Du lịch biển xanh - gắn kết để cùng hạnh phúc
Tối 15/5, tại đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh, hội thảo “Phát triển du lịch biển xanh - du lịch hạnh phúc, hướng đi tương lai cho các hợp tác xã” diễn ra trong không gian mở giữa biển trời vùng đảo tiền tiêu.
Sự kiện quy tụ đại diện liên minh HTX của 11 tỉnh, thành phố như Hà Nội, TP.HCM, Hưng Yên… cùng nhiều nhà khoa học, doanh nghiệp, ngư dân và các HTX du lịch biển đảo. Hội thảo không chỉ bàn câu chuyện tăng trưởng kinh tế, mà mở ra một cách tiếp cận mới đối với phát triển kinh tế biển: lấy con người, cộng đồng và hệ sinh thái làm trung tâm.
Hội thảo với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, doanh nghiệp... Ảnh: Nguyễn Thành.
Phát biểu khai mạc, ông Ngô Tất Thắng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh thông điệp: “Biển không chỉ là tài nguyên. Biển là văn hóa. Biển là sinh kế”. Từ tư duy ấy, địa phương đang từng bước chuyển dịch từ mô hình khai thác tài nguyên đơn thuần sang xây dựng hệ sinh thái kinh tế biển xanh, trong đó du lịch được phát triển theo hướng trải nghiệm, sinh thái và gắn với cộng đồng ngư dân. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng cảnh đẹp hay dịch vụ nghỉ dưỡng, đặc khu Cô Tô nói riêng và Quảng Ninh nói chung, muốn tạo ra những trải nghiệm mang chiều sâu văn hóa và cảm xúc cho du khách.
Theo định hướng phát triển đến năm 2030, đặc khu xác định kinh tế biển là trụ cột chủ đạo với ba hướng phát triển chính gồm du lịch biển đảo sinh thái - văn hóa - trải nghiệm; nuôi biển công nghệ cao gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản; phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá và logistics ven bờ.
Cùng với việc đầu tư cảng biển, hạ tầng giao thông và chuyển đổi số trong quản trị du lịch, địa phương đặt mục tiêu đón khoảng 390.000 lượt khách vào năm 2026. Tuy nhiên, điều được nhắc đến nhiều nhất tại hội thảo không phải là lượng khách hay doanh thu, mà là cách xây dựng “du lịch hạnh phúc”, nơi mỗi người dân trở thành một đại sứ văn hóa biển.
Ông Ngô Tất Thắng cho biết, mô hình “HTX hạnh phúc” đang được nghiên cứu triển khai như một hướng đi dài hạn cho kinh tế tập thể vùng biển đảo. Theo ông, HTX không chỉ là đơn vị sản xuất, kinh doanh mà phải trở thành “tế bào” của kinh tế biển xanh, nơi các thành viên cùng liên kết, chia sẻ lợi ích và phát triển bền vững. Đây cũng là lý do hội thảo lần này có sự tham gia của liên minh HTX nhiều tỉnh, thành nhằm tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, liên kết thị trường và tìm hướng phát triển mới cho kinh tế.
Du khách check-in tại các điểm du lịch ở Cô Tô. Ảnh: Nguyễn Thành.
Khác với cách làm du lịch truyền thống, các HTX tại Cô Tô đang bắt đầu xây dựng hệ sinh thái dịch vụ gắn kết chặt chẽ với nhau. Từ lưu trú, vận chuyển, trải nghiệm biển, ẩm thực đến tiêu thụ sản phẩm OCOP đều được kết nối thành chuỗi dịch vụ đồng bộ. Điều này không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm cho du khách mà còn tạo thêm sinh kế cho cộng đồng địa phương.
Một trong những mô hình tiêu biểu là Coto Village, nằm tại bãi biển Hồng Vàn. Khu nghỉ dưỡng rộng hơn 2ha này đã hoạt động gần 8 năm theo mô hình biệt lập giữa thiên nhiên. Theo ông Trần Văn Xuyên, Quản lý mô hình, định hướng xuyên suốt của khu nghỉ dưỡng là giữ tối đa không gian xanh, tận dụng cảnh quan biển và các loại hoa phù hợp với khí hậu đảo để tạo điểm nhấn cho du khách check-in, trải nghiệm.
Mỗi ngày, Coto Village đón khoảng 400-500 lượt khách. Vào thời điểm cao điểm con số còn lớn hơn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở lượng khách mà là cách đơn vị này liên kết với các HTX khác trên địa bàn. Các HTX vận chuyển, xe điện, homestay hay dịch vụ trải nghiệm biển đều đưa khách tới đây để sử dụng dịch vụ lưu trú, ăn uống và tham quan. Theo ông Xuyên, mô hình liên kết này giúp các thành viên cùng có lợi, đồng thời tạo cho du khách cảm giác được trải nghiệm một hệ sinh thái du lịch đồng bộ thay vì các dịch vụ rời rạc.
Khi được hỏi về khái niệm “du lịch hạnh phúc”, ông Trần Văn Xuyên cho rằng hạnh phúc trong kinh doanh không chỉ là doanh thu mà còn là sự gắn kết giữa các thành viên, là niềm vui khi du khách hài lòng và muốn quay trở lại. Theo ông, khi lượng khách tăng lên, kinh tế địa phương phát triển và dịch vụ được nâng cấp từng ngày thì chính người dân trên đảo cũng cảm nhận rõ hơn giá trị của việc làm du lịch bền vững.
Cùng với Coto Village, HTX Hồng Hải cũng là mô hình được nhiều đại biểu quan tâm tại hội thảo. Bà Vũ Mai Thịnh cho biết HTX hoạt động từ năm 2013 với mô hình homestay kết hợp trải nghiệm dành cho du khách. Sau hơn 10 năm phát triển, HTX đã hình thành chuỗi dịch vụ tương đối hoàn chỉnh gồm lưu trú, ăn uống, xe điện, xe máy, tour ba đảo và các hoạt động trải nghiệm biển.
Bà Vũ Mai Thịnh (áo vàng) cùng du khách thích thú xem những bức ảnh chụp tại homestay. Ảnh: Nguyễn Thành.
Theo bà Thịnh, khách du lịch hiện không còn chỉ quan tâm tới chỗ nghỉ mà chú trọng nhiều hơn đến trải nghiệm tổng thể. Vì vậy, HTX luôn đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, bảo đảm điện, nước ổn định và mở rộng các dịch vụ hỗ trợ du khách. Ngoài lưu trú, HTX còn cung cấp nhiều sản phẩm hải sản như mực tươi, mực khô, mực một nắng, cá khô, cá một nắng… phục vụ nhu cầu mua quà của khách. Các sản phẩm này được đánh giá có chất lượng tốt, giá cả hợp lý nên được nhiều du khách lựa chọn.
Điều đáng chú ý là các HTX du lịch tại Cô Tô không phát triển theo kiểu cạnh tranh lẫn nhau mà hướng tới mô hình hỗ trợ cộng đồng. Đơn vị vận chuyển đưa khách đến homestay, homestay kết nối tour trải nghiệm biển, các điểm check-in hỗ trợ quảng bá cho nhau. Chính sự liên kết này tạo nên một chuỗi giá trị khép kín, giúp du khách thuận tiện hơn và kéo dài thời gian lưu trú trên đảo.
Từ góc độ du khách, chị Đỗ Thị Yên (phường Hùng Thắng) chia sẻ, chuyến du lịch 3 ngày 2 đêm tại Cô Tô đã để lại nhiều ấn tượng tích cực. Chị đánh giá môi trường biển tại đây rất tốt, biển trong xanh, sạch sẽ, dịch vụ homestay thân thiện và thuận tiện. “Nhân viên cũng như chủ homestay đều rất nhiệt tình, vui vẻ. Các dịch vụ đưa đón thuận tiện, có nhiều hoạt động trải nghiệm nên tôi cảm thấy chuyến đi rất thoải mái”, chị Yên cho biết.
Theo chị Yên, điều khiến chị ấn tượng nhất không chỉ là cảnh đẹp mà còn có sự chân thành của người dân địa phương. Sau chuyến đi, chị dự định sẽ giới thiệu bạn bè và đưa gia đình quay trở lại đảo trong thời gian tới.
Đánh thức giá trị văn hóa trong từng trải nghiệm biển đảo
Một trong những mô hình tiêu biểu được chia sẻ tại hội thảo là câu chuyện phát triển du lịch cộng đồng ở làng chài Cống Nẻ - Vũng Hà thuộc vịnh Bái Tử Long. Theo bà Trần Bảo Mơ (đại diện HTX Làng Chài Bái Tử Long, đặc khu Vân Đồn) nơi đây vẫn giữ gần như nguyên vẹn không gian sinh hoạt của cộng đồng ngư dân vùng biển. Sau cơn bão Yagi năm 2024, trong khi nhiều khu vực nuôi trồng trên biển bị tàn phá nặng nề, làng chài này gần như vẫn tồn tại nguyên vẹn nhờ vị trí kín gió và kinh nghiệm thích ứng lâu đời của cư dân bản địa.
Bà Trần Bảo Mơ (bìa phải, đại diện HTX Làng Chài Bái Tử Long, đặc khu Vân Đồn) chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Thành.
Điều đặc biệt ở mô hình này là người dân không “diễn” để làm du lịch. Du khách được trực tiếp trải nghiệm công việc thường ngày của ngư dân như đánh lồng cá, giặt lưới, cào ngao, bắt ốc, nghe kể chuyện biển đêm và hiểu rõ hơn cuộc sống mưu sinh nơi đầu sóng.
Theo bà Mơ, trước đây việc vận động ngư dân tham gia các lớp đào tạo kỹ năng du lịch rất khó khăn, nhưng hiện nay bà con đã chủ động đăng ký học nấu ăn, lái tàu, kỹ năng phục vụ và quản trị du lịch cộng đồng. Đó được xem là sự chuyển biến lớn về nhận thức, khi người dân bắt đầu tin rằng văn hóa làng chài có thể trở thành nguồn sinh kế bền vững thay vì chỉ phụ thuộc vào khai thác tự nhiên.
Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Thành.
Tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho rằng, xu hướng “du lịch chữa lành” đang ngày càng rõ nét trong xã hội hiện đại.
Theo bà, biển xanh không chỉ là tài nguyên du lịch mà còn là không gian giúp con người tái kết nối với thiên nhiên, phục hồi tinh thần và tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống. Bà nhấn mạnh, sự phát triển của một địa phương không nên chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế hay số lượng khách du lịch, mà phải được đánh giá bằng mức độ hạnh phúc của cộng đồng cư dân.
Từ những mô hình cụ thể tại Cô Tô, Vân Đồn, có thể thấy “du lịch hạnh phúc” không còn là khái niệm mang tính khẩu hiệu. Đó là hành trình thay đổi tư duy phát triển biển đảo, chuyển từ khai thác ngắn hạn sang tạo dựng hệ sinh thái kinh tế bền vững dựa trên văn hóa, môi trường và con người. Con đường ấy chắc chắn còn nhiều thách thức, nhưng chính sự chuyển động từ cộng đồng HTX, doanh nghiệp và người dân đang mở ra hy vọng về một tương lai mới cho vùng biển của Quảng Ninh.
Theo định hướng đến năm 2030, đặc khu Cô Tô tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, cảng biển và chuyển đổi số trong quản trị du lịch. Trong đó, dự án cầu vượt biển nối đảo Cô Tô lớn với Thanh Lân dài hơn 2km được kỳ vọng tạo động lực phát triển khu vực đảo phía xa.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/kien-tao-he-sinh-thai-du-lich-hanh-phuc-d811687.html
コメント (0)