Trinh Cong Son'un şarkı sözleriyle bahar ve yaylalar.

Besteci Trịnh Công Sơn aslen Huế'lu olup Buôn Ma Thuột'ta (Đắk Lắk) doğmuştur. Bu nedenle, engin müzik mirası, bahar ve Orta Yaylalar hakkında birçok unutulmaz şarkı içermektedir.

Trịnh Công Sơn'un baharla ilgili birçok ünlü şarkısı sayılabilir; bunlar arasında "Bahar Şehri", "Baharda Saigon", "Bahar Ninnisi", "Bir Bahar Sabahı", "Bahar Çiçeği Şarkısı", "Dört Mevsimi Çağırmak", "Dönen Kişi Birdenbire Hatırlar"...

Trinh Xuan Thanh'ın Buon Ma Thuot'ta terzi dükkanını açtığı ve Trinh Cong Son'un doğduğu yer. Fotoğraf: Minh Tu.

Şunu da eklemek gerekir ki, yalnızca şarkı sözleri açısından bakıldığında bile, şarkılarındaki kelimeler şiirsel bir nitelik bakımından zengindir, tek başına şiir olarak, hatta daha da iyisi, mükemmel şiirler olarak değerlendirilebilir; hissetme ve yazma biçimi genellikle yeni, gerçeküstü ve soyuttur.

"Bahar Çiçeği Şarkısı", adından da anlaşılacağı gibi, bahar hakkında neşeli bir şarkı. Şarkı gerçekçiliğe, sadeliğe yöneliyor ve kolayca hissedilip anlaşılabiliyor. Yeni yıl gibi nazik, saf ve taze bir şarkı: "Ağaçlar tomurcuk verecek ve ağaçlar çiçek açacak / Hayatın içinden rüzgar gibi nazikçe uçuyorsun / Uçuyorsun ama beni yalnız bırakma /… / Hayat tomurcuk verecek ve hayat çiçek açacak / Yeşim taşı gibi yemyeşilsin ve bunu hiç hayal etmemiştim…"

"Lullaby for You, Each Finger of Spring's Warmth" adlı şarkıda, başlığın kendisi bile geleneksel sanatsal düşüncenin alışılmış çerçevesinden sapıyor. "Yazın sıcaklığı" demek daha kabul edilebilir olurdu, ancak "baharın sıcaklığı" ifadesinin kullanılması, kelimelerin ve adlandırmanın birleşimiyle yeni bir sanatsal kod yaratıyor, gerçekçiliği aşarak sürrealizme dokunuyor ve geleneksel normları aşan duygular uyandırıyor.

"Bin yıl boyunca, hüzünlü saçların beni uyutacak / Beş parmağın beni bin yıl boyunca uyutacak / Yeşil yapraklar mevsimi boyunca / İnce parmakların beni bir bin yıl daha uyutacak."

Seni bin yıl boyunca uyutuyorum, yumuşak dudaklarınla/Ellerinle bin yıl boyunca beni okşuyorum/Özlemimi gidermek için/Küskünlüğün yüzünden, seni bir bin yıl daha uyutuyorum.

"Şimdi uyu sevgilim, bırak yağmur seni uykuya daldırsın / Ellerin ömür boyu tomurcukları besleyecek, insan hayatının ömrü boyunca..."

Yazar, bir kadının ellerini narin, bahar parmakları gibi tasvir ediyor gibi görünüyor ve ninni, çocuğu uyutmak amacıyla tekrar tekrar söylenerek, kasıtlı nakaratlar haline geliyor. Ancak gariplik, bu görünüşte uyumsuz yönünden kaynaklanıyor: Ninni sadece sonlu bir an için söyleniyor, oysa ninninin iletmeyi amaçladığı mesaj, binlerce yılla ölçülen, neredeyse sonsuz olan zamanın derinliğidir. Varsayılan şimdiki zaman, binlerce yılın engin ve geniş özlemlerine kıyasla çok kırılgan ve geçicidir. Bununla birlikte, bu zıtlıkların yarattığı psikolojik etki çelişkili değildir. Sadece efsanelerde var olan, bestecinin kendisi tarafından yaratılan bir ninni, görünüşte gerçeküstü olsa da, büyüleyici, saf ve incelikli kalır.

Quy Nhon Öğretmen Yetiştirme Koleji'nden mezun olduktan sonra, müzisyen Trinh Cong Son yıllarca Bao Loc'ta ( Lam Dong eyaleti ) öğretmenlik yaptı. Bu geniş plato, birçok sanatçı için de bir hayal diyarıydı. "Ebediyetin Çağrısı" bu nedenle onun anılarında hüzünlü bir nota olarak yer etti: "Yattığım eski sokağa dönüyorum/Bir zamanlar bahçede bir ninni duymuştum/Birdenbire bedenim yok olmuş gibiydi/Ve yanımda boş bir tarla vardı/Oturduğum eski sokağa dönüyorum/Öğlen tepede bir horozun boğuk ötüşü/Birdenbire sokak ıssızlaşmış gibiydi/Sadece ben kaldım, yürümeye devam ettim…".

Bu, sonsuzlukla sonlu bir konuşma gibi geliyor ve neredeyse sonsuzluğa tutunma isteğiyle, sürekli değişen harikalara dönüşme anını andırıyor.

Müzisyen Dinh Nghi'ye göre, 1988'de Orta Yaylalara yaptığı bir şarkı yazma gezisi sırasında müzisyen Trinh Cong Son, "O Bai'nin Aşk Şarkısı"nı besteledi. Kơ Ho etnik dilinde "o bai" "Cesaret edemem" anlamına gelir. Ancak sanat, özellikle müzik, insanları bir araya getirmek, duyguları ifade etmek ve sevgi inşa etmek için tüm dil ve coğrafi engelleri aşabilir. Bu nedenle, şarkı, yazarın "Büyük Bir Çemberde El Ele Vermek" arzusunu yerine getiren, mutlu sonla biten insani, günlük bir hikaye gibidir: "Ritme göre yürüyorum / Bir, iki, üç, dört, beş / Sen ritme göre yürüyorsun / Altı, yedi, sekiz, dokuz, on / Ritme göre yürüyoruz/"

Ritmler aynı değil/Ritme göre yürüyoruz/Ritmler çok farklı/Nehir kuruyor, kayalar aşınıyor/Nehir kuruyor, kayalar aşınıyor/Nasıl buluşabiliriz?/Birbirimizle nasıl buluşabiliriz?/Nasıl buluşabiliriz?/Birbirimizle nasıl buluşabiliriz?/Oh bai i a i a/Oh bai i a a a/Oh bai i a a a/Oh bai i a a a a".

Farklılıklara, benzersizlikleri içinde saygı duyulur, çünkü her insan kendi başına bir dünyadır ; fakat eğer tek bir kalp, birçok kalp, her zaman açık olan sayısız kalp varsa, o zaman sonunda bir araya geleceğiz, bir araya gelmeliyiz, tıpkı yeniden birleşme ve toplanma pınarı gibi, sonsuza dek açılan ebedi plato gibi...

Pham Xuan Dung

Kaynak: https://baodaklak.vn/van-hoa-du-lich-van-hoc-nghe-thuat/van-hoc-nghe-thuat/202602/mua-xuan-va-cao-nguyen-qua-ca-tu-trinh-cong-son-6365107/