این پل‌ها ادبیات لهستان را با خوانندگان ویتنامی پیوند می‌دهند.

بیش از هفت دهه است که کتاب‌های لهستانی از زبان و فاصله جغرافیایی فراتر رفته و به خوانندگان ویتنامی رسیده‌اند. در پشت این [مسیر]، مترجمان آرام اما پرشوری هستند که پیوسته پلی بین دو ادبیات ایجاد می‌کنند.

در اوایل دهه ۱۹۵۰، در منطقه جنگی ویت باک، مجله ادبیات و هنر، نویسندگان لهستانی مانند برونیوفسکی، ایواشکیویچ، گالچینسکی، کروچکوفسکی و ژوکروسکی را به خوانندگان ویتنامی معرفی کرد. یک سال پس از پیروزی دین بین فو ، به مناسبت صدمین سالگرد درگذشت شاعر بزرگ آدام میکیویچ، انتشارات ادبیات و هنر کتاب « آدام میکیویچ: شاعر بزرگ مردم لهستان و جهان » را منتشر کرد.

تا اوایل دهه ۱۹۸۰، ترجمه ادبیات لهستانی در ویتنام عمدتاً از طریق زبان‌های فرانسوی (هوانگ ترونگ تونگ، نگوین ویت لام، ته هان، نگوین شوان سان) و روسی (وو دین بین، هونگ تان کوانگ) انجام می‌شد. بیشتر آثار معرفی‌شده شعر، داستان کوتاه و گزیده بودند. در سال ۱۹۵۶، در مجموعه شعر «به سوی آینده »، دو شاعر لهستانی - برونیوفسکی و جاسترون - ترجمه و معرفی شدند. از سال ۱۹۶۰ به بعد، ناشرانی مانند ادبیات، فرهنگ، کار، جوانان و هنر به‌طور مداوم آثاری مانند *این را به خاطر بسپار* (۱۹۶۰)، *یولیوش و اتل* (۱۹۶۱) اثر لئون کروچکوفسکی، * داستان‌های کوتاه کلاسیک لهستانی* (۱۹۶۲)، *دام، مسیر جدید * (۱۹۶۳) اثر تادئوش کونویکی و *ویتنام در قلب من * (۱۹۶۶) اثر مونیکا وارنسکا را برای خوانندگان ویتنامی به ارمغان آوردند. انتشارات کیم دونگ مجموعه داستان‌های عامیانه «پسر معصوم و اردک» و افسانه «برگ عجیب تلگراف » را چاپ کرد و تأثیر مثبتی بر خوانندگان جوان ویتنامی گذاشت. در سال ۱۹۶۸، گلچین اشعار آدام میکیویچ منتشر شد که شامل گزیده‌هایی از شاهکار «تادئوش » بود. در سال ۱۹۸۳، انتشارات آثار جدید مجموعه داستان کوتاه «چهار تولد » اثر آر. استراوینسکی را چاپ کرد. در سال ۱۹۸۵، ته هان و نگوین شوان سان گلچینی از شعر لهستانی را در پنج بخش منتشر کردند: شعر عامیانه، شعر پیش از رمانتیک، شعر دوره جوان لهستان، شعر بین دو جنگ و شعر مدرن.

شاید نقطه عطف مهمی در معرفی ادبیات لهستان به ویتنام، سال ۱۹۸۵ بود، زمانی که مترجم نگوین هو دونگ، رمان «کو وادیس» اثر هنریک سینکیویچ - اثر برنده جایزه نوبل ۱۹۰۵ - را ترجمه کرد و توسط انتشارات ادبیات منتشر شد. از این نقطه عطف، جایگاه ادبیات لهستان در زندگی مطالعه مردم ویتنام به طور قابل توجهی ارتقا یافت. اگرچه تعداد مترجمان زیاد نبود، اما آنها از نظر سبک و سلیقه زیبایی‌شناختی، تصویری متنوع ایجاد کردند که مکمل و پشتیبان یکدیگر بودند تا به خوانندگان ویتنامی دیدگاهی غنی از ادبیات لهستان ارائه دهند.

نگوین هو دونگ، دانشمندی که به عنوان دانشجوی کارشناسی ارشد در لهستان (1976-1980) تحصیل کرده بود، در سال 1985 جایزه ترجمه را از انجمن نویسندگان ویتنام دریافت کرد. او در طول سه دهه، بیش از دوازده اثر ترجمه شده منتشر کرده است: *جوجه اردک زشت* اثر اندرسن، انتشارات کیم دونگ (1985)، *کوو وادیس* اثر هنریک سینکیویچ، انتشارات ادبیات (1985)، *در بیابان و در جنگل *... Henryk Sienkiewicz, Kim Dong Publishing House (1986), Nikodem Dizma's Path to Fame , Tadeusz Dolega-Mostowicz, Literature Publishing House (1988), The Healer , Tadeusz Dolega-Mostowicz, Literature Literature Literature H.Siekniewblishing House. House (1988)، پروفسور Vintruc ، Tadeusz Dolega-Mostowicz، انتشارات هانوی (1989)، فیل ، مجموعه ای از داستان های کوتاه مروژک، انتشارات زنان (1989)، جذامی ، هلنا منیژک، انتشارات هانوی پس از 1909 اختصاص داده شده به انتشارات هانوی (1909) رمان سینکیویچ * شوالیه های صلیبی * که جایزه ادبیات انجمن نویسندگان ویتنام را دریافت کرد.

مترجم، تا مین چائو، که در دانشکده ادبیات دانشگاه ورشو (۱۹۶۷-۱۹۷۳) تحصیل کرده و در اوایل دهه ۱۹۹۰ دانشجوی کارشناسی ارشد بوده است، همچنین شاعری است که سه مجموعه شعر منتشر شده دارد. او در ترجمه شعر تخصص دارد: بلافاصله پس از اینکه شاعر ویسواوا شیمبورسکا در سال ۱۹۹۶ جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد، تا مین چائو مجموعه‌ای از ۷۵ شعر او را انتخاب، ترجمه و معرفی کرد که در سال ۱۹۹۷ توسط انتشارات ادبیات منتشر شد و در سال ۲۰۱۴، انتشارات انجمن نویسندگان ویتنام گزیده‌ای از اشعار شیمبورسکا را منتشر کرد. مجموعه شعر *هق هق‌های قلب* اثر شاعر هالینا پوسویاتووسکا نیز توسط تا مین چائو ترجمه شده است. این یک اتفاق تأثرانگیز است که هر دوی این شاعران لهستانی آثاری درباره ویتنام نوشته‌اند. علاوه بر این، تا مین چائو نویسنده ترجمه چندین اثر نثر ارزشمند لهستانی نیز هست: مجموعه داستان کوتاه *گیاهان وحشی* اثر ایواشکیویچ (۱۹۸۶)، *دیوانه‌ها* اثر ام. اوریون (۱۹۸۷) و رمان *خاکستر و الماس* اثر یرژی آندرژفسکی (۱۹۸۸). در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۶، انجمن نویسندگان ویتنام مراسم رونمایی از گلچین شعر *خیابان دکارت* اثر شاعر لهستانی چسلاو میلوش، برنده جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۸۰، با ترجمه تا مین چائو را برگزار کرد. تا مین چائو پس از خواندن نزدیک به ۱۰۰۰ شعر از میلوش، نزدیک به ۱۰۰ شعر را برای ترجمه انتخاب کرد. هر یک از اشعار او سرودی است که طنین‌انداز درد است اما سرشار از عشق و آرزو، همانطور که شاعر نگوین کوانگ تیو معرفی کرده است.

مترجم Lê Bá Thự (سمت چپ) در سمینار ادبیات لهستانی در ویتنام، مه 2025. (عکس: سفارت لهستان در ویتنام)

با بیش از 30 کتاب به نام خود، مترجم Lê Bá Thự به عنوان کسی که بیشترین آثار لهستانی را در ویتنام ترجمه کرده است، شناخته می‌شود.

او در دانشگاه فنی ورشو (۱۹۶۴-۱۹۷۰) تحصیل کرد و بعدها در زمینه آموزش و دیپلماسی مشغول به کار شد. ترجمه‌های او از نویسندگان کلاسیک مانند هنریک سینکیویچ و بولسلاو پروس گرفته تا شاعران مشهوری مانند ویسلاوا شیمبورسکا، چسلاو میلوش و تادئوش روزویچ و همچنین بسیاری از آثار معاصر (از جمله ۱۴ رمان و ۶ مجموعه داستان کوتاه)، ادبیات کودک و داستان‌های طنز را شامل می‌شود. ترجمه‌های Lê Bá Thự توسط ناشران زیادی منتشر شده، پرفروش بوده‌اند، بارها تجدید چاپ شده‌اند و به طور گسترده مورد توجه قرار گرفته‌اند. از جمله آثار ترجمه شده منتشر شده او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: فرعون، کودک متولد نشده، هدیه خدا و من مردان شون هستم! شما دستان من را خواهید شناخت! زیر بال‌های فرشته، شراب، بالکنی به بهشت، دختری که هیچ است، فیل، امید، لذت‌های دیگر، نامزد یکشنبه، زن بی‌خانمان، در سرزمین طلا، زشت‌ترین زن روی سیاره، کوسه کوچک طلایی، چرا نمی‌توانیم صدای ماهی را بشنویم، تومک در قاره سیاه، خندیدن در تمام طول سال، خندیدن در پنج قاره، سیاره خندان، ۶۰۰ جوک... دو رمان ترجمه شده از لی با تو ، *هدیه خدا * و *امید* ، در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ از انجمن نویسندگان ویتنام و انجمن نویسندگان هانوی جوایزی دریافت کردند. او همچنین در سال ۲۰۰۸ جایزه‌ای از مجله هنر و ادبیات نظامی برای بهترین ترجمه دریافت کرد: *پل روی رودخانه بن های* و *عکس گرفتن با خرس* .

مترجم نگوین چی توات، دکترای ادبیات خود را در لهستان تحصیل و دریافت کرد. او پیش از این مدرس دانشگاه زبان‌های خارجی هانوی و استاد مدعو زبان ویتنامی در دانشگاه آدام میکیویچ در پوزنان بود. او با مقالات متعددی که در معرفی ادبیات لهستان در مجلات داخلی منتشر کرده، پلی محکم بین ادبیات ویتنامی و لهستانی محسوب می‌شود.

او به زبان لهستانی شعر می‌سرود و دو مجموعه منتشر شده دارد: از رودخانه سرخ تا ویسلا و وارتا (۲۰۱۱) و به دنبال رودخانه وارتا (۲۰۱۶). در زمینه ترجمه، نگوین چی توات آثار بسیاری مانند *مردن در مثلث اشتباهات * نوشته ک. کوزنیوسکی، انتشارات هانوی (۱۹۸۸)، *خوشبختی شکننده*، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه از نویسندگان مختلف، انتشارات تان نین (۲۰۰۱)، *بازی شکستن محاصره* ، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه، انتشارات ارتش خلق (۲۰۰۲)، *خاطرات پیانیست * نوشته دبلیو. اشپیلمن، انتشارات هانوی (۲۰۰۳)، *آخرین روز ولنتاین* (منتشر شده با نگوین تی تان تو)، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه، انتشارات تره (۲۰۱۲). او همچنین آثار روزنامه‌نگار لهستانی، ریشارد کاپوشینسکی، را در مجلات ادبی ویتنامی ترجمه و معرفی کرد. در سال ۲۰۱۵، انتشارات زنان، کتاب «بابا، دختران و من» نوشته مانولا کالیکا را که او ترجمه کرده بود، منتشر کرد. در سال ۲۰۱۶، انتشارات کیم دونگ، کتاب مصور «ماجراهای ماتو بز کوچک » را منتشر کرد. اخیراً، اثر مشهور جهانی ریشارد کاپوشینسکی، «امپراطور»، منتشر شده است. ارزشمندترین اثر مترجم نگوین چی توات، رمان عظیم «عروسک» نوشته بولسلاو پروس است که توسط انتشارات زنان منتشر شده است. مترجم نگوین چی توات در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ جوایزی از انجمن نویسندگان هانوی و انجمن نویسندگان ویتنام دریافت کرد.

مترجم نگوین تی تان تو، فارغ‌التحصیل دانشگاه فنی وروتسواف، با وجود شروع دیرهنگام حرفه ترجمه، تقریباً 20 کتاب منتشر کرده است. مهم‌ترین آنها «تنهایی در اینترنت » - ترجمه‌ای که او را مشهور کرد - 10 بار تجدید چاپ شده و جایزه ترجمه انجمن نویسندگان هانوی (2006) را دریافت کرده است. از دیگر آثار می‌توان به «روابط نامشروع » (2013)، «مدرسه برای همسران» (2014)، «قلعه شنی» (2015)، «اولین نفر در فهرست » (2016) و غیره اشاره کرد.

در سال ۲۰۰۸، مترجم نگوین ون تای شاهکار میکیویچ *تادئوش* را ترجمه کرد و ویتنام را به یکی از معدود کشورهای آسیایی تبدیل کرد که این اثر را معرفی می‌کند. او همچنین *هانیه، عشق من، غم من* اثر هنریک سینکیویچ (۲۰۱۰)، *تعطیلات تابستانی با یک نویسنده* اثر آندریژ گرابوفسکی (۲۰۱۱) و رمان *دهقان* ، اثر برنده جایزه نوبل ۱۹۲۴ اثر ولادیسلاو ریمونت (۲۰۱۲)، منتشر شده توسط انتشارات لائو دونگ و مرکز زبان و فرهنگ شرق-غرب را ترجمه کرد. یک سال پس از انتشار، مترجم جایزه ترجمه را از انجمن نویسندگان ویتنام دریافت کرد. اخیراً، در سال ۲۰۲۲، ترجمه خود از *بیگونی - مردمی که هرگز از حرکت باز نمی‌مانند* اثر اولگا توکارچوک (نوبل ۲۰۱۸) را منتشر کرد.

مترجم تای لین، فارغ‌التحصیل دانشکده حقوق دانشگاه ورشو و ساکن لهستان، دو اثر برجسته از ریشارد کاپوشچینسکی را به خوانندگان ویتنامی معرفی کرده است: *سفرهایی با هرودوت* و *ایبونی* .

علاوه بر این، بسیاری از مترجمان دیگر مانند تان لی، نگوین تران با، لام کوانگ می، له نهی هونگ، تو دوک هوا، نگوین هونگ تان و غیره، در غنی‌سازی چشم‌انداز ادبیات لهستانی در ویتنام نقش داشته‌اند. تا به امروز، بیش از ۱۲۰ اثر به ویتنامی ترجمه شده است، از آثار کلاسیک گرفته تا آثار معاصر، رمان، شعر، داستان کوتاه، مقاله و غیره. آثار پنج برنده جایزه نوبل لهستانی (هنریک سینکیویچ، ولادیسلاو ریمونت، چسلاو میلوش، ویسلاوا شیمبورسکا، اولگا توکارچوک) از طریق تلاش مترجمان متعهد به خوانندگان ویتنامی رسیده است. از طریق این ترجمه‌ها، خوانندگان ویتنامی درک عمیق‌تری از سنت‌ها و تاریخ لهستان به دست می‌آورند، زندگی روزمره لهستانی‌ها را بهتر مشاهده می‌کنند و شباهت‌های جالبی را در روانشناسی و سرنوشت دو ملت کشف می‌کنند.

نمایشگاه کتاب لهستان در معبد ادبیات - دانشگاه ملی، مه 2025. (عکس: سفارت لهستان در ویتنام)

سهم مترجمان توسط لهستان مورد تقدیر قرار گرفت. چهار مترجم، نگوین هو دونگ، تا مین چائو، لی با تو و نگوین تی تان تو، نشان لیاقت جمهوری لهستان را دریافت کردند. در سال ۲۰۲۳، وزیر امور خارجه لهستان به شش مترجم به خاطر سهم برجسته‌شان در ترویج ادبیات لهستانی در ویتنام، گواهی لیاقت اعطا کرد.

سفارت لهستان در ویتنام همواره از مترجمان حمایت کرده و رویدادهای متعددی را برای معرفی آثار ترجمه شده در سفارت و به مناسبت روز ادبیات اروپا در هانوی برگزار کرده است. اخیراً، به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک بین لهستان و ویتنام (1950-2025)، در 28 مه 2025، در معبد ادبیات (هانوی)، سفارت لهستان در ویتنام نمایشگاهی از کتاب‌های لهستانی و سمیناری در مورد ادبیات لهستانی در ویتنام با حضور بسیاری از دانشجویان، مترجمان، نمایندگان انتشارات و علاقه‌مندان به ادبیات برگزار کرد.

سفیر جوآنا اسکوچک در سخنرانی خود در این مراسم، ضمن تبریک و استقبال از دستاوردهای چشمگیر مترجمان ادبی لهستانی در ویتنام در سال‌های گذشته، اظهار داشت که سفارت لهستان همچنان به حمایت قاطع خود از معرفی آثار ادبی لهستانی در ویتنام ادامه خواهد داد و دانشجویان را به شرکت در این فعالیت‌های ادبی و کشف سفر زیبا و جذاب ادبیات لهستانی در ویتنام تشویق می‌کند.

تعامل بین سه مترجم، نگوین هو دونگ، له با تو، و نگوین تی تان تو، و دانشجویان، نمایندگان انتشارات و خوانندگان، پرشور و نشاط بود. آنها از طریق داستان‌هایی از تجربیات چالش‌برانگیز ترجمه، روش‌ها و تکنیک‌های بسیاری را برای دستیابی به ترجمه‌های دقیق و تأثیرگذار به اشتراک گذاشتند.

مترجم، لی با تو، در پایان گفت: «نویسنده آنچه را که می‌داند می‌نویسد، در حالی که مترجم باید هر آنچه را که نویسنده می‌نویسد ترجمه کند.» همین فداکاری است که پل‌های محکمی ساخته و ادبیات لهستان را به قلب خوانندگان ویتنامی نزدیک‌تر کرده است.

منبع: https://thoidai.com.vn/nhung-nhip-cau-dua-van-hoc-ba-lan-den-with-ban-doc-viet-nam-215051.html