ອັຟການິສະຖານປະເຊີນກັບອະນາຄົດຂອງຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງສັງຄົມ.

ການຈຳກັດການສຶກສາຂອງເດັກຍິງ ແລະ ການປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ແມ່ຍິງເຂົ້າສູ່ກຳລັງແຮງງານບໍ່ພຽງແຕ່ລະເມີດສິດທິຂອງເຂົາເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເຮັດໃຫ້ຊັບພະຍາກອນມະນຸດຂອງອັຟການິສະຖານອ່ອນແອລົງ, ເຊິ່ງເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຢ່າງຮ້າຍແຮງຕໍ່ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດໃນອະນາຄົດ, ພ້ອມທັງການບໍລິການສາທາລະນະ ແລະ ສະຖຽນລະພາບທາງສັງຄົມ - ອີງຕາມການວິເຄາະໂດຍ UNICEF Innocenti, ຫ້ອງການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ວິໄສທັດໂລກ.

ເດັກຍິງເຫຼົ່ານີ້ກຳລັງຮຽນຢູ່ສູນການຮຽນຮູ້ແບບເລັ່ງລັດຂອງອົງການ UNICEF ໃນພາກຕາເວັນຕົກຂອງອັຟການິສະຖານ.

ໃນບົດລາຍງານທີ່ຫາກໍ່ອອກໃໝ່ຂອງຕົນ, "ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການບໍ່ປະຕິບັດຕໍ່ການສຶກສາຂອງເດັກຍິງ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງແມ່ຍິງໃນກຳລັງແຮງງານໃນອັຟການິສະຖານ," ອົງການ UNICEF ເຕືອນວ່າໃນແຕ່ລະປີ ອັຟການິສະຖານຈຳກັດເດັກຍິງບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າຮຽນໃນໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຈະເຮັດໃຫ້ແມ່ຍິງລຸ້ນອື່ນພາດໂອກາດທີ່ຈະເຂົ້າຮ່ວມກຳລັງແຮງງານທີ່ມີທັກສະ. ສິ່ງນີ້ນຳໄປສູ່ຜົນສະທ້ອນທາງສັງຄົມ ແລະ ເສດຖະກິດ ທີ່ຮ້າຍແຮງ.

ຜົນສະທ້ອນຂອງການບໍ່ມີການປ່ຽນແປງ: ການລົ້ມສະຫຼາຍທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມໃນໄລຍະຍາວ.

ນາງ ວາຮິດາ ອາຍຸ 14 ປີ ຕ້ອງອອກຈາກໂຮງຮຽນໃນຊັ້ນປະຖົມສຶກສາທີ 6 ຍ້ອນການຫ້າມ ການສຶກສາມັດ ທະຍົມຕອນປາຍສຳລັບເດັກຍິງໃນອັຟການິສະຖານ ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ບັງຄັບໃຊ້ໃນເດືອນກັນຍາ 2021. “ບາງຄັ້ງ, ຂ້ອຍພະຍາຍາມຮຽນຢູ່ເຮືອນ, ແຕ່ມັນຍາກຫຼາຍຖ້າບໍ່ມີຫ້ອງຮຽນ, ຄູສອນ, ແລະ ໝູ່ເພື່ອນ,” ນາງ ວາຮິດາ ແບ່ງປັນ, ໂດຍກ່າວຕື່ມວ່ານາງຝັນຢາກເປັນທ່ານໝໍ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ຄົນ. ແມ່ຂອງ ວາຮິດາ ເປັນພະນັກງານອະນາໄມ, ເຮັດວຽກຢູ່ໂຮງຮຽນໃນຕອນກາງເວັນ ແລະ ຢູ່ໂຮງໝໍໃນຕອນກາງຄືນ. ເນື່ອງຈາກຕົນເອງຂາດໂອກາດໃນການຮຽນ, ນາງຫວັງວ່າລູກສາວຂອງນາງຈະສາມາດໄປໂຮງຮຽນ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດໄດ້. “ດຽວນີ້, ການຄິດກ່ຽວກັບນາງທີ່ບໍ່ສາມາດຮຽນຈົບໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫົວໃຈຂອງຂ້ອຍແຕກສະຫຼາຍ. ເວລາຂອງເດັກຍິງກຳລັງຖືກເສຍໄປ,” ນາງເວົ້າ.

ອີງຕາມ UNICEF Innocenti, ຖ້າການຫ້າມນີ້ຍັງສືບຕໍ່, ພາຍໃນປີ 2030 ເດັກຍິງ 2 ລ້ານຄົນຈະຖືກຕັດສິດໃນການສຶກສາຫຼັງປະຖົມ. ອົງການສະຫະປະຊາຊາດຍັງຄາດຄະເນວ່າແມ່ຍິງທີ່ມີທັກສະປະມານ 600,000 ຄົນຈະອອກຈາກກຳລັງແຮງງານໃນ 35 ປີຂ້າງໜ້າ. ບົດລາຍງານລະບຸວ່າ: “ສັດສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເດັກຍິງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການສຶກສາ, ວຽກງານ, ຫຼືການຝຶກອົບຮົມແມ່ນພາລະທາງເສດຖະກິດທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນໂດຍມີຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ຄວາມຢືດຢຸ່ນຂອງເສດຖະກິດ.”

ອີງຕາມບົດລາຍງານ, ການຫ້າມການສຶກສາສຳລັບເດັກຍິງຫຼັງຈາກຮຽນຈົບຊັ້ນປ.6, ພ້ອມທັງຂໍ້ຈຳກັດກ່ຽວກັບການເຂົ້າເຖິງການຝຶກອົບຮົມ ແລະ ການຈ້າງງານ, ເຮັດໃຫ້ປະມານການສູນເສຍຜະລິດຕະພັນພາຍໃນປະເທດ (GDP) ປະມານ 0.5%. ອົງການ UNICEF ແນະນຳໃຫ້ລັດຖະບານອັຟການິສະຖານຍົກເລີກການຫ້າມການສຶກສາມັດທະຍົມ ແລະ ອຸດົມສຶກສາສຳລັບແມ່ຍິງເພື່ອຫຼີກເວັ້ນຄວາມເສຍຫາຍທາງເສດຖະກິດຕື່ມອີກ.

ອີງຕາມການຄາດຄະເນ, ປະມານ 40 ຈາກ 129 ມະຫາວິທະຍາໄລໃນອັຟການິສະຖານມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະປິດລົງຍ້ອນລາຍຮັບຫຼຸດລົງພ້ອມທັງການຫຼຸດລົງຂອງຈຳນວນນັກສຶກສາ ແລະ ຄະນະວິຊາ, ໂດຍສະເພາະແມ່ຍິງ. ສອງຂະແໜງການຫຼັກທີ່ຕ້ອງການແມ່ຍິງທີ່ມີການສຶກສາຄື ການສຶກສາ ແລະ ການດູແລສຸຂະພາບ, ແຕ່ບໍ່ມີຜູ້ສະໝັກໃໝ່ທີ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມ, ທັງສອງຂະແໜງການປະເຊີນກັບການຂາດແຄນບຸກຄະລາກອນຢ່າງຮ້າຍແຮງ.

ອົງການ UNICEF ກຳລັງເຮັດວຽກເພື່ອສະໜັບສະໜູນເດັກຍິງອັຟການິສະຖານ.

ອົງການຢູນິເຊັບສະໜັບສະໜູນການສຶກສາຊຸມຊົນໃນອັຟການິສະຖານ, ເຊິ່ງເປັນວິທີແກ້ໄຂທີ່ສະໜອງເສັ້ນທາງການຮຽນຮູ້ທາງເລືອກສຳລັບຜູ້ທີ່ຖືກຍົກເວັ້ນຈາກລະບົບການສຶກສາຢ່າງເປັນທາງການ, ລວມທັງເດັກຍິງໄວລຸ້ນ. ໂຄງການເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກ່ອນການຫ້າມ, ຊ່ວຍແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ນັກຮຽນ (ໂດຍສະເພາະເດັກຍິງ) ບໍ່ສາມາດເຂົ້າໂຮງຮຽນໄດ້ຍ້ອນຄວາມກັງວົນດ້ານຄວາມປອດໄພ ຫຼື ໄລຍະທາງໄກຈາກບ້ານ.

ໃນປີກາຍນີ້, ອົງການ UNICEF ໄດ້ລາຍງານວ່າໄດ້ໃຫ້ການສຶກສາແກ່ເດັກນ້ອຍ 445,000 ຄົນ, ເຊິ່ງປະມານສອງສ່ວນສາມແມ່ນເດັກຍິງ. ເດັກຍິງອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 15 ປີທີ່ຍັງບໍ່ທັນສຳເລັດການສຶກສາຊັ້ນປະຖົມສາມາດເຂົ້າຮຽນຢູ່ສູນການຮຽນຮູ້ແບບເລັ່ງລັດຂອງ UNICEF ແລະ ໄດ້ຮັບກະເປົ໋າເປ້, ປື້ມບັນທຶກ, ປາກກາ ແລະ ອຸປະກອນການຮຽນທີ່ຈຳເປັນອື່ນໆ. ປະຈຸບັນມີສູນດັ່ງກ່າວ 3,500 ແຫ່ງທົ່ວປະເທດອັຟການິສະຖານ, ໂດຍໄດ້ຮັບທຶນຈາກຄູ່ຮ່ວມງານເຊັ່ນ: ຄະນະກຳມະການເຢຍລະມັນເພື່ອ UNICEF ແລະ ທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB).

ນອກຈາກນັ້ນ, ອົງການ UNICEF ຍັງສະໜັບສະໜູນໂຄງການພັດທະນາທັກສະ, ຂະຫຍາຍໂອກາດການຝຶກອົບຮົມວິຊາຊີບ ແລະ ທັກສະໃຫ້ແກ່ຊາວໜຸ່ມ ແລະ ແມ່ຍິງໜຸ່ມທົ່ວປະເທດອັຟການິສະຖານ ຜູ້ທີ່ກຳລັງປະເຊີນກັບຄວາມທຸກຍາກທີ່ສຸດ.

ສະຖານະການທີ່ໜ້າເສົ້າໃຈໃນອັຟການິສະຖານ

ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ອັຟການິສະຖານໄດ້ປະສົບກັບໄພພິບັດຫຼາຍຢ່າງຄື: ໄພແຫ້ງແລ້ງທີ່ຍືດເຍື້ອເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຕໍ່ຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານ; ແຜ່ນດິນໄຫວໃນປີ 2022 ແລະ 2025 ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດຫຼາຍຄົນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ປະເທດອາຊີຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຍັງປະເຊີນກັບຄື້ນຟອງການສົ່ງຜູ້ອົບພະຍົບກັບຄືນປະເທດຈາກອີຣານ ແລະ ປາກີສະຖານ. ຮອດເດືອນທັນວາ 2025, ເກືອບ 3 ລ້ານຄົນ, ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຢູ່ໃນໄວຮຽນ, ໄດ້ກັບບ້ານ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຄວາມກົດດັນເພີ່ມຂຶ້ນຕໍ່ການບໍລິການສັງຄົມທີ່ມີຫຼາຍເກີນໄປແລ້ວ.

ຄາດຄະເນວ່າ 45% ຂອງປະຊາກອນອັຟການິສະຖານ - ເທົ່າກັບ 22 ລ້ານຄົນ, ລວມທັງເດັກນ້ອຍ 8 ລ້ານຄົນ - ຈະຕ້ອງການຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານມະນຸດສະທຳພາຍໃນປີ 2026. ການຂາດສານອາຫານສ້ວຍແຫຼມໃນບັນດາເດັກນ້ອຍຍັງແຜ່ຂະຫຍາຍຢ່າງກວ້າງຂວາງ.

ທັນຈຶກ (ອົງການຢູນີເຊບ ສະຫະລັດອາເມລິກາ)

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baocantho.com.vn/afghanistan-doi-mat-tuong-lai-bat-on-xa-hoi-a205858.html