Dong Nai: M'nong etnik ipek kumaşlarının ruhunu koruyan sessiz kadın zanaatkarla tanışın.

76 yaşında olan M'nong etnik grubuna mensup Bayan Thi Y Ro, geleneksel dokuma sanatını koruma umuduyla, her bir brokar kumaş aracılığıyla etnik kültürünün inceliklerini ve renklerini genç nesle özenle öğretmeye devam ediyor.

Dong Nai şehrindeki Bu Gia Map beldesinde, sınırda, 76 yaşındaki M'nong etnik azınlığına mensup Bayan Thi Y Ro, M'nong halkının geleneksel ipek dokuma sanatının "meşalesini" gece gündüz sessizce canlı tutmaya devam ediyor.

Zanaatkâr, günlük yaşamında, her bir brokar parçası aracılığıyla etnik kültürün çizgilerini ve renklerini gelecek nesillere aktarma yolculuğuna asla ara vermez.

İlham veren geleneksel el sanatları

Sınır beldesi Bu Gia Map, büyük bir S'tieng ve M'nong etnik azınlık nüfusuna ev sahipliği yapmaktadır. Buradaki insanlar geçimlerini esas olarak kaju ve kauçuk ağacı yetiştiriciliği veya hayvancılıkla sağlamaktadır. Hayat daha modern bir yönde daha iyiye doğru değişmiş olsa da, dokuma tezgahının ritmik tıkırtısı Bayan Thi Y Ro'nun evinde hala düzenli olarak yankılanmaktadır.

Bayan Y Rơ için brokar kumaş sadece bir gömlek veya battaniye değil, miras aldığı köklerinin ruhu ve kimliğidir. Uzak anılarını hatırlayan Bayan Y Rơ şunları paylaştı: "Küçükken büyükannem ve annemden dokuma yapmayı öğrendim. Eskiden, tarlalarda çalışmanın yanı sıra, büyükannelerimiz ve annelerimiz çalışırken bile bize dokuma yapmayı öğretirlerdi. Dahası, hasat mevsiminden sonra, boş zamanımız olduğunda herkes dokuma tezgahının etrafında toplanıp dokuma yapardı."

Zanaatkar Thi Y Ro, yüksek kaliteli brokar kumaş oluşturmak için her bir ipliği titizlikle dikiyor. (Fotoğraf: K GỬIH/TTXVN)

Bayan Y Rơ'ya göre, bu zanaatı koruma yolculuğu hiçbir zaman kolay olmamıştır. Ülkeyi kurtarmak için ABD'ye karşı verilen savaş yılları, öğrenmeyi ve dokumacılığı sekteye uğratmıştır. Savaşın dumanı ve ateşi arasında insanlar sürekli olarak tahliye edilmek zorunda kalmış, tezgahın başına oturma fırsatı nadiren bulmuşlardır. O dönemde dokuma malzemeleri de son derece kıttı.

Brokar kumaşlar esas olarak aile kullanımı veya düğünler, festivaller ve dini ritüeller gibi geleneksel M'nong törenlerinde kullanılmak üzere üretilir.

Ülke barışa kavuştuğunda, halkının geleneksel zanaatını koruyacağına yemin etti. Y Rơ, "Önceki nesil bunu bize aktardı, bu yüzden bu zanaatın yok olmaması için onu çocuklarımıza ve torunlarımıza aktarmaya devam etmeliyiz," diye belirtti.

Yıllar içinde, sessizce becerilerini köydeki birçok kadına aktardı. "Zanaatın ateşi" kendi ailesinde de canlı kalıyor, çünkü hem kızları hem de gelini yetenekli dokumacılar.

Çocuklarının her bir renkli ipliği titizlikle kullanarak, karmaşık geleneksel desenleri ustalıkla dokuduklarını izleyen yaşlı zanaatkarın gözleri gururunu gizleyemedi. "Artık dokumayı biliyorlar ve hepsi de çok güzel dokuyor, çok mutluyum. Yaşlanıp güçsüzleştiğimde bile, M'nong halkının geleneksel desenleri bu sınır bölgesinde mutlaka korunacak," diye mutlulukla paylaştı Bayan Y Rơ.