นึกถึงปลาในนาข้าวในวันฝนตก

ฉันกลับบ้านเกิดในช่วงที่ฝนตกหนักตั้งแต่เช้าจรดค่ำ นั่งอยู่ริมหน้าต่างมองสายฝน ความทรงจำในวัยเด็กก็หวนกลับมา ในวันฝนตกเหล่านั้น พวกเราเด็กๆ จะตื่นเต้นกับการพยายามจับปลาตัวเล็กๆ ในนาข้าว สาดน้ำเล่นและแข่งขันกันจับปลา

ในความทรงจำของฉัน วันฝนตกและน้ำท่วมในหมู่บ้านที่ยากจนของเรามักนำความสุขที่หาที่เปรียบมิได้มาสู่พวกเราเด็กๆ เสมอ เพราะเมื่อน้ำท่วมสูงขึ้นจากทุ่งนาที่อยู่ไกลออกไป ปลานับร้อยจะว่ายตามกระแสน้ำเข้ามาในลานบ้าน เข้าไปในรากต้นไม้ และเข้าไปในพุ่มไม้

สมัยนั้น แค่ได้ยินเสียงฝนตกปรอยๆ บนหลังคาสังกะสีก็ทำให้ผมกับน้องชายกระสับกระส่ายแล้ว แม่จะยิ้มอย่างขมขื่นเมื่อเห็นเรามองขึ้นไปบนฟ้า หวังว่าฝนจะตกหนักกว่านี้และน้ำท่วมจะท่วมกว่านี้ ในวัยเด็กที่ไร้เดียงสาของเรา เราจะโห่ร้องด้วยความดีใจเมื่อเห็นน้ำท่วมไหลทะลักเข้ามาในบ้าน พ่อจะรีบคว้าตะกร้าไม้ไผ่และกับดักปลาสองสามอัน แล้วพาเราออกไปจับปลาในนาข้าว

ภาพประกอบ: ทรา มาย

ปลาน้ำจืดตัวเล็กๆ เหล่านั้นมีขนาดจิ๋ว บางตัวยาวเท่าฝ่ามือ บางตัวเล็กเท่าปลายนิ้ว ลำตัวเรียว บางตัวมีเกล็ดสีเงินระยิบระยับ พวกมันมีชื่อ แต่ฉันจำชื่อพวกมันไม่ได้สักที ฉันจะลืมพวกมันทันทีที่พ่อสอนเสร็จ พวกมันว่ายไปตามตะกอนในน้ำขุ่นๆ บางครั้งก็โผล่ขึ้นมาหายใจก่อนจะหายไปอีก พวกเราเด็กๆ ลงไปเล่นน้ำ จ้องมองปลาที่ดิ้นไปมาอย่างไม่ละสายตา เสียงหัวเราะดังก้องไปทั่วลานบ้านที่ชื้นแฉะในบ่ายวันนั้นที่มืดครึ้ม

ด้วยประสบการณ์และความชำนาญของพ่อ ท่านจะเหวี่ยงตะกร้าไม้ไผ่ลงไปในน้ำตื้นอย่างแรงตรงที่ท่านคาดว่าปลาน้ำจืดซ่อนตัวอยู่ บางครั้งแค่เหวี่ยงครั้งเดียวก็จะได้ปลาขึ้นมาเป็นโหลๆ ดิ้นไปมาอย่างรวดเร็ว พวกเราต่างส่งเสียงเชียร์ด้วยความดีใจและตื่นเต้นเมื่อเห็นปลาน้ำจืดอยู่ในตะกร้า

ฝนหยุดตก น้ำลดน้อยลง และปลาน้ำจืดก็ติดอยู่ในแอ่งน้ำเล็กๆ ใต้ต้นไม้ และในร่องน้ำ นี่เป็นช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดสำหรับเราที่จะจับพวกมัน เราค้นหาพวกมันทีละตัว ราวกับกำลังค้นหาสมบัติ ทุกครั้งที่เราพบปลาน้ำจืดที่ยังมีชีวิตอยู่ในแอ่งน้ำตื้นๆ ฉันก็จะตะโกนด้วยความดีใจ มือเล็กๆ ของฉันค่อยๆ ตักปลาขึ้นมา สัมผัสได้ถึงผิวที่เย็นและลื่นของผิวหนังมันบนฝ่ามือ

แม่ของฉันมักจะทำซุปเปรี้ยวจากปลาน้ำจืดที่จับได้ มองดูปลาตัวเล็กๆ แล้วอาจจะคิดว่ามันต้องมีกลิ่นคาว แต่จริงๆ แล้วมันหวานและนุ่ม ไม่มีกลิ่นคาวเลย ซุปเปรี้ยวนั้นก็ทำง่ายๆ ใส่แค่ tamarind, มะเฟือง, ผักบุ้งสด และผักชี เป็นอาหารที่เรียบง่ายแต่ครบถ้วน ช่วงเวลาที่ทั้งครอบครัวมารวมตัวกันรอบหม้อซุปร้อนๆ ท่ามกลางสายฝนที่โปรยปรายอยู่ข้างนอก เป็นช่วงเวลาที่ฉันประทับใจทุกครั้งที่นึกถึง นั่นเป็นช่วงเวลาที่มีความสุขที่สุดในฤดูฝนที่บ้านเกิดของฉัน

บางครั้งเราจะนำปลาตัวเล็กๆ ใส่ลงในอ่างขนาดใหญ่แล้วเลี้ยงไว้สองสามวัน ปลาเหล่านั้นจะว่ายไปมาในน้ำ และบางครั้งก็โผล่ขึ้นมากินข้าวชิ้นเล็กๆ ที่เราให้ บางตัวก็ตัวเล็กเกินไป เราจึงปล่อยพวกมันกลับไปในทุ่งนา ให้พวกมันได้ใช้ชีวิตต่อไปอีกสักหน่อย การได้เห็นปลาตัวเล็กๆ เหล่านั้นว่ายน้ำอยู่ในน้ำใส ทำให้ฉันเข้าใจว่าอิสรภาพนั้นเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุด

ตอนนี้ ขณะที่นั่งฟังเสียงฝนตกกระทบหลังคา ฉันหวนนึกถึงวันเวลาแห่งน้ำท่วมราวกับความฝันอันไกลโพ้น ทุ่งนาได้กลายเป็นเขตอุตสาหกรรมและโรงงานไปแล้ว แม้บางครั้งน้ำท่วมจะยังคงเกิดขึ้น แต่ดูเหมือนว่าเด็กๆ จะไม่ตื่นเต้นที่จะได้สัมผัสกับความสุขเรียบง่ายที่เราเคยมีในวัยเด็กอีกแล้ว

แม้ว่าฉันจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่และจากบ้านเกิดมานานกว่ายี่สิบปีแล้ว แต่ภาพปลาสีเงินระยิบระยับเหล่านั้นยังคงวนเวียนอยู่ในใจฉันเสมอ พวกมันนำพาความทรงจำในวัยเด็ก ความรักที่มีต่อบ้านเกิดอันเป็นที่รัก และหยาดฝนอันแสนหวานของแผ่นดินเกิดมาด้วย ทุกครั้งที่ฝนตก ฉันรู้สึกราวกับได้ยินเสียงหัวเราะอันสนุกสนานของเด็กๆ ในอดีต และจินตนาการถึงภาพพ่อของฉันยืนอยู่ในน้ำท่วม ถือตะกร้าไม้ไผ่ ยิ้มแย้มขณะมองดูลูกๆ ผู้ไร้เดียงสาจับปลา…

ที่มา: https://baodaklak.vn/van-hoa-du-lich-van-hoc-nghe-thuat/van-hoc-nghe-thuat/202508/nho-ca-dong-ngay-mua-052046c/