Αναμνήσεις από τη συγγραφή ενός βιβλίου για πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών.

Δεν θα μπορούσα να απαντήσω στις ερωτήσεις όλων, επειδή κάθε δημοσιογράφος γνωρίζει ήδη την τέχνη του να παίρνει συνεντεύξεις, και το να πω περισσότερα θα ήταν περιττό. Θα παραθέσω λοιπόν τον διάσημο Αμερικανό δημοσιογράφο Λάρι Κινγκ πριν συνταξιοδοτηθεί, ως απάντηση στους «θησαυρούς» του: «Γνήσια περιέργεια». Χρησιμοποίησα αυτό το απόφθεγμα ως τίτλο του βιβλίου μου για τις συνεντεύξεις.

Κατάσκοπος Φαμ Σουάν Αν

Η περιέργεια συχνά αντιμετωπίζεται αρνητικά και σπάνια συμβαδίζει με την ειλικρίνεια – ακούγεται παράδοξο, και οι άνθρωποι είναι πάντα «επιφυλακτικοί με τις συσκευές καταγραφής των δημοσιογράφων». Φοβούνται μήπως πουν κάτι ακατάλληλο ή αναρωτιούνται αν ο δημοσιογράφος είναι ειλικρινής ή αν θα παραθέσει κάτι δυσμενές.

Επίσης, αφελώς κουβαλούσα μαζί μου εκείνο το παλιό, «από τούβλα» μαγνητόφωνο —ένα λείψανο από τις μέρες πριν η ψηφιακή τεχνολογία γίνει τόσο διαδεδομένη— για να το τοποθετήσω μπροστά στον βετεράνο δημοσιογράφο και κατάσκοπο Φαμ Σουάν Αν, και αδέξια πάτησα το κουμπί τόσο δυνατά που έπεσε. Πιθανότατα διασκέδασε και εξεπλάγη, και με συμβούλεψε ευγενικά: «Ίσως θα έπρεπε να βρεις άλλο θέμα. Αυτό το πράγμα είναι πολύ δύσκολο». «Αυτό το πράγμα» —εννοούσε το επάγγελμα των μυστικών υπηρεσιών. Εκείνη την εποχή, δεν ήταν διαθέσιμο στο κοινό και κανείς στο κοινό δεν τον γνώριζε.

Είπε μάλιστα με ειλικρίνεια: «Κάθισε εδώ μαζί μου, και όταν φύγεις από την πύλη, θα προστεθείς στη... μαύρη λίστα μου».

Η ειλικρίνεια επέτρεψε στην περιέργειά μου να ξεπεράσει κάθε φόβο. Άλλωστε, κάνω τη δουλειά μου ειλικρινά, οπότε τι υπάρχει να φοβάμαι;

Κοιτώντας πίσω τώρα, είναι πραγματικά τρομακτικό. Όχι επειδή κάποτε με φώναξε το αφεντικό μου στη δουλειά και μου είπε: «Έχετε ευθύνη...» αμέσως μόλις άρχισα να εργάζομαι εκεί. «Απλώς μετακινηθείτε στην άκρη, γράφω κάτι». Έχουν περάσει δεκαετίες και τώρα, όταν συναντώ το αφεντικό μου σε κοινωνικές συγκεντρώσεις, λέει ότι το έχει ξεχάσει.

Αλλά τώρα φοβάμαι, επειδή έχω «βουτήξει με το νου» σε ένα δύσκολο θέμα - τον εξαιρετικό άνθρωπο με τα τεράστια και απρόσιτα επαγγελματικά μυστικά. Ακόμα κι αν οι Δυτικοί συγγραφείς έγραψαν γι' αυτόν με το πλεονέκτημα των αποχαρακτηρισμένων ιστορικών πηγών, εξακολουθώ να είμαι βέβαιος ότι πήρε πολλά μυστικά στον τάφο του.

Αν και έλαβα μια αφιέρωση από τον καθηγητή ιστορίας Λάρι Μπέρμαν: «Το βιβλίο σας άνοιξε τον δρόμο για όλους μας...»· «Από όλους όσους έχουν γράψει για τον Φαμ Σουάν Αν, εσείς καταλαβαίνετε τον ανθρωπισμό του καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον».

Ο καθηγητής Thomas Bass (σε συνέντευξη που παραχώρησε στον δημοσιογράφο Thanh Tuan της εφημερίδας Tuoi Tre ) σχολίασε: «Η κα Nguyen Thi Ngoc Hai είναι μια κορυφαία συγγραφέας για το Pham Xuan An. Το βιβλίο της αποτελεί σημαντικό οδηγό για όλους εμάς που ακολουθούμε τα βήματά της για να γράψουμε γι' αυτόν».

...Ακόμα και τώρα, ακόμα «φοβάμαι» το πόσο απερίσκεπτος ήμουν.

Γράφοντας για πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών, έμαθα και ανακάλυψα σε αυτούς τους ανεπαίσθητους τρόπους των ουμανιστών.

Kỷ niệm khi viết sách về các nhà tình báo- Ảnh 1. — Εξώφυλλο βιβλίου *"Ζωή μέσα από αιώνες* - Μια ιστορία για τον κατάσκοπο Χοάνγκ Ντάο" (Εκδοτικός Οίκος Νέων)

Κατάσκοπος Ζωδιακού Κύκλου

Ο πράκτορας Χοάνγκ Ντάο με αναζήτησε αφού διάβασε ένα άρθρο που έγραψα στην εφημερίδα. Δεν με αναζήτησε σκόπιμα για να μου πει για τον εαυτό του, επειδή σκέφτηκε: «Η ιστορία της επίθεσης στο πλοίο είναι τόσο παλιομοδίτικη. Τώρα είναι η ώρα για πιο περίπλοκες «ιστορίες»...» Ήθελε να ξεσπάσει την απογοήτευσή του σε κάποιον που θα μπορούσε να συζητήσει τις «ανησυχίες της εποχής» του. Γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται έτσι ή αλλιώς; Γιατί βασανίζεται πάντα και θεωρείται «διαφορετικός» από τη σύγχρονη ζωή;

Έπειτα μου μίλησε για την εποχή που εργάστηκε στο Νότιο Βιετνάμ, πώς, λόγω της προσωπικότητάς του και της λαχτάρας του για τη μητέρα του, συνελήφθη και φυλακίστηκε από την «επαναστατική πλευρά» για την απειθαρχία του... Ενσάρκωσε πραγματικά τον τυπικό «χαρακτήρα του Νότιου Βιετνάμ».

Ήθελε να εκφράσει τις πολλές ερωτήσεις του σχετικά με τα τρέχοντα γεγονότα και τις στοιχειωτικές αναμνήσεις του παρελθόντος. Μέσα από αυτό, ανακάλυψα έναν σκεπτόμενο άνθρωπο, «ξεπερασμένο» από την εποχή, αλλά ποτέ πρόθυμο να μείνει πίσω.

Όλες οι συζητήσεις μας γίνονταν στα μικρά, ανεπίσημα εστιατόρια που ήταν διάσπαρτα σε όλη την Περιοχή 3 της πόλης Χο Τσι Μινχ. Μερικές φορές, κατά τη διάρκεια καβγάδων, ύψωνε τη φωνή του σαν να μάλωνε. Τώρα, όπου κι αν πάω, θυμάμαι εύκολα την εικόνα του, παρόλο που τα καταστήματα έχουν ξαναχτιστεί για να είναι μεγαλύτερα και πιο όμορφα από πριν...

Στρατηγός Μάι Τσι Θο

Όσο για τον Στρατηγό Μάι Τσι Θο, είχα πολλές εκπλήξεις μετά από πολλά χρόνια συγγραφής του βιβλίου «Στρατηγός Μάι Τσι Θο ». Ήταν εξαιρετικά απασχολημένος με σημαντικά ζητήματα και σπάνια τον συνάντησα ξανά μετά την ολοκλήρωση της δουλειάς.

Στη συνέχεια αρρώστησα και νοσηλεύτηκα στην πόλη Χο Τσι Μινχ. Ξαφνικά, εκείνο το πρωί, όλη η αυλή επικράτησε αναταραχής. Νοσοκόμες και γιατροί έτρεξαν στο δωμάτιό μου, καθαρίζοντας και προετοιμάζοντας τα πάντα γρήγορα. Πριν καταλάβω τι ήταν η βιασύνη, εξεπλάγην όταν είδα τον Στρατηγό Μάι Τσι Το να εμφανίζεται χαμογελώντας στην πόρτα. Ήταν ο πιο υψηλόβαθμος ηγέτης στην πόλη εκείνη την εποχή. Όταν δίστασα να δεχτώ το δώρο του σπάνιου τζίνσενγκ, είπε αστειευόμενος κάτι που έκανε όλους στην αίθουσα να ξεσπάσουν σε γέλια:

«Πάρε το. Οι άνθρωποι έρχονταν να «δώσουν ελεημοσύνη» όταν ήμουν άρρωστος, και τώρα «δίνω ελεημοσύνη» σε εσένα...»

Σε μια άλλη περίπτωση, όταν ο ηλικιωμένος και αδύναμος Στρατηγός Μάι Τσι Το πήγε στην Κίνα για ιατρική περίθαλψη, έφερε μαζί του το βιβλίο «Στρατηγός Μάι Τσι Το» που είχα γράψει. Και από αυτή τη λεπτομέρεια, βρήκα τον στενό μου παιδικό φίλο, έναν Κινέζο ομογενή από την εποχή που σπούδαζα στο Χάι Φονγκ – με τον οποίο είχα χάσει την επαφή και δεν ήξερα πού να τον βρω.

Η ιστορία λέει ότι όταν ο στρατηγός πήγε στην Κίνα, είχε μαζί του έναν Κινεζοβιετναμέζο διερμηνέα. Σε αυτόν τον διερμηνέα δόθηκε ένα βιβλίο ως δώρο. Όταν το έφερε σπίτι, η αδερφή του, Ντουνγκ Λέι Μαν, κοίταξε απροσδόκητα το βιβλίο και αναφώνησε: «Ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου είναι ένας στενός μου φίλος με τον οποίο έχω χάσει την επαφή εδώ και πολύ καιρό!»

Είμαι στενός φίλος με τον Dung Lay Man από παιδί. Ο Man ήταν ακόμα στο δημοτικό σχολείο της μητέρας μου. Κάποτε, ο Man έπαιζε άτακτα και ανέβηκε στην οροφή ενός καταφυγίου για να αποφύγει τα αμερικανικά αεροπλάνα, έπεσε και έσπασε το χέρι του. Η μητέρα μου πήγε προσωπικά τον Man στο νοσοκομείο. Αργότερα, εργάστηκα ως δημοσιογράφος στο Ανόι και λυπήθηκα πολύ τον Man όταν άκουσα ότι δεν μπορούσε να πάει στο πανεπιστήμιο και έπρεπε να εργαστεί σε ένα εργοστάσιο αλατιού στο Do Son (Hai Phong).

Το 1979, ήμουν δημοσιογράφος και έγραφα για τον πόλεμο στα σύνορα στο Βορρά. Ήταν σπαρακτικό να βλέπεις τα πλήθη των Κινέζων, υποκινούμενα από τους «Κινέζους του εξωτερικού», να καταφεύγουν πίσω στη χώρα τους. Κοιτάζοντας τα χαοτικά πλήθη των ανθρώπων που έτρεχαν, ένιωσα μια πληγή θλίψης, ελπίζοντας να δω τη Μαν ανάμεσά τους, αλλά δεν την είδα.

Χάρη στο βιβλίο μου για τον Στρατηγό Μάι Τσι Θο, η Μαν και η αδερφή της πέταξαν από την Γκουανγκζού (Κίνα) στην πόλη Χο Τσι Μινχ για να με επισκεφτούν. Πήγαμε μαζί στην αγορά Μπεν Τανχ, διασκεδάσαμε και θυμηθήκαμε παλιές εποχές... Έμαθα ότι η Μαν ήταν ανάμεσα στους ανθρώπους που κατέφυγαν στα σύνορα για να επιστρέψουν στην πατρίδα τους εκείνη τη χρονιά.

Kỷ niệm khi viết sách về các nhà tình báo- Ảnh 2. — Εξώφυλλο βιβλίου του *Tran Quoc Huong - ο διοικητής των μυστικών υπηρεσιών* (Εκδοτικός Οίκος της Λαϊκής Αστυνομίας)

Ο διοικητής των πληροφοριών Tran Quoc Huong

Με τον διοικητή των μυστικών υπηρεσιών Tran Quoc Huong, αντιμετωπίσαμε μια ακόμη απροσδόκητη κατάσταση. Έχοντας ήδη εξασφαλίσει τη συμφωνία του για συνάντηση, οδήγησα το κινηματογραφικό συνεργείο του σκηνοθέτη Phong Lan στο σπίτι του, όπως είχε κανονιστεί. Με τον εξοπλισμό και τις κάμερες έτοιμες, μείναμε έκπληκτοι όταν μάθαμε ότι δεν ήταν καλά και θα έπρεπε να ολοκληρώσουμε γρήγορα τη συνάντηση πριν κατευθυνθούμε στο νοσοκομείο.

Μερικά μέλη της οικογένειας, λυπημένα γι' αυτόν και ανήσυχα, επέπληξαν θυμωμένα το κινηματογραφικό συνεργείο. Όλοι τρομοκρατήθηκαν και έφυγαν τρέχοντας. Οι δημοσιογράφοι άρπαξαν τις κάμερές τους και κατευθύνθηκαν προς την πύλη. Μπήκαμε στο αυτοκίνητο και οδηγήσαμε πίσω στην πόλη Χο Τσι Μινχ, θεωρώντας το ταξίδι αποτυχημένο - ένα συνηθισμένο φαινόμενο στο επάγγελμά μας: «επιστροφή στο σπίτι με ματωμένο κεφάλι».

Καθώς το αυτοκίνητο επρόκειτο να διασχίσει τη γέφυρα της Σαϊγκόν, χτύπησε το τηλέφωνό μου. Αποδείχθηκε ότι ήταν ο διοικητής των μυστικών υπηρεσιών που τηλεφωνούσε για να ζητήσει συγγνώμη εκ μέρους της οικογένειάς μου και είπε: «Είμαι στο αυτοκίνητο και ακολουθώ τη δική σας. Οδήγησε κατευθείαν στο T78. Θα συναντήσω την ομάδα σας εκεί».

Μείναμε έκπληκτοι, ανακουφισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μπορέσαμε να κάνουμε συνεντεύξεις όσο θέλαμε. Στη συνέχεια, μάλιστα, φιλέψε την ομάδα με ένα απλό γεύμα. Ήταν πραγματικά μια έξυπνη, απροσδόκητη και ανθρώπινη χειρονομία.

Πολλά χρόνια έχουν περάσει. Τώρα έχει φύγει. Αλλά κάθε φορά που διασχίζω τη Γέφυρα της Σαϊγκόν, θυμάμαι πάντα αυτή τη συγκινητική ανάμνηση της έξυπνης και ανθρώπινης συμπεριφοράς ενός τόσο σπουδαίου και εκλεπτυσμένου ανθρώπου.

Φέτος σηματοδοτείται η μεγάλη επέτειος της εθνικής επανένωσης, ένας σκοπός στον οποίο μεγάλοι πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών αφιέρωσαν τις προσπάθειες και τη ζωή τους, ζώντας με φόβο για να πετύχουν μεγάλες νίκες. Έφυγαν από τη ζωή.

Κι εγώ γέρασα, περιπλανώμενος στους δρόμους...

Έργα για τις μυστικές υπηρεσίες της δημοσιογράφου Nguyen Thi Ngoc Hai:

Μια ζωή διασχίζοντας αιώνες - Ο κατάσκοπος Hoang Dao, το πρώτο σημαντικό επίτευγμα της υπηρεσίας πληροφοριών στην επίθεση στο γαλλικό πλοίο Amyot Dinville - Βραβείο Huynh Van Nghe (Εκδοτικός Οίκος Νέων).
General Mai Chí Thọ (People's Police Publishing House) - Αγγλική μετάφραση από τον Εκδοτικό Οίκο Thế giới.
Tran Quoc Huong - ο διοικητής των μυστικών υπηρεσιών (Εκδοτικός Οίκος της Λαϊκής Αστυνομίας).
Pham Xuan An - Ένα όνομα σαν ζωή (Εκδοτικός Οίκος της Λαϊκής Αστυνομίας) - Βραβείο Α στη Λογοτεχνία για την δεκαετή περίοδο (1995-2005) από το Υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας και την Ένωση Συγγραφέων του Βιετνάμ.