Wiosenna wycieczka po regionie przygranicznym

W Muzeum Da Nang można obejrzeć dużą płaskorzeźbę przedstawiającą króla Le Thanh Tonga.

1. Ciepłego wiosennego dnia na piaszczystym brzegu rzeki zebrał się tłum młodych mężczyzn i kobiet, by pohuśtać się na huśtawkach. Flagi powiewały, a bębny rozbrzmiewały radośnie. Nagle ze zbocza wyskoczyli bandyci. Ci, którzy nie zdążyli uciec, zwłaszcza kobiety i dziewczęta, zostali schwytani przez bandytów i zaprowadzeni na południowy brzeg rzeki Thu Bon…

Wyobraziłem sobie tę scenę po przeczytaniu fragmentu książki profesora Phan Khoanga „Historia Wietnamu: Region Południowy 1558–1777”: „W tamtych czasach w Hoa Chau panował zwyczaj, że co roku wiosną chłopcy i dziewczęta zbierali się, by grać na huśtawkach w Ba Duong (?), więc co roku w grudniu plemię Czamów ukrywało się u źródeł tej prowincji, czekając do stycznia, by urządzać zasadzki i porywać ludzi”.

Po nazwie miejscowości Bà-dương widnieje znak zapytania, co wskazuje, że profesor Phan Khoang wciąż ma pewne wątpliwości co do tej nazwy. Ramy czasowe są jednak jasne. „W tamtym czasie” oznacza lata po objęciu tronu przez Chế Bồng Ngę jako króla Czampy (1360).

O tym incydencie „rabunku i porwania” wspomina się szczegółowo w latach 1361 i 1366. Obszar geograficzny (Hoa Chau) rozciąga się od Phu Loc i Phu Vang (Thua Thien Hue ) do dzisiejszych Dai Loc i Dien Ban (Quang Nam).

W tym czasie dwie prowincje Ô Lý „wróciły” do Đại Việt ponad pół wieku wcześniej i zostały przemianowane na prowincje Thuận i Hóa, ale zapisy historyczne pokazują, że region ten nigdy nie zaznał spokoju. Chế Bồng Nga nieustannie wysyłał wojska na najazdy i grabieże, a kilkakrotnie dotarł nawet do stolicy Thăng Long, siejąc zamęt, aż do utraty władzy przez dynastię Trần…

Tradycyjne tańce swingujące z przeszłości przywołują wspomnienia pieśni ludowych i rytuałów wykonywanych nad rzeką Vu Gia – Thu Bon. Jak opisuje badacz Pham Huu Dang Dat, wioska Chan Son (dystrykt Dai Loc) jest jedną z miejscowości o długiej tradycji pieśni ludowych i śpiewu rytualnego.

„ Pieśni ludowe są jak tradycyjne pieśni noworoczne / Życząc roku pełnego kleistego ryżu i słodkiej zupy / Pieśni ludowe są jak tradycyjne pieśni noworoczne / Życząc roku pełnego kleistego ryżu i słodkiej zupy ” – śpiewy zespołu pieśni ludowych wciąż rozbrzmiewają, gdy ludzie idą życzyć ludziom szczęśliwego Nowego Roku. Istnieją nawet pieśni ludowe, które życzą powodzenia w rolnictwie, tkactwie, stolarstwie, kowalstwie i handlu… bardzo stare pieśni.

W Muzeum Da Nang można obejrzeć dużą płaskorzeźbę przedstawiającą króla Le Thanh Tonga.

2. Dopiero kampania króla Le Thanh Tonga przeciwko Czampie (1471) doprowadziła do prawdziwego wyzwolenia Dien Ban – krainy Hoa Chau graniczącej z Czampą. Przez 160 lat, od 1306 do 1471 roku, tereny od południa Hai Van do północy rzeki Thu Bon były okresem, w którym „zapisy były jedynie pustymi nazwami”, jak twierdzi badacz Vu Hung.

„Hoang Viet Nhat Thong Du Dia Chi” podaje, że za panowania dynastii Tran, chociaż dodano dwie kolejne prowincje, O Ly i inne, „były to jedynie terytoria symboliczne”. Podobnie „Lich Trieu Hien Chuong Loai Chi” podaje: „Za czasów dynastii Ly i Tran, chociaż Hoa Chau zostało zdobyte, obszar na południe od Hai Van pozostał dawnym terytorium ludu Czampa”.

Następnie, ponad 80 lat po podboju Czampy, kwitnący krajobraz Dien Ban został opisany w „O Chau Can Luc”: „Ludzie bogacą się na ryżu, rolnicy używają bawołów do młócenia ryżu… Ogrody Mac Xuyen uprawiają wiele róż, mieszkańcy Lang Chau tkają mnóstwo białego jedwabiu… Kobiety noszą spodnie z tkaniny Czampa, mężczyźni trzymają chińskie wachlarze” (tłum. Tran Dai Vinh). Wyobraźcie sobie, jak żywe i kolorowe były wiosenne dni w tym regionie, rozszerzającym się na południe…

„Wiosna nadchodzi, zaczynają się wyścigi pływackie, a ludzie w jedwabnych strojach gromadzą się w tłumie” – kolejne zdanie w streszczeniu zwyczajów na terenach od Quang Binh do północnego Quang Nam odsłania obraz spokojnej, ale i ożywionej aktywności.

Dr Dương Văn An, który w 1555 roku zrewidował „Ô Châu Cận Lục”, spędzał dni na przeglądaniu map, nazw wsi i gmin po posiedzeniach sądowych, a następnie spontanicznie pisał artykuły zawierające nazwy miejsc, rzek, gór i wsi. Dystrykt Điện Bàn, należący wówczas do prefektury Triệu Phong, liczył 66 wsi, a każda z nich chętnie zapraszała do współpracy.

„Kim Quất jest skąpana w złotej rosie, Thúy Loan jest soczyście zielona od deszczu (...) Lỗi Sơn, Lệ Sơn mają wiejskie świątynie przy klifach, wzdłuż krętej ścieżki; Hoài Phố, Cẩm Phố mają domy rybackie wystające przez bambusy, z lekko uchylonymi oknami; Cẩm Đăng ma migoczące ślubne świece; Cẩm Lệ ma przebłyski pięknych uśmiechniętych kobiet”...

Jeśli będziesz spokojnie „podróżować” fragmentem „Ô Châu Cận Lục”, miniesz nowe nazwy wiosek: Thanh Quýt (nowa nazwa starej wioski Kim Quất) - Túy Loan - Điện Tiến - Hòa Tiến - Sơn Phô - Cẩm Phô - Điện Hồng – Hòa Thọ. Patrząc w stronę mglistej przełęczy Hải Vân, zobaczysz „niebieski kolor rozprzestrzeniający się jak kosmyk chmur”, a patrząc na południe, możesz „zobaczyć granicę Ô Lý i zdać sobie sprawę, jak piękna jest ta kraina”...

W prawym górnym rogu płaskorzeźby wygrawerowano dwa wiersze chińskich znaków z wiersza „Hai Van Hai Mon Lu Thu”.

3. Południowa kampania króla Le Thanh Tonga pozostawiła po sobie w historii literatury również poemat opisujący pierwszy dzień wiosny w regionie przygranicznym. W pierwszą księżycową noc wiosny okręty armii Dai Viet zacumowały blisko siebie w zatoce Dong Long. Elokwentny król skomponował „Hai Van Hai Mon Lu Thu”, który zawierał dwa wersy: „O trzeciej straży nocnej księżyc jasno świeci nad zatoką Dong Long; o piątej straży wiatr jest chłodny, a łódź Lo Hac kołysze się łagodnie”.

Co ciekawe, na dużej płaskorzeźbie przedstawiającej króla Le Thanh Tonga, obecnie eksponowanej w Muzeum Da Nang, wygrawerowano te dwa wersy chińskiej poezji. Wielu badaczy zgadza się, że Dong Long to zatoka Da Nang. Nadal jednak trwają dyskusje na temat nazwy „Lo Hac”. Czy jest to nazwa kraju (Locac, Półwysep Malajski, czy Lavois, starożytnego królestwa w dolnym biegu rzeki Chao Praya), czy też Przylądka Hac, cypla Hac w Nam O? Z daleka Przylądek Hac wygląda jak łódź – „łódź Lo Hac”…

Dawny region graniczny oferuje tak wiele atrakcyjnych miejsc, że warto wyruszyć na jego eksplorację. Ze szczytu przełęczy Hai Van, patrząc w stronę zatoki Da Nang, można dostrzec punkt Hac, a następnie stopniowo kierować się na południe. Można kontynuować wędrówkę aż do góry Thach Bi, gdzie król Le Thanh Tong ustanowił terytorium Dai Viet i wyznaczył granicę nowego terytorium 13. regionu administracyjnego: Quang Nam.

Źródło: https://baoquangnam.vn/du-xuan-qua-mien-phen-giau-3147837.html