Asal usul misteri mi Cao Lau di Hoi An.

Walaupun pemandu pelancong yang berpengalaman mungkin bercakap dengan penuh semangat tentang Cao Lau Hoi An, ahli antropologi Nir Avieli secara beransur-ansur mendapati bahawa penduduk Hoi An sendiri pun tidak benar-benar memahami asal usul hidangan ini.

Báo Thanh niên•02/06/2026

Sakit kepala daripada… Cao Lau

Ahli antropologi Nir Avieli (Universiti Ben Gurion, Israel) dipenuhi dengan harapan, merasakan bahawa penyelidikannya tentang masakan Hoi An berjalan lancar, setelah bertemu dan mendengar Encik Thau (seorang pemandu pelancong veteran) bercakap tentang Cao Lau. "Dengan bahasa Inggeris yang teliti dan tepat, Encik Thau bercakap tentang Cao Lau, menyebut bahan-bahan, kaedah penyediaan, rempah ratus, dan tempat yang menjadikannya dengan betul. Beliau menyimpulkan dengan menggambarkan hidangan itu sebagai hidangan untuk deria: kuning mi, merah cili dan hijau salad, kerangupan kertas nasi goreng, aroma kuah, kontras antara unsur-unsur lembut dan pelbagai tahap rasa—semuanya bergabung untuk mencipta hidangan yang benar-benar istimewa," tulis Nir Avieli dalam bukunya.

Asal-usul misteri mi Cao Lau di Hoi An - Foto 1.

Pengarang: Nir Avieli

Penulis Nir Avieli juga mempunyai beberapa idea untuk bab pertama bukunya, yang beliau rancang untuk diberi tajuk "Cao Lau, hidangan istimewa Hoi An." Tetapi keadaan kemudiannya berubah. Beliau berkongsi dalam bukunya, * Stories of Hoi An Cuisine* (diterjemahkan oleh Pham Minh Quan, Da Nang Publishing House dan Phanbook, 2024): "Saya secara beransur-ansur mendapati bahawa penduduk Hoi An tidak begitu memahami asal usul hidangan istimewa ini dan tidak begitu pasti bila ia pertama kali muncul di Hoi An, atau bagaimana ia disediakan. Walau bagaimanapun, semua orang bersetuju bahawa ia bukan hidangan Vietnam mahupun Kinh. Saya diberi beberapa penjelasan yang agak bercanggah mengenai asal usul dan penyediaan Cao Lau, yang akan saya rujuk sebagai hipotesis asal usul Cham, Cina, Jepun dan peribumi."

Analisis Nir Avieli tentang cao lầu dalam bukunya " Story of Hoi An Cuisine" mendedahkan banyak perspektif tentang hidangan ini. Menurut satu hipotesis, cao lầu pada asalnya merupakan hidangan Cham, yang mencerminkan gabungan antara peneroka Cham dan Vietnam. Hidangan ini hanya boleh dibuat menggunakan air dari perigi Cham. Tambahan pula, beberapa penyelidik dari Semenanjung Tanah Melayu mencadangkan bahawa hidangan yang serupa wujud di sana.

Satu lagi teori mencadangkan bahawa cao lầu ialah hidangan Cina yang dibawa ke Hoi An oleh orang Minh Huong. Mi yang tersendiri dan sos utamanya jelas berasal dari masakan Cina. Penggunaan kicap dan bukannya sos ikan juga menunjukkan bahawa ini adalah hidangan Cina, bukan masakan Vietnam.

Encik Nir Avieli juga mengemukakan satu lagi hipotesis bahawa Cao Lau mungkin berasal daripada mi soba Jepun. Beliau memetik seorang sarjana Jepun yang telah mengiktirafnya sebagai hidangan Jepun. Pendapat ini sendiri juga disokong oleh ramai orang di Hoi An. Walau bagaimanapun, menariknya, apabila ditemu bual, beberapa penyelidik dan pelancong Jepun teragak-agak untuk mengiktiraf Cao Lau sebagai hidangan Jepun. Sesetengah pelajar pertukaran Jepun juga "menyimpulkan" hipotesis ini dengan menjelaskan bahawa kayu manis – sebahagian daripada lima rempah ratus (digunakan untuk memerap daging di Cao Lau) – tidak pernah ditambah kepada hidangan Jepun yang lazat. Bagi mereka, kayu manis hanya digunakan dalam hidangan manis.

Asal usul misteri mi Cao Lau Hoi An - Foto 2.

Asal-usul misteri mi Cao Lau di Hoi An - Foto 3.

Hidangan Cao Lau di restoran Thanh Cao Lau terkenal di Hoi An.

Perjalanan budaya

Bahagian tentang Cao Lau mendedahkan pandangan yang mengejutkan tentang masakan tempatan Hoi An. Hidangan yang disebut-sebut oleh semua orang apabila bercakap tentang makanan Hoi An akhirnya menyebabkan begitu banyak kekeliruan. Menariknya, kisah-kisah Nir Avieli sangat spesifik dan jelas, di samping teori-teori antropologi yang secara semula jadinya dipetik dan digabungkan.

Dengan menggunakan pendekatan antropologi, Nir Avieli mengemukakan soalan khusus tentang hidangan dan tabiat kulinari Hoi An. Digabungkan dengan kajian terdahulu oleh ramai pendahulu, beliau memperoleh perspektif umum "seperti model" di samping cerita-cerita tertentu. Oleh itu, masakan Hoi An nampaknya ditemui semula melalui sudut pandangan baharu. Contohnya, mengapa sayur-sayuran mentah wujud di Cao Lau, hidangan yang sering ditemui di meja makan Hoi An? Ini agak berbeza daripada fakta bahawa orang Cina (salah satu kumpulan yang dianggap telah mencipta Cao Lau) tidak suka makan sayur-sayuran mentah…

Nir Avieli juga menganalisis jamuan yang sangat berkhasiat di Hoi An. Beliau menggelar jamuan ini sebagai "stesen pengisian kalori" untuk mengimbangi kekurangan makanan di Hoi An yang sering kali tidak mencukupi. Ini membantu mengimbangi defisit kalori kronik penduduk Hoi An yang berbadan lebih kecil. Dalam jamuan ini, beliau mendapati bahawa peranan utama nasi telah berkurangan, dan ikan tidak dihidangkan walaupun merupakan makanan ruji harian kerana ia murah…

Asal usul misteri mi Cao Lau Hoi An - Foto 4.

Kulit buku "Kisah-kisah Masakan Hoi An"

Dengan perjalanan budayanya melalui masakan Hoi An , buku ini telah menerima banyak pujian daripada pakar. Robyn Eckhardt, penulis EatAsia , mengulas: "Pembaca akan menemui pandangan berguna tentang pengaruh penjajahan terhadap masakan tempatan. Penulis yang berhasrat untuk menjalankan penyelidikan mengenai makanan di seluruh dunia boleh mendapatkan maklumat berharga daripada bab terakhir."

Sementara itu, Profesor Madya Pham Quynh Phuong (Sekolah Sains dan Seni Antara Disiplin, Universiti Kebangsaan Vietnam, Hanoi) berkongsi bahawa lebih sedekad yang lalu, ketika menyelia atau menyemak disertasi dan tesis mengenai masakan, beliau sering menasihati pelajar siswazah untuk membaca tulisan Nir Avieli mengenai masakan Hoi An. "Karya ini menunjukkan bagaimana penyelidikan antropologi/budaya mengenai masakan berbeza daripada gaya penulisan kulinari yang tipikal, dan mengapa masakan, yang kelihatan biasa/biasa, patut mendapat perhatian komuniti akademik. Seorang ahli antropologi Israel, melalui lensa menganalisis masakan tempatan, membantu mendedahkan banyak tentang masyarakat dan rakyat Vietnam," kongsi Profesor Madya Phuong.

Oleh itu, menurut Profesor Madya Pham Quynh Phuong: "Buku itu kini telah diterbitkan dalam bahasa Vietnam, diterjemahkan oleh rakan sekerja saya Pham Minh Quan dari sekolah saya, dan ia sangat bagus dan fasih. Sesiapa yang ingin memahami mengapa bidang kulinari dianggap sebagai 'arena budaya' harus membacanya!"

Nir Avieli ialah pensyarah di Jabatan Sosiologi dan Antropologi di Universiti Ben Gurion di Israel. Sebagai ahli antropologi budaya, minat penyelidikan utamanya adalah masakan dan pelancongan. Beberapa kajiannya tentang Vietnam telah diterbitkan dalam jurnal kulinari, etnografi dan pelancongan. Beliau telah menjalankan kerja lapangan etnografi di Vietnam, Thailand, India, Singapura dan Israel.

Sumber: https://thanhnien.vn/bi-an-nguon-goc-cao-lau-hoi-an-185240531153545698.htm