Trong khi chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi mạnh thị trường lao động thì chính sách hỗ trợ đào tạo nghề từ bảo hiểm thất nghiệp được kỳ vọng trở thành “bệ đỡ” giúp người lao động nâng cao kỹ năng, thích ứng với yêu cầu mới của nền kinh tế.
Thích ứng với xu thế mới
Theo Bộ Nội vụ, quý I/2026 cả nước có khoảng 1,06 triệu người trong độ tuổi lao động thất nghiệp; tỷ lệ thất nghiệp thanh niên ở mức 8,86%, cho thấy áp lực lớn đối với thị trường lao động, đặc biệt ở nhóm lao động trẻ.
Trước thực tế đó, chính sách bảo hiểm thất nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng chủ động hỗ trợ người lao động tái gia nhập thị trường lao động. Thay vì chỉ hỗ trợ người lao động trong giai đoạn mất việc, chính sách mới tập trung vào việc giúp họ sớm quay trở lại thị trường lao động thông qua đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng và chuyển đổi việc làm.
Ông Phạm Xuân Vinh - Trưởng phòng Nghiệp vụ bảo hiểm thất nghiệp (Bộ Nội vụ), cho biết điểm mới quan trọng của Luật Việc làm năm 2025 và Nghị định số 374/2025/NĐ-CP là chuyển trọng tâm của chính sách bảo hiểm thất nghiệp từ hỗ trợ thu nhập sang hỗ trợ tái hòa nhập thị trường lao động.
Theo đó, người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 9 tháng đến dưới 12 tháng đã có thể được hỗ trợ học nghề hoặc bồi dưỡng kỹ năng mới, ngay cả khi chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Không chỉ mở rộng điều kiện hỗ trợ, mức hỗ trợ học nghề cũng được nâng lên. Với khóa học dưới 3 tháng, người lao động được hỗ trợ tối đa 4,5 triệu đồng/khóa, đồng thời được hỗ trợ thêm tiền ăn 50.000 đồng/ngày thực học.
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Việc làm Hà Nội (Sở Nội vụ Hà Nội) Vũ Thị Thanh Liễu, chính sách hỗ trợ tiền ăn có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt với lao động ở xa hoặc có hoàn cảnh khó khăn. “Khoản hỗ trợ này thể hiện sự quan tâm rất cụ thể của Nhà nước đối với người lao động trong quá trình học nghề, nâng cao kỹ năng”, bà Liễu cho biết.
Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng, việc hỗ trợ đào tạo nghề từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp không chỉ giúp người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn, mà còn góp phần xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng, thích ứng tốt với yêu cầu phát triển mới của nền kinh tế.
Bên cạnh các nghề truyền thống, nhiều địa phương và cơ sở đào tạo cũng đang chú trọng bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng ứng dụng công nghệ và kỹ năng làm việc trong môi trường số cho người lao động.
Đào tạo gắn với thực tiễn, tăng cơ hội việc làm
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, hỗ trợ đào tạo nghề từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp ngày càng khẳng định vai trò là chính sách an sinh mang tính chiến lược.
Theo bà Vũ Thị Thanh Liễu, Hà Nội hiện có 16 cơ sở đăng ký đào tạo các ngành nghề như kỹ thuật chế biến món ăn, pha chế đồ uống, may công nghiệp, sửa chữa xe máy, tin học văn phòng…
Các khóa đào tạo đều được kết nối với doanh nghiệp tuyển dụng nhằm tạo cơ hội việc làm cho người lao động ngay sau khi hoàn thành khóa học. “Chúng tôi không chỉ chú trọng đào tạo, mà còn kết nối doanh nghiệp để người lao động có thể tiếp cận việc làm ngay sau khóa học”, bà Liễu cho biết.
Ông Phạm Xuân Vinh cũng chỉ ra rằng, người thất nghiệp không chỉ là đối tượng cần trợ giúp, mà còn là nguồn nhân lực cần được đào tạo, bổ sung kỹ năng, nâng cao năng lực để sớm quay trở lại thị trường lao động.
UBND TP Hà Nội ban hành Kế hoạch 193/KH-UBND ngày 16/5/2026 về hỗ trợ đào tạo nghề, đào tạo lại nghề và giải quyết việc làm cho các nhóm lao động yếu thế trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030.
Theo kế hoạch, nhiều nhóm lao động ưu tiên sẽ được hỗ trợ đào tạo nghề, kết nối việc làm và tiếp cận vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh. Trong đó tập trung vào các nhóm dễ bị tổn thương như hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, người cao tuổi, lao động nông thôn, thanh niên, người sau cai nghiện ma túy hay người chấp hành xong hình phạt tù.
Bình quân mỗi năm, thành phố phấn đấu thu hút khoảng 20.000 lao động tham gia đào tạo nghề trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp; đồng thời đào tạo khoảng 15.000 lao động thuộc nhóm ưu tiên. Thành phố cũng đặt mục tiêu 100% người có nhu cầu được tư vấn chính sách học nghề và hỗ trợ đào tạo phù hợp.
Có ít nhất 50% người cao tuổi có nhu cầu sẽ được hỗ trợ hướng nghiệp và đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp. Các ngành nghề ưu tiên đào tạo gồm chuyển đổi số, thương mại điện tử, du lịch, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, may mặc và tiểu thủ công nghiệp.
Bên cạnh đó, Hà Nội xác định mô hình “vừa học, vừa làm” là giải pháp trọng tâm khi doanh nghiệp tham gia đào tạo trực tiếp trên dây chuyền sản xuất, giúp người lao động vừa có thu nhập, vừa sớm thích nghi với môi trường làm việc thực tế.
Đối với người khuyết tật, người cao tuổi và lao động vùng khó khăn, thành phố sẽ mở lớp học ngay tại cụm dân cư, nhà văn hóa thôn, tổ dân phố nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận đào tạo nghề.
Không chỉ trao kỹ năng nghề, người lao động còn được hỗ trợ kết nối việc làm, tiếp cận công nghệ số và nguồn lực tài chính để chủ động vươn lên.
Ông Phạm Xuân Vinh nhận định: Bối cảnh AI và chuyển đổi số phát triển nhanh đặt ra yêu cầu hoạt động đào tạo nghề phải gắn chặt hơn với nhu cầu doanh nghiệp và xu hướng của thị trường lao động. Các cơ sở đào tạo cần lấy nhu cầu của doanh nghiệp làm căn cứ xây dựng chương trình đào tạo để người lao động sau học nghề có thể đáp ứng yêu cầu tuyển dụng thực tế. Đồng thời, cần chủ động tăng cường công tác phân tích, dự báo thị trường lao động để định hướng ngành nghề phù hợp cho người lao động, nhất là lao động trẻ.
Nguồn: https://giaoducthoidai.vn/be-do-phat-trien-nguon-nhan-luc-ben-vung-post779349.html
コメント (0)