Không gian thoát lũ là đất dành cho nước, không phải để phân lô

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh nhấn mạnh điều này khi sông Hồng được đặt vào vị trí trung tâm trong Quy hoạch Thủ đô, không ít người lầm tưởng về dải đất ven sông.

Sông Hồng đang được đặt vào vị trí trung tâm trong quy hoạch Thủ đô tầm nhìn trăm năm. Với kỳ vọng trở thành trục không gian xanh, cảnh quan và động lực phát triển mới, khu vực hai bờ sông Hồng được xem là “siêu đồ án” có khả năng làm thay đổi diện mạo Hà Nội trong tương lai.

Tuy nhiên, ngay khi những thông tin đầu tiên về quy hoạch xuất hiện, thị trường đất đai ven sông đã bắt đầu “nóng” lên. Các cơn sốt đất bãi bồi, đất nông nghiệp ven sông liên tục xuất hiện cùng những lời quảng bá về cơ hội “đón đầu quy hoạch”, khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân đổ xô gom đất với kỳ vọng đổi đời.

Nhiều người bị cuốn vào “ảo tưởng địa tô”

Trao đổi với Phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội nhấn mạnh không gian thoát lũ là “đất dành cho nước”, không phải quỹ đất để phân lô hay phát triển bất động sản. Những giao dịch đất đai không hợp pháp tại khu vực bãi sông tiềm ẩn rủi ro lớn bởi khi Nhà nước thu hồi đất, việc đền bù chỉ căn cứ vào nguồn gốc pháp lý chứ không phụ thuộc vào giá mua bán trên thị trường.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh (bên phải) nhấn mạnh, không gian thoát lũ là “đất dành cho nước”, không phải quỹ đất để phân lô hay phát triển bất động sản. Ảnh: Đoàn Phòng.

Theo kiến trúc sư Trần Huy Ánh, “không gian thoát lũ được giới định bằng hai con đê hiện trạng. Đây là không gian dành cho nước và về nguyên tắc là không được bê tông hóa hay xây dựng tràn lan”. Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là nhiều người đang hiểu sai về bản chất của quy hoạch sông Hồng.

Không ít nhà đầu tư tin rằng khi có quy hoạch phân khu, các khu đất bãi bồi ven sông sẽ được hợp thức hóa thành đất ở hoặc đất thương mại để hưởng chênh lệch địa tô. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng hành lang thoát lũ của sông Hồng đã được xác định rất rõ trong Luật Đê điều và các quy hoạch phòng chống lũ hiện hành.

Theo ông, khu vực giữa hai tuyến đê có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an toàn thủy văn của Hà Nội và toàn vùng đồng bằng Bắc Bộ. 

Những không gian này không chỉ phục vụ thoát lũ mà còn giữ nước trong mùa khô, duy trì hệ sinh thái tự nhiên và bảo đảm nguồn nước cho hàng chục triệu dân.

Các làng cổ tồn tại lâu đời ven sông như Bát Tràng, Tầm Xá hay Hải Bối là những khu dân cư đã thích nghi với quy luật tự nhiên qua nhiều thế hệ. Còn phần lớn diện tích bãi sông hiện nay là đất công, đất hành lang thoát lũ và không phù hợp để phát triển bất động sản.

Ông khẳng định “không có một cái khuyến khích gì để mà biến cái không gian thoát lũ trở thành bất động sản. Các cơn "sốt đất" ven sông hiện nay mang nhiều yếu tố đầu cơ hơn là đầu tư vào giá trị phát triển thực. Một bản quy hoạch 100 năm muốn khả thi phải “thông minh”, không chỉ ở hình thức mà còn ở năng lực giải quyết các bài toán không gian, năng lượng, giao thông và chất lượng sống".

Phối cảnh dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đoạn qua khu vực nội đô. Ảnh: UBND TP Hà Nội.

Theo vị chuyên gia này, nhiều người đang bị cuốn vào “ảo tưởng địa tô” khi tin rằng chỉ cần có thông tin quy hoạch là giá trị đất sẽ tăng mạnh trong tương lai. Tuy nhiên, những giao dịch đất đai không đúng pháp lý có thể tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Việc nhà nước triển khai thu hồi đất phục vụ hạ tầng công cộng. Khi tiến hành đền bù sẽ căn cứ vào nguồn gốc pháp lý của đất chứ không phụ thuộc vào giá mua bán trên thị trường. Những khu đất công hoặc đất ngoài hành lang pháp lý có thể không được bồi thường như kỳ vọng của giới đầu cơ.

Việc giá đất bị đẩy lên quá cao còn gây hệ lụy lâu dài cho chính quá trình phát triển đô thị bởi chi phí giải phóng mặt bằng cho các công trình công cộng sau này sẽ tăng mạnh. Trong khi đó, quy hoạch sông Hồng là dự án có quy mô đầu tư rất lớn, cần triển khai trong thời gian dài và phụ thuộc vào nhiều nguồn lực khác nhau. Vì vậy, nguy cơ “chôn vốn” đối với các nhà đầu tư chạy theo tâm lý đám đông là hoàn toàn có thể xảy ra.

Bảo đảm an ninh nguồn nước trước lũ lụt, khô hạn là tối thượng

Vùng bãi bồi sông Hồng không chỉ là đất sản xuất mà còn là hệ sinh thái giữ nước, bổ cập nguồn nước mặt và góp phần duy trì an ninh thực phẩm cho Thủ đô.

Kiến trúc sư khuyến nghị, nông nghiệp ven sông cần được duy trì theo hướng hữu cơ, sử dụng cây ngắn ngày và hạn chế tối đa hóa chất để bảo vệ chất lượng nguồn nước. Tuy nhiên trong nhiều năm qua, tốc độ đô thị hóa tại Hà Nội diễn ra quá nhanh. Hàng loạt diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp để nhường chỗ cho bất động sản, trong khi chất lượng sống của người dân chưa cải thiện tương xứng. Nếu tiếp tục phủ kín mặt đất bằng bê tông, Hà Nội sẽ đối diện nhiều nguy cơ lớn.

Ông Trần Huy Ánh nhận định quy hoạch sông Hồng là cơ hội rất lớn để Hà Nội tái định hình mô hình phát triển trong thế kỷ mới. 

"Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm phải coi tuân thủ Luật Đê Điều, quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình là yêu cầu tối thượng. Lấy nhiệm vụ bảo đảm an ninh nguồn nước trước lũ lụt, khô hạn là mục tiêu trọng yếu, ưu tiên hàng đầu chứ không phải những lợi ích ngắn hạn. Quy hoạch tương lai cho Hà Nội nói chung, sông Hồng nói riêng phải vì hạnh phúc con người, đặt con người lên trên các lợi ích ngắn hạn!" - Ủy viên Ban Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội nhấn mạnh.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/khong-gian-thoat-lu-la-dat-danh-cho-nuoc-khong-phai-de-phan-lo-d813928.html