Trước đây, lần đầu tiên đến xã Y Tý, tôi cũng như nhiều du khách đều nghĩ rằng Y Tý là nơi cao nhất trên thượng nguồn suối Lũng Pô, vì nơi đây có độ cao trung bình khoảng 2.000 m so với mực nước biển, mùa đông có tuyết rơi trắng núi rừng. Nhưng lên Y Tý nhiều lần, rồi dần khám phá vùng đất này thì biết rằng còn có vùng đất cao hơn hẳn Y Tý là Ngải Thầu, tiếng Quan Hỏa dịch ra nghĩa là “mũi đá”. Đặc biệt, Ngải Thầu Thượng là thôn cao nhất của vùng đất này, trong đó, xóm Ma Cha Va được coi là một trong những bản Mông cao nhất Việt Nam.
Vanuit het centrum van de gemeente Y Tý zijn er drie routes naar Ngải Thầu Thượng, die elk een andere richting volgen, net als de drie zijden van een driehoek. De eerste route, en de meest bekende, loopt van het centrum van Y Tý naar de oude gemeente Ngải Thầu, waarna je rechtsaf slaat en de gevaarlijke Chin Chu Lìn-helling beklimt naar Ngải Thầu Thượng, een totale afstand van ongeveer 15 km. Van bovenaf gezien lijkt deze route op een 'dinosaurusruggengraat', met diepe ravijnen gehuld in mist aan beide zijden, maar de weg is nu geplaveid met beton, waardoor het reizen voor de lokale bevolking gemakkelijker is geworden.
De tweede route is ongeveer 10 km lang en loopt van het centrum van de gemeente Y Tý naar het dorp Phan Cán Sử, en vervolgens door het oerwoud naar Ngải Thầu Thượng. Dit is de kortste route, maar ook de moeilijkste, omdat het een smalle, bochtige weg langs de berghelling is, met een stuk van ongeveer 4 km dat nog steeds een steile onverharde weg is. Ik herinner me dat een toerist een jaar geleden naar Y Tý kwam in de veronderstelling dat een terreinwagen deze route wel zou kunnen bedwingen, maar onverwacht vast kwam te zitten midden in het oerwoud. Uiteindelijk moesten de dorpelingen een aantal buffels mobiliseren om de "ijzeren buffel" de berg af te trekken.
Nadat ik al twee lastige routes naar Ngai Thau Thuong had bedwongen, werd ik deze keer, aankomend in Y Ty op een koude, regenachtige dag, door de lokale autoriteiten geadviseerd om de derde route te nemen, die tevens de gemakkelijkste was, van het dorp Trung Chai naar Ngai Thau Thuong. Deze route, van het centrum van de gemeente Y Ty naar Ngai Thau Thuong, is ongeveer 20 km, maar de weg is gemakkelijk te volgen, met slechts ongeveer 3 km onverharde weg en weinig steile bochten, waardoor de reis vrij snel verloopt.
Het dorp Ngai Thau Thuong telt 94 huishoudens, waarvan 40 in het lager gelegen gehucht grenzend aan Ngai Thau Ha, en 54 in het hoger gelegen gehucht nabij de imposante top van de Ma Cha Va-berg. Toen ik in Ngai Thau Thuong aankwam, regende het hard, was het mistig en voelde de kou als naalden in mijn huid. Slechts enkele dagen eerder was het gebied bedekt geweest met een laag rijp, waardoor de wilde bananenbomen en de vegetatie verschroeid waren en er droog en geel uitzagen, alsof ze boven een vuur geroosterd waren.
Men zegt dat Ma Cha Va drie 'meest indrukwekkende' plekken heeft: het is de hoogste, de meest bewolkte en de koudste. Vaak sneeuwt het hier ook als het sneeuwt op Fansipan, het 'dak van Indochina'. In sommige winters kan de sneeuw wel een meter diep worden en meer dan een maand blijven liggen voordat hij smelt. Misschien is dat de reden waarom de Hmong in Ma Cha Va in lemen huizen wonen met muren tot wel 50 cm dik, en waarom ze het hele jaar door vuur stoken en dekens gebruiken om zich te beschermen tegen de arctische kou.
Naast de gloeiende sintels van het vuur vertelde de 63-jarige heer Ho A Sung, voormalig dorpshoofd van Ngai Thau Thuong: "Vroeger was het gehucht Ma Cha Va erg verlaten en geïsoleerd. Dertig jaar geleden stonden er slechts een paar huizen, eigendom van de heren Sung A Lu, Sung A Tung en Sung A De. Sinds 2008, na de historische overstroming, zijn meer dan een dozijn gezinnen uit het door aardverschuivingen geteisterde gebied van het dorp Phan Can Su in de gemeente Y Ty hierheen verhuisd om huizen te bouwen. Daarna, toen ze de ruime grond in Ma Cha Va zagen, zijn er geleidelijk aan ook jonge gezinnen uit Ngai Thau Thuong naartoe verhuisd om zich hier te vestigen."
Ik herinner me dat ik tien jaar geleden, toen de weg naar Ma Cha Va nog een onverharde weg was, dit Hmong-dorp bezocht. Destijds was Ma Cha Va behoorlijk levendig, maar het bestond voornamelijk uit lemen huizen en het leven van de mensen was erg moeilijk. Nu ik er terug ben, heeft Ma Cha Va een "nieuwe aanblik" gekregen met ruime, degelijk gebouwde huizen.
De heer Sung A Qua, een dorpsbewoner, vertelde dat zijn familie al zo'n tien jaar verbonden is met het land van Ma Cha Va. Nu heeft zijn familie een stevig huis gebouwd. In het dorp zijn er ook families zoals Sung A Gio, Sung A Tua en Sung A Giao die grote, mooie huizen hebben gebouwd. In 2025 zullen de families van Sung A Pao, Sung A Sai en Sung A Co, dankzij overheidssteun via het programma ter afschaffing van tijdelijke huisvesting, ook nieuwe huizen kunnen bouwen. De dorpelingen zijn erg blij, want dit jaar zullen ze Tet (Vietnamees Nieuwjaar) in hun droomhuizen vieren.
Nog een reden tot vreugde dit jaar is dat het gehucht Ma Cha Va vier nieuwe gezinnen heeft verwelkomd uit de door aardverschuivingen geteisterde dorpen Phin Chai 1 en Can Cau. In zijn nieuw gebouwde huis, dat nog naar verse verf ruikt, vertelde meneer Trang A Khoa: "Voorheen woonde mijn familie in het dorp Can Cau, maar in september 2024 werd ons huis getroffen door een aardverschuiving, waardoor we moesten verhuizen. Gelukkig gaven de mensen in Ma Cha Va me dit stuk grond en met de steun van Hoa Phat Group, het provinciale grenswachtcommando en de krant Thanh Nien kon ik een nieuw, stevig huis bouwen. Het land is hier ruim en er is geen risico op aardverschuivingen, dus ik voel me heel veilig om mijn nieuwe leven op te bouwen."
Vandaag arriveerde ik in Ngai Thau Thuong en kreeg ik een rondleiding door het dorp van het dorpshoofd, Sung A Su. Terwijl hij naar de pas geoogste ginsengvelden keek, legde meneer Su uit dat het land op de Ma Cha Va-berg uitgestrekt is, maar dat het klimaat er guur is. Daardoor konden de dorpelingen jarenlang alleen maïs verbouwen en geen terrasvormige akkers aanleggen.
De afgelopen vijf jaar zagen de Hmong in Phin Ho en Trung Chai dat ze gemalen ginseng voor een goede prijs verkochten. Daarom zijn de lokale bewoners hun voorbeeld gaan volgen en hebben ze hun minder productieve maïsvelden omgezet in ginsengvelden om hun inkomen te verhogen. De gemalen ginseng van Ngai Thau Thuong, die op een hoogte van meer dan 2100 meter boven zeeniveau groeit, absorbeert wind, dauw en frisse lucht. Sommige wortels wegen meer dan 1 kg, het vruchtvlees is goudkleurig als honing en ze smaken intens zoet. Handelaren kopen ze in en verkopen ze door aan provincies in het zuiden.
De afgelopen jaren is het areaal waarop gemalen ginseng wordt verbouwd op de Ma Cha Va-berg flink uitgebreid, met een jaarlijkse productie van honderden tonnen knollen. Dankzij de gemalen ginseng is het leven van de lokale bevolking welvarender geworden. Elke oogst van gemalen ginseng levert elk gezin minstens 20-30 miljoen VND op. Sommige gezinnen verdienen zelfs 80-100 miljoen VND, zoals de families Sung A Giao, Thao A Thenh en Sung A Pao.
In Ngai Thau Thuong, en met name in het gehucht Ma Cha Va, is het weer werkelijk buitengewoon. Een plotselinge stortbui kan binnen enkele ogenblikken ophouden, de mist trekt weg en de hemel kleurt onverwacht helderblauw met gouden zonneschijn. Vanaf de top van de heuvel steekt het gehucht Ma Cha Va af als een oase te midden van een uitgestrekte zee van witte wolken.
Terwijl hij naar de wolken keek die over de vallei dreven, zei dorpshoofd Sung A Su: "Vanaf het hoogste punt bij de 'apentuin' kun je uitkijken over het centrum van de oude gemeenten A Lu, Nam Chac en A Mu Sung. In het weekend en op feestdagen komen veel toeristen hier kamperen, foto's maken bij de 'Instagramwaardige rots', de 'eenzame boom' en het leven ervaren in het hoogstgelegen Hmong-dorp van Vietnam." De gemeente Y Ty richt zich momenteel op de ontwikkeling van toerisme in een groene, culturele en duurzame richting. De inwoners van Ngai Thau Thuong hopen ook "de bergfee van Ma Cha Va te doen ontwaken" door toerisme te ontwikkelen om de inkomsten te verhogen en van deze plek een aantrekkelijke bestemming te maken.
“Dit jaar is Tet in het dorp een feest vol nieuwe vreugde. Het aantal arme huishoudens is met 15 gedaald en veel gezinnen hebben ruime huizen gebouwd. Daarom is iedereen van plan om een groot varken te slachten voor Tet. We nodigen journalisten uit om Tet te komen vieren met de Mong-bevolking van Ngai Thau Thuong en naar de top van Ma Cha Va te klimmen om de wilde perzikbloesems te bewonderen,” aldus Sung A Su, stralend in de gouden zon en onder de helderblauwe hemel.
Op de Ma Cha Va-berg staan eeuwenoude, wilde perzikbomen in volle bloei en verwelkomen ze de komst van de lente.
Uitgevoerd door: Khanh Ly
Bron: https://baolaocai.vn/niem-vui-moi-tren-nui-ma-cha-va-post890480.html
Reactie (0)