Arı avcılığı sanatı

Bay Tho, çıkardığı her litre bal için 300.000 - 400.000 VND kazanıyor. Ancak bu mesleğin giderek azaldığını herkesten daha iyi biliyor.

Arılara bakarak kovanın yerini anlayabilirsiniz.

Yağmur nedeniyle randevumuzu üç kereden fazla kaçırdıktan sonra, nihayet Bay Tho (1993 yılında Phu Tho eyaleti, Xuan Dai beldesi, Muoi Bong köyünde doğdu) ile onun "güzel güneşli bir gün" dediği bir günde buluştum. Ona göre, güzel güneşli bir gün, yumuşak bir güneş değil, rüzgarsız, parlak, berrak mavi bir gökyüzü anlamına geliyordu.

Bay Tho, elinde dürbünle, arıların olabileceğinden şüphelendiği her noktayı dikkatlice inceledi. Fotoğraf: Minh Toan.

Tho'nun annesi Bayan Tran Thi Kieu, evleri tepede iken pirinç depolamak için tahta bir dolapları olduğunu ve bal arılarının içine yuva yaptığını anlattı. Her açtıklarında onlarca litre bal elde edebiliyorlardı. Bu arı kovanı beş yıl boyunca varlığını sürdürdü. Daha sonra tepenin eteğine taşındıklarında dolabı yanlarında götüremediler ve satmak zorunda kaldılar; Bayan Kieu o zamandan beri buna çok pişman oldu. Bayan Kieu, "Sonra köylüler Tho'ya köyde bazı yabani arı kolonileri olduğunu söylediler ve o da bal toplamaya gitti, farkında bile olmadan bunu yavaş yavaş mesleği haline getirdi," dedi.

Thọ'un mesleği orada, hiçbir resmi eğitim almadan başladı. Ormanda geçirdiği dokuz yıl, hiçbir kitabın öğretemeyeceği her türlü deneyimi biriktirmesini sağladı. Arıların su toplamasını gözlemleyerek yuvalarının yönünü belirlemeyi ve bir yuvanın eski mi yoksa genç mi, açıkta mı yoksa gizli mi olduğunu arka yüzünün renginden anlamayı biliyordu.

"Sağlıklı, büyük ve istikrarlı bir su kaynağına sahip yabani bir arının çok büyük bir kovanı olur ve altın rengi sırtı, kovanın güneşli bir yerde bulunmasından kaynaklanır. Yabani arılar için su kaynağı ve kovanın yeri en fazla birkaç yüz metre uzaklıktadır," diye etkileyici bir şekilde açıkladı.

Bıçağını unutabilir, koruyucu ekipmanını unutabilir, ama Bay Tho balı koymak için plastik bir poşet getirmeyi asla unutmaz. Fotoğraf: Röportaj yapılan kişi tarafından sağlanmıştır.

Ben sohbet ederken, Bay Tho hızla alet çantasını düzeltti ve bana bir çift bot uzatarak ormanda çok fazla sülük olduğunu söyledi. Sabah 9'da, Bay Tho'nun düzenli yol arkadaşı olan Bay Dang Quoc Quan (1989 doğumlu, Phu Tho ili, Tho Van beldesi) Tam Nong'dan (eski adıyla) geldi. Yolculuğumuza başladık.

Xuan Son Milli Parkı'na girerken, Tam Dao veya Ba Vi gibi kıvrımlı dağ geçitleri yok; sadece dik yamaçlar var ve aşağı inerken gözlerinizi tekerleklerin hemen altındaki yol yüzeyine dikmeniz gerekiyor. Yamaçlar o kadar dik ki, sık sık orman yürüyüşü yapan Thọ ve Quân bile motosikletlerinden inip, sabit bir hızda yürüyerek her bölümü tırmanmak zorunda kaldılar.

Yol boyunca Thọ, bir çiçek öbeği veya küçük bir dere gördüğünde durup bakardı. "Arılar genellikle çiçek ve su toplamaya giderler, bu yüzden yuvalarının yerini tahmin etmek için hangi yöne uçtuklarını dikkatlice gözlemlemeliyiz," dedi. Quân, Thọ'ya hiçbir arı kovanını kaçırmamasını söylemişti, bu yüzden onunla birlikte giden diğerleri de bir tane bulmaya kararlıydı.

Yemek yemeden geçen bir gün.

Dağların derinliklerine indikçe rüzgar daha da şiddetlendi. Thọ, hayal kırıklığıyla başını salladı: "Bu tür bir rüzgarla hiçbir şey göremiyoruz, arılar da uçup bir şey bulamıyor." Sonra bir arkadaşından telefon geldi: İçeride çok sayıda arı su topluyormuş. Bütün grup hemen Lai Đồng köyüne giden patikaya yönelerek arıları aramaya başladı.

Bay Tho, tecrübesine dayanarak, su almaya giden arıların özelliklerine bakarak kovanın yönünü ve büyüklüğünü belirleyebiliyor. Fotoğraf: Minh Toan.

Yaklaşık bir saat boyunca patikada yürüdükten sonra, küçük bir derenin önünde durduk. Üç ya da dört dev eşekarısı su içmek için aşağıya doğru süzüldü. Thọ'nun yüzü sevinçle aydınlandı: "Bu yuva çok büyük olmalı, üstelik de açıkta." Dereyi takip ederek daha da derinlere doğru ilerledikçe, daha da fazla eşekarısı bulduk.

Patikadan yaklaşık bir kilometre uzaklıktaki bir sulama noktasına ulaştığımızda, Thọ görevleri açıkça belirledi: “Quân, burada kal. Arılar uçtuğunda bana haber ver, ben de daha yakından bakmak için içeri gireyim.” Daha ilerledikçe, Thọ ve ben daha fazla taze ayak izi gördük, bazen de yukarı bakmayı kolaylaştırmak için kesilmiş birkaç muz ağacıyla karşılaştık.

Ekibe yeniden katıldıktan sonra Quân ayak izlerine baktı ve "Bunlar çok taze; birileri bu yuvayı almış olmalı," dedi. Ancak Thọ öyle düşünmüyordu; muhtemelen bu yuvayı daha önce görmemişlerdi. Grup yoluna devam etti.

Güneş gökyüzünde iyice yükselmişti. Quân ve ben açlıktan halsiz düşmeye başlamıştık ki Thọ'nun "İşte burada!" diye bağırdığını duyduk. Quân birden sersemlemiş halinden sıyrılmış, tüm yorgunluğu geçmiş gibiydi.

Bu sezon bal hasadı yapan arıcılar için ormanda başka arıcılık ekipleriyle karşılaşmak alışılmadık bir durum değil. Fotoğraf: Minh Toan.

Quân'ın işaretini beklerken dereden bir ses geldi: "Eve gidin, bu yuvayı biz koruyacağız." Yaklaşık beş dakika sonra, iki figür belirsiz bir şekilde ortaya çıktı ve kıkırdadı.

Bay Tho doğrudan sordu: "Peki, siz aldınız mı?" İki adam başlarını salladı. Meğer onlar da aynı arı kovanını arıyorlarmış. "Eve gidin, biz zaten aldık" demeleri, sadece yeri rezerve edip diğerlerini uzaklaştırmanın bir yoluydu. Ormanda arı kovanları için kavga etmek artık alışılmadık bir durum değil; arıcıların sayısı artarken orman küçülüyor.

Bir adam benim ve Bay Tho'nun yanına oturup dinlenirken, Dinh adındaki diğer adam bir sincap kadar hızlı bir şekilde bambu çalılıklarının içine daldı. Ben de peşinden gittim, ama yarı yolda onu gözden kaybettim. Bambular bizi her taraftan kuşattığı için hangi yönden girdiğimizi anlamak imkansızdı, bu yüzden Bay Tho'nun beklediği yere geri dönmek zorunda kaldım.

Arıcılar bal toplamak için ağaçlara tırmanıyor. Fotoğraf: Röportaj yapılan kişi tarafından sağlanmıştır.

Yaklaşık bir saat sonra Quân nefes nefese geri döndü ve sık bambu çalılıklarında kaybolduğunu ve arı kovanını bulamadığını bildirdi. On dakika sonra Đính de eli boş döndü. Arı kovanı tam oradaydı; Thọ onu dürbünle açıkça görmüştü, ancak kimse ona giden yolu bulamıyordu. Orman geçilmezdi; oraya ulaşmak için bambu çalılıklarının arasından sürünerek, kayarak ve kendi yolunu açarak ilerlemek gerekiyordu.

Sadece Dinh dinlenmek için geride kaldı, ben ve diğer üç arıcı ise yeniden başladık. Quan'ın yanında kaldım. Ağacın dibine ulaştığımızda, Tho hiçbir koruyucu ekipman kullanmadan hızla yukarı tırmandı. Arıları uzaklaştırmak için duman oluşturdu, bal ve polenleri kesti, larvaları ise arıların kolonilerini devam ettirmeleri için bıraktı. İşini bitirdikten sonra dumanı söndürdü, aletlerini topladı, balı sırt çantasına koydu ve aşağı indi.

Ama ormanın sık sık alay ettiği gibi, güzel arılarıyla eski arı kovanı sadece yaklaşık 1,5 kg bal verdi. Kimse mutlu değildi. Ortamı neşelendirmek için Quân şaka yaptı: "Bugün yine parasız kaldık. Balı taşıyacak yeterli insanımız olmadığı günler oluyor, ama bugün gibi ellerimiz boş kaldığımız günler de oluyor."

Arıcılar, arı kovanlarının yerini gözlemleyerek ve belirleyerek tespit ederler. Fotoğraf: Röportaj yapılan kişi tarafından sağlanmıştır.

Bu tür "verimsiz" günlerde, Thọ'nun ekibi genellikle benzin masraflarından tasarruf etmek için yabani muz veya diğer dağ ürünlerini toplama fırsatından yararlanır ve ardından dereleri, çiçekleri ve arıları aramaya devam ederdi. Ancak o gün şanssız görünüyordu; sonraki birkaç yerde de arı yoktu.

Akşam karanlığı çökerken, Thọ bizi evinin yakınındaki, kötü günler için önlem olarak sakladığı bir yere götürdü. Ancak oradaki arı kovanı çoktan başka bir grup tarafından alınmıştı. Tamamen karanlık olunca vedalaştık.

Bay Tho, hasat ettiği her litre bal için 300.000 - 400.000 VND kazanıyor. Ancak bu mesleğin giderek azaldığını herkesten daha iyi biliyor. Orman alanı, işe ilk başladığı dokuz yıl öncesine kıyasla önemli ölçüde azaldı ve buna bağlı olarak arı sayısı da düştü.

Hem gelirini desteklemek hem de ormana gidip arı bulmak için salyangoz, domuz, tavuk, ördek vb. yetiştiriyor. Ormanın ne kadar süre daha arıcıları destekleyebileceğini bilmiyor, ancak Thọ için arıcılıktan vazgeçmek, çocukluğunun kalan bir parçasından vazgeçmek anlamına gelir.

Kaynak: https://nongnghiepmoitruong.vn/ky-nghe-san-ong-d812971.html