายทอดยาวรับแสงแดดอ่อนๆ ใบสีเขียวชอุ่มพลิ้วไหวเบาๆ ตามสายลม

กลิ่นหอมอ่อนๆ ปนฉุนของใบพลูอบอวลไปในอากาศ ราวกับถักทอผืนผ้าที่แต่ละใบและกิ่งก้านต่างพกพาความทรงจำไว้ ฉันยังจำเช้าตรู่เหล่านั้นได้ดี เมื่อคุณยายยืนอยู่ข้างต้นพุ่มพลู มือที่หยาบกร้านของท่านลูบไล้ใบพลูอย่างอ่อนโยน ดวงตาของท่านเปี่ยมด้วยความรัก ราวกับเทหัวใจลงไปในสีเขียวนั้น ซุ้มพุ่มพลูเป็นเพื่อนคู่ใจของท่านมาตลอดชีวิต ตั้งแต่วัยเยาว์จนถึงวัยหลังค่อมและผมหงอก ใบพลูยังคงสดใสเหมือนความรักที่ท่านมีต่อครอบครัว หลานๆ และสวนอันคุ้นเคยแห่งนี้ที่เต็มไปด้วยความทรงจำ

ทุกครั้งที่โรงเรียนเลิก ฉันจะรีบวิ่งไปหาคุณยาย เพราะหลงใหลในมือที่คล่องแคล่วของท่านที่กำลังเด็ดใบพลูสดๆ ท่านจะค่อยๆ วางใบพลูสองสามใบลงในมือฉัน แล้วหัวเราะเมื่อฉันเด็ดกิ่งเล็กๆ มาดมกลิ่นด้วยความอยากรู้อยากเห็น ใบพลูมีกลิ่นอ่อนๆ ออกเผ็ดเล็กน้อย แต่ที่แปลกคือ มันดูเหมือนจะพกพาความอบอุ่นที่คุ้นเคยของคุณยายไว้ด้วย ท่านเคยบอกว่าใบพลูไม่ได้มีไว้แค่เคี้ยวเท่านั้น แต่มันยังเป็นยาที่มีคุณค่าที่สามารถรักษาโรคภัยไข้เจ็บ ทำให้ร่างกายเย็นลง และขับไล่สิ่งชั่วร้ายได้ เสียงของท่านในตอนนั้นนั้นแผ่วเบาและอบอุ่น เหมือนเพลงกล่อมเด็กที่ค่อยๆ ซึมซับเข้าไปในจิตใจของฉัน แต่ละคำพูดเหมือนเมล็ดพันธุ์ที่ถูกหว่านลงในความทรงจำของฉันอย่างเงียบๆ กลายเป็นความทรงจำส่วนตัวที่สวยงามซึ่งฉันหวงแหนมาตลอดหลายปี

ภาพประกอบ. ที่มา: อินเทอร์เน็ต

ในแต่ละฤดูพลู เธอจะเก็บใบพลูสดสีเขียวอย่างระมัดระวัง นำมาตากให้แห้งอย่างอดทน และเก็บไว้ในไหดินเผา ขณะเคี้ยวพลู เธอมักเล่าเรื่องราวในอดีต: เกี่ยวกับวัยเยาว์ของเธอ เกี่ยวกับตลาดหมู่บ้านที่คึกคัก เกี่ยวกับรักแรกของสามีที่เกี่ยวพันกับพลูชิ้นเล็กๆ และเกี่ยวกับความทรงจำที่เลือนรางไปตามกาลเวลา เธอบอกว่าพลูไม่ใช่แค่ใบไม้ แต่เป็นอารมณ์ วัฒนธรรม และจิตวิญญาณของชาวเวียดนาม พลูแต่ละชิ้นบรรจุพิธีกรรมและประเพณีของบรรพบุรุษของเธอไว้ ห่อหุ้มและส่งต่อกันมา ดังนั้น ต้นพลูของเธอจึงไม่ใช่แค่แถวต้นไม้ในมุมสวน แต่ยังเป็นที่เก็บรักษาความทรงจำอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นส่วนหนึ่งที่ลบไม่ออกของจิตวิญญาณชนบทของเธอ

ครั้งหนึ่ง ฉันเคยถามเธอว่า "ทำไมคุณยายถึงปลูกใบพลูเยอะจังคะ?" เธออมยิ้มแล้วตอบว่า "ใบพลูเอาไว้ให้คุณปู่คุณย่าเคี้ยว เอาไว้แจกแขกที่มาเยี่ยม และเอาไว้ตั้งบนแท่นบูชาในวันระลึกถึงบรรพบุรุษและวันหยุดต่างๆ บางครั้งฉันก็ใช้ใบพลูรักษาโรคด้วยค่ะ" ฉันเคยได้ยินเรื่องราวเกี่ยวกับยาแผนโบราณของเธอมาตั้งแต่สมัยยังสาว ตอนนั้นเธอเป็นหมอพื้นบ้านที่ช่วยเหลือเพื่อนบ้านด้วยความเต็มใจและทุ่มเท เธอไม่เคยปฏิเสธใคร เธอพร้อมที่จะช่วยเหลือเสมอหากใครต้องการความช่วยเหลือ

ทุกบ่าย เมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า เหล่าหญิงชราในหมู่บ้านจะมารวมตัวกันรอบต้นหมากของเธอ ฉันยังจำพวกเธอแต่ละคนได้อย่างชัดเจน: คุณนายตู๋ ที่เดินเซเล็กน้อยเพราะขาเจ็บ คุณนายเซา ผมขาวโพลนแต่ดวงตายังคมกริบ และคุณนายนัม ที่มีรอยยิ้มใจดี แม้ฟันจะหลุดไปหลายซี่แล้ว แต่ก็ยังเลิกเคี้ยวหมากไม่ได้ พวกเธอเป็นเพื่อนสนิทกัน ผ่านฤดูหมากและตลาดหมู่บ้านมานับครั้งไม่ถ้วน ผูกพันกันตั้งแต่ยังสาวจนผมหงอก แต่ละคนถือหมากกำมือ เคี้ยวด้วยปากที่ไม่มีฟัน ลิ้มรสชาติเผ็ดร้อนที่แผ่ซ่านไปทั่วลิ้น หลังจากเคี้ยวหมากเสร็จ พวกเธอก็จะหัวเราะเสียงดัง เล่าเรื่องราวเก่าๆ อย่างสนุกสนาน ตั้งแต่สมัยปลูกข้าวกลางสายฝน สมัยทำงานหนักกลางแดดร้อนจัด จนถึงวันแรกๆ ในฐานะลูกสะใภ้ที่ยังรู้สึกเขินอายและงุ่มง่ามอยู่ แต่ละเรื่องราวดูเหมือนจะถูกเล่าซ้ำมาแล้วหลายร้อยครั้ง แต่ทุกครั้งที่ฉันได้ยิน มันก็ทำให้หัวใจฉันอบอุ่น ราวกับว่าความทรงจำเหล่านั้นถูกกลั่นกรองมาจากความผูกพันอันอบอุ่น

เมื่อใดก็ตามที่พวกเธอเอ่ยถึงคนที่รัก ดวงตาของเหล่าหญิงเหล่านั้นก็จะเป็นประกาย ราวกับว่าความทรงจำเก่าๆ หลั่งไหลกลับมา บางคนถึงกับน้ำตาไหลเมื่อเล่าเรื่องราวของลูกๆ ที่อยู่ห่างไกล หรือหลานๆ ที่พวกเธอได้พบครั้งสุดท้ายตอนที่ยังเป็นทารกตัวเล็กๆ จากนั้นเรื่องราวที่สนุกสนานก็เริ่มต้นขึ้น เสียงหัวเราะดังก้องไปทั่วสวน พวกเราเด็กๆ นั่งฟังอย่างเงียบๆ จากระยะไกล โดยไม่เข้าใจทุกอย่าง เพียงแต่เห็นเหล่าหญิงเหล่านั้นเคี้ยวหมากและยิ้มอย่างอ่อนโยน แก้มของพวกเธอแดงระเรื่อราวกับว่าความเยาว์วัยกำลังกลับคืนมา

ตอนนี้ฉันโตขึ้นและย้ายไปอยู่ไกลจากหมู่บ้านแล้ว แต่โครงไม้เลื้อยของยายยังคงเขียวชอุ่มอยู่อย่างเงียบๆ ในมุมสวน ทนทานต่อฤดูฝนและแสงแดด เมื่อฉันกลับบ้านและเห็นโครงไม้เลื้อยเขียวชอุ่มนั้น หัวใจของฉันก็เต็มไปด้วยความทรงจำเกี่ยวกับมือที่เหี่ยวย่นของยาย ช่วงเวลาที่ท่านนั่งเล่าเรื่องราว และใบพลูที่ขมแต่มีรสชาติเข้มข้นที่ท่านเคยเคี้ยว ซึ่งเต็มไปด้วยความรักที่ท่านมอบให้แก่ครอบครัว โครงไม้เลื้อยนั้นเปรียบเสมือนส่วนหนึ่งของจิตวิญญาณของบ้านเกิดของฉัน เตือนใจฉันถึงปีที่สงบสุขและเรียบง่ายที่ใช้ร่วมกับท่าน และความรักอันไร้ขอบเขตที่ท่านยังคงมอบให้เรา เช่นเดียวกับโครงไม้เลื้อยนั้นเอง ที่เขียวชอุ่มอยู่ในความทรงจำของฉันตลอดไป

ที่มา: https://baoquangbinh.vn/van-hoa/202504/gian-trau-cua-ba-2225623/