ทุกปี เมื่อน้ำท่วมล้นตลิ่ง เปลี่ยนทุ่งนาที่คุ้นเคยให้กลายเป็นสีขาวโพลน สามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงก็ดูเหมือนจะสวมใส่เสื้อคลุมใหม่ที่อ่อนโยน กว้างใหญ่ และมีชีวิตชีวา ในบ้านเกิดของฉัน เราเรียกช่วงเวลานี้ว่าฤดูน้ำท่วม

น้ำขุ่นมัวในฤดูน้ำท่วมไม่เพียงแต่นำพากุ้งและปลามาเท่านั้น แต่ยังปลุกต้นอ่อนสีเขียวเล็กๆ ที่หลับใหลอยู่ใต้โคลนมานานหลายฤดูกาลให้ฟื้นคืนชีพ หนึ่งในนั้นคือต้นหอมน้ำ—ผักป่าธรรมดาๆ ที่ดูเหมือนจะไม่มีอะไรพิเศษ แต่กลับเต็มไปด้วยความคุ้นเคย สำหรับฉัน ต้นหอมน้ำไม่ใช่แค่ผัก แต่เป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำ เป็นส่วนหนึ่งของวัยเด็กที่เปื้อนโคลน สงบสุขและหอมหวาน เหมือนกับฤดูน้ำท่วมในบ้านเกิดของฉัน

เกษตรกร ในหมู่บ้านกาเมา กำลังเก็บเกี่ยวต้นหอมน้ำ

ต้นหอมน้ำไม่ได้มีสีสันสดใสเหมือน Sesbania grandiflora และไม่ได้พบเห็นได้ทั่วไปเหมือนดอกบัว พวกมันเติบโตอย่างเงียบๆ ในนาข้าวที่ถูกน้ำท่วม ใบเรียวยาวของพวกมันมีสีเขียวมรกตสวยงาม ไม่มีใครปลูกพวกมัน และไม่จำเป็นต้องดูแลพวกมัน เมื่อน้ำมาถึง ต้นหอมน้ำก็จะงอกขึ้นมาเองเป็นกลุ่มๆ นุ่มนวลและเรียบเนียนราวกับผ้าไหม ความเรียบง่ายนั้นคือหัวใจของโลกและท้องฟ้า ราวกับว่าธรรมชาติกำลังมอบความอ่อนโยนและความรักให้แก่ผู้คนอย่างเอื้อเฟื้อ

ในอดีต บ้านเกิดของฉันยากจน น้ำท่วมแต่ละครั้งนำมาซึ่งความกังวลใจมากมาย แต่ในยามยากลำบากเหล่านั้นเองที่เราได้พบความสุขในแบบฉบับของเราเอง ความสุขจากความอบอุ่นของชุมชน จากอาหารเรียบง่ายแต่แสนอร่อย ฉันยังจำได้ว่าพ่อออกไปจับปลาตั้งแต่รุ่งสาง และแม่แบกตะกร้าไม้ไผ่ไปตามขอบนาข้าวหลังบ้าน เก็บต้นหอมอ่อนๆ อย่างพิถีพิถัน เมื่อกลับมา เธอมักจะนั่งอยู่บนระเบียง เก็บต้นหอมแต่ละต้นอย่างระมัดระวัง พร้อมเล่าเรื่องราวในอดีต ท่ามกลางเสียงลมพัดในสวน เสียงน้ำไหลในคูน้ำ และการเล่าเรื่องอย่างช้าๆ ของแม่ มีความสงบสุขบางอย่างที่ฉันปรารถนาจะหวนคืนมาอีกครั้งในชีวิตในเมืองใหญ่

เช่นเดียวกับต้นหอมน้ำที่งอกขึ้นมาจากดินอย่างเงียบๆ ในฤดูฝนโดยไม่ต้องปลูก ผักชนิดนี้ก็ไม่ต้องการการเตรียมที่ยุ่งยาก เพียงแค่ต้มหรือกินสดๆ จิ้มกับน้ำปลาหมัก ปลาตุ๋น หรือกะปิ... ก็เพียงพอที่จะสร้างรสชาติหอมหวานและดีต่อสุขภาพ กลิ่นดินอ่อนๆ ของน้ำผสมผสานกับรสชาติสดชื่นบนลิ้น ทำให้เมนูพื้นบ้านนี้มีเสน่ห์เรียบง่ายแต่ยากจะลืมเลือน พ่อของฉันเคยบอกว่า การกินต้นหอมน้ำก็เหมือนกับการได้ลิ้มรสแก่นแท้ของทุ่งนา ของฤดูกาลที่เปลี่ยนแปลงไป สำหรับฉัน การกินต้นหอมน้ำปลุกความทรงจำมากมาย—วัยเด็กที่เดินเท้าเปล่าลุยโคลนในนาข้าว และช่วงบ่ายที่ใช้เวลาอยู่ข้างเตา รอแม่ต้มผักหลังจากเดินทางไปตามลำน้ำมาทั้งวัน

เกษตรกรในหมู่บ้านกาเมา กำลังเก็บเกี่ยวต้นหอมน้ำ

ทุกวันนี้ ผักชนิดนี้ยังคงผุดขึ้นมาอย่างเงียบๆ ทุกครั้งที่น้ำท่วมกลับมา เหมือนของขวัญจากธรรมชาติที่คุ้นเคยสำหรับผู้คนในชนบทริมแม่น้ำ แต่บางทีอาจมีเพียงผู้ที่เคยประสบกับความยากลำบากในการหาเลี้ยงชีพในทุ่งนาที่น้ำท่วมขัง ผู้ที่เติบโตมาในความยากจนที่อบอวลไปด้วยความอบอุ่นของบ้านเกิดเท่านั้นที่จะสามารถซาบซึ้งในรสชาติของต้นหอมน้ำได้อย่างแท้จริง

ท่ามกลางอาหารสมัยใหม่ที่ประณีตบรรจงมากมายในปัจจุบัน ต้นหอมน้ำแทบจะไม่ถูกกล่าวถึงเลย มันไม่ปรากฏบนโต๊ะอาหารจัดเลี้ยงหรูหรา หรือในเมนูร้านอาหาร แต่สำหรับฉันแล้ว ต้นหอมน้ำแต่ละกิ่งนั้น เปรียบเสมือนลมหายใจของแม่น้ำ ความหวานชื่นของดินตะกอน และความรักอันเงียบงันในทุกมื้ออาหารที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมด้วยความอบอุ่น

    ที่มา: https://www.qdnd.vn/van-hoa/van-hoc-nghe-thuat/huong-vi-dong-que-mien-tay-1018899