รสชาติของขนมข้าวเหนียวในช่วงเทศกาลตรุษจีน (ปีใหม่เวียดนาม)

แค่เอ่ยถึงขนมข้าวเหนียวมินต์ของไทย ก็ทำให้ความทรงจำเกี่ยวกับเทศกาลตรุษจีนในบ้านเกิดของฉันหวนกลับคืนมามากมาย ทั้งถนนในหมู่บ้านที่คึกคักท่ามกลางลมหนาวอันหนาวเหน็บ บ้านที่อบอุ่นอบอวลไปด้วยกลิ่นชาร้อนๆ และภาพเงียบๆ ของคุณยายที่ยืนอยู่ข้างกล่องขนมข้าวเหนียวมินต์อันคุ้นเคย... สำหรับฉัน ขนมข้าวเหนียวมินต์นั้นเป็นตัวแทนของความรักในประเพณีของบ้านเกิดและความภาคภูมิใจในรากเหง้าของฉัน

เมื่อใดก็ตามที่มีคนถามผมว่า "ของขึ้นชื่อของบ้านเกิดคุณคืออะไร" ผมตอบโดยไม่ลังเลเลยว่า คือ ขนมข้าวเหนียว ไทยบิ่ญ

แค่สี่คำนั้นก็เพียงพอที่จะทำให้หัวใจฉันห่อเหี่ยว ราวกับว่าฉันเพิ่งแตะต้องความทรงจำอันล้ำค่า บánh cáy ไม่ใช่แค่อาหารจานหนึ่ง มันคือบ้านเกิดของฉัน ที่ถูกบรรจุอยู่ในเค้กสี่เหลี่ยมชิ้นนุ่ม หอม และรสชาติเข้มข้น

การทำขนมข้าวเหนียวแสนอร่อยสักชุดหนึ่ง ต้องใช้เวลาเตรียมการอย่างน้อยครึ่งเดือน (ภาพประกอบ: tuoitre.vn)

ฉันมีความสุขกับการกินขนมบะจ่าง (ขนมข้าวชนิดหนึ่ง) อย่างแท้จริงก็ต่อเมื่อได้กลับไปบ้านเกิดในช่วงเทศกาลตรุษจีนเท่านั้น ในเมืองที่วุ่นวายตลอดทั้งปี ฉันอาจจะเจอขนมบะจ่างที่ไหนสักแห่ง แต่รสชาติก็ไม่เหมือนกัน ขนมบะจ่างต้องกินในชนบท ในอากาศเย็นสบายของวันสุดท้ายของปี เมื่อลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดผ่านทุ่งนาที่เก็บเกี่ยวแล้ว ในช่วงที่เทศกาลตรุษจีนยังมาไม่ถึง และหัวใจของผู้คนเต็มไปด้วยความคาดหวัง และฉันอยากกินบะจ่างแบบที่ยายของฉันเคยซื้อ

คุณยายบอกว่า การทำขนมข้าวเหนียวให้อร่อยนั้น ต้องใช้เวลาเตรียมอย่างน้อยครึ่งเดือน ต้องหั่นมันหมูเป็นชิ้นบางๆ แล้วนำไปหมักกับน้ำตาลทรายจนซึมเข้าเนื้อ ต้องเลือกเนื้อมะพร้าวอย่างดีและหั่นให้เป็นชิ้นเท่าๆ กัน ข้าวเหนียวเป็นส่วนผสมหลัก ต้องหอมและนำไปคั่วอย่างระมัดระวังให้กรอบโดยไม่ไหม้ ผลแก๊กให้สีแดงอบอุ่น ผลการ์เดเนียให้สีเหลืองสดใส งาและถั่วลิสงต้องนำไปคั่วจนเหลืองทองและหอม ส่วนผสมแต่ละอย่างต้องเตรียมให้พร้อมอย่างพิถีพิถัน

การได้ฟังเธอเล่าเรื่องวิธีการทำบั๋นเจ (ขนมข้าวชนิดหนึ่งของเวียดนาม) ทำให้รู้สึกเหมือนได้ฟังเรื่องราวเกี่ยวกับฤดูเก็บเกี่ยวอันยาวนาน จากวัตถุดิบง่ายๆ ที่คุ้นเคยในชีวิตชนบท ผ่านฝีมืออันชำนาญของคนทำขนม ทุกอย่างผสมผสานกันอย่างลงตัวจนได้ขนมที่นุ่ม หอม และมีรสชาติพิเศษ เธอเล่าว่าบั๋นเจแต่ละชิ้นเป็นผลจากกระบวนการที่ขยันขันแข็งและพิถีพิถัน เต็มไปด้วยความรักในงานฝีมือและความรักในบ้านเกิดของชาวบ้านหมู่บ้านเหงียน จังหวัดไทบิ่ญ (เดิม)

เธอยังสอนฉันวิธีการกินขนมข้าวเหนียวด้วย เวลาทานไม่ควรกัดเร็ว แต่ควรทานช้าๆ ลิ้มรสแต่ละชิ้นเล็กๆ พร้อมกับจิบชาอุ่นๆ ความหวานละมุนของอ้อยจะค่อยๆ แผ่ซ่านไปทั่วลิ้น ตามด้วยรสเผ็ดอ่อนๆ ของขิง ความกรุบกรอบของข้าวเหนียวคั่ว ความหนึบหนับของข้าวเหนียวและข้าวกล้อง ในช่วงบ่ายของเทศกาลตรุษจีน ฉันจะนั่งข้างๆ เธอ ฟังเสียงลมพัดข้างนอก ฟังเธอเล่าเรื่องเก่าๆ ถือขนมข้าวเหนียวไว้ในมือ และรู้สึกว่าเวลาช้าลง แล้วฉันก็ตระหนักว่าเทศกาลตรุษจีนนั้นต้องการเพียงแค่ความรักจากครอบครัวเท่านั้น

ตอนเด็กๆ ฉันจากบ้านเกิดมาโดยเก็บความทรงจำเกี่ยวกับเทศกาลตรุษจีนที่เต็มไปด้วยขนมข้าวเหนียวและคุณยายไว้ เมื่อฉันแบ่งปันขนมนี้กับเพื่อนๆ หัวใจฉันก็พองโตด้วยความภาคภูมิใจขณะที่พูดว่า "นี่คือขนมข้าวเหนียวจังหวัดบิ่ญจากบ้านเกิดของฉัน" ขนมข้าวเหนียวเป็นของขึ้นชื่อของท้องถิ่น เป็นวิธีที่ฉันใช้เรียกหารากเหง้าของตัวเองท่ามกลางสถานที่อื่นๆ มากมาย

ต่อมาคุณยายก็แก่ชราลง และมีช่วงเทศกาลตรุษจีนที่ท่านไม่มีเรี่ยวแรงไปตลาดเพื่อซื้อขนมอีกแล้ว ขนมข้าวเหนียวยังคงวางอยู่ที่เดิมในบ้าน ฉันกินมัน รสชาติยังคงหวานละมุนและมีกลิ่นขิงอ่อนๆ แต่เพิ่มความรู้สึกคิดถึงอดีตเข้ามาเล็กน้อย ไม่มีใครคอยเตือนให้ฉันกินช้าๆ ไม่มีบทสนทนากับคุณยายขณะที่ลิ้มรสขนมที่คุ้นเคยอีกต่อไป

ทุกครั้งที่ฉันกลับบ้านเกิดในช่วงตรุษจีน สิ่งแรกที่ฉันมองหาคือ "บั๋นเจย์" (ขนมข้าวเหนียว) การได้กัดสักคำทำให้ฉันรู้สึกเหมือนได้หวนรำลึกถึงวันเก่าๆ ได้เห็นบ้านหลังเก่า ได้เห็นฤดูหนาวในบ้านเกิดที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง บางทีแต่ละภูมิภาคอาจมีขนมพิเศษที่ทำให้คนที่อยู่ไกลคิดถึงอย่างอบอุ่น สำหรับฉันแล้ว นั่นคือ "บั๋นเจย์" จากไทบิ่ญ ขนมชิ้นเล็กๆ ที่รวบรวมความรักที่มีต่อบ้านเกิดและความภาคภูมิใจของผู้คนที่อาศัยอยู่ไกลออกไป และตราบใดที่ยังมี "บั๋นเจย์" ให้กินทุกๆ ตรุษจีน ฉันก็รู้ว่าฉันยังมีสถานที่ให้ระลึกถึงและกลับไปเสมอ

ที่มา: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/vi-banh-cay-ngay-tet-1025691