Denk aan de Thụt Phù Lưu-markt...

De Thụt Phù Lưu-markt wordt slechts één keer per jaar gehouden, op de 2e dag van de 2e maanmaand, direct aan de kade van de Họng Thụt-veerterminal in de gemeente Phù Lưu. Talloze jonge mannen en vrouwen hebben op deze markt hun partner gevonden.

Een verhaal van honderden jaren geleden.

Ik herinner me dat ik in het Jaar van het Paard (2014) naar de Thụt-markt ging. Een van de oudsten van het dorp vertelde ons over de markt zoals hij die zich herinnerde. Hij zei dat toen hij in 1946 met zijn ouders van Vinh Phuc naar Phu Luu verhuisde, hij hoorde dat de Thụt-markt al heel lang bestond, maar zelfs de ouderen wisten niet meer precies wanneer die was begonnen. Destijds was hij een jongetje dat met zijn vader in een boot stroomopwaarts meevoer om te werken. De boot meerde aan in het dorp Thụt, en alsof het zo moest zijn, werd het zijn nieuwe thuis.

De oude man legde de naam van het dorp Thụt helder en overtuigend uit. Hij vertelde dat het gedeelte van de rivier waar tegenwoordig de markt wordt gehouden, een holte heeft. Bootlieden uit Tuyên Quang rustten daar vaak uit en verhandelden er goederen. Aan de kade waren veel bekwame koks die varkens en kippen slachtten, gebak maakten en dat aan de bootlieden verkochten. De mensen aan de kade riepen om hulp, en de mensen in de boten zwommen enthousiast, maar de kolkende stroming in de holte duwde de boten steeds verder stroomafwaarts. De vermoeide boten bewogen zich een klein stukje vooruit, om vervolgens weer een stukje teruggeduwd te worden. Daarom werd de plek Họng Thụt genoemd (wat "zinken" betekent). Later werd het dorp Thụt. En de markt, die slechts één keer per jaar aan die rivieroever wordt gehouden, werd om die reden ook Thụt-markt genoemd.

Een explosie van kleuren vult de markt van het Dao-volk in Phu Luu.

Het slachten van varkens op de markt van Thụt kende zijn eigen unieke gebruiken. Handelaren uit de laaglanden aten vaak liever niet de kop, poten en staart van het varken. Daarom verzamelden restaurants – of beter gezegd, kleine eettentjes in die tijd, niet meer dan bamboekraampjes – deze delen en hingen ze op. Een groepje van ongeveer twaalf mensen sprak een prijs af, legde een aanbetaling neer en speelde een spelletje met een zeskoppige dobbelsteen. Uiteindelijk kreeg de winnaar de kop, vier poten en de staart van het varken; de anderen stelden er geen vragen over. Het eten was bijzaak; de ware vreugde van elke marktdag was het gezamenlijk wedden en spelen van spelletjes.

De festiviteiten op de Thụt-markt omvatten ook pam, yến, balwerpen en menselijk schaak... Sinds het gebied door de vijand is gebombardeerd, zijn veel spellen afgeschaft. Het balwerpen is echter tot op de dag van vandaag bewaard gebleven. Op Nieuwjaarsdag is het balwerpen een spiritueel ritueel voor de bergbewoners. Er wordt een paal in het midden van een vlak gebied geplaatst. Wie de bal in de roos gooit, wordt beloond met geld, bewonderd door de meisjes en krijgt hun genegenheid. De dorpelingen zijn ook blij, want het is een teken van harmonie tussen hemel en aarde, een belofte van een overvloedige oogst en voorspoed voor iedereen dat jaar. Meestal is het pas laat in de middag dat iemand de roos raakt – ook het moment dat de markt sluit en stellen die de hele dag naar elkaar hebben gezocht, verder gaan met elkaar ontmoeten, praten en de liefde vinden.

Op elke Thụt-markt worden niet alleen olie, zout, stoffen, matten, klamboes en andere goederen uit de laaglanden verkocht, maar ook een grote verscheidenheid aan zelfgemaakte cakes en gebakjes van de Dao-, Tay- en Hoa-bevolking van Phù Lưu. Van de geurige, kleverige rijst van de velden van Phù Lưu malen en stampen de lokale bewoners kleefrijstcakes, bananencakes, platte cakes en sa-pao-cakes (vergelijkbaar met de longan-cakes uit de laaglanden). Er zijn zelfs cakes in de vorm van paarden, geiten, buffels en varkens, afhankelijk van het dierjaar van de markt. Iedereen die de markt bezoekt, kan het dan ook niet laten om ze te proeven en als cadeau te kopen, een soort nieuwjaarsgeschenk.

Het is onduidelijk of er een verband is met de Vieng-markt in Thanh Nam, maar op elke Thut-markt worden veel messen, schoffels, schoppen en ploegen verkocht – alsof het een herinnering is dat de feestmaand voorbij is en het tijd is om te werken en te produceren voor het nieuwe seizoen. Iedereen die naar de markt komt, koopt iets, of ze het nu zullen gebruiken of niet, als een soort zelfherinnering, in de hoop op geluk en een overvloedige oogst in het nieuwe jaar en het nieuwe productieseizoen.

Uit het liefdeslied...

Op de Thụt-markt kom je gemakkelijk liefdesliedjes tegen die in de Páo Dung-stijl worden gezongen: "Mijn liefste, waar ben je? - Ik ben in Hàm Yên - Laten we samen uitgaan - Waar ga je heen? Ik ga naar de markt - Laten we elkaar ontmoeten en praten..." Te midden van het melodieuze geluid van de Pí lè-hoorn en de heldere, ietwat aarzelende stemmen van de stellen in de Rode Dao, hadden we het gevoel alsof we de knappe jonge mannen en mooie jonge vrouwen van de Thụt-markt voor ons zagen, een plek die al honderden jaren bestaat.

Veel mensen hebben hun levenspartner gevonden op deze unieke markt. Soms is het een jong meisje in de bloei van haar leven dat met haar ouders stroomopwaarts reist om handel te drijven, en een jonge man uit de hooglanden ontmoet. Andere keren is het een jonge man uit Bac Quang die naar beneden komt om deel te nemen aan paardenraces, en een meisje uit Phu Luu ontmoet… Ze worden verliefd, trouwen, krijgen samen kinderen en raken diep verbonden met het land van Phu Luu en de veerhaven van Hong Thut…

Door de verhalen over toevallige ontmoetingen op de markt denk ik dat de Thụt-markt echt een plek van geluk is. Veel mensen vinden de liefde op de Thụt-markt. Mensen uit Bắc Quang, Hà Giang, worden hier schoonzonen; mensen uit Hồng Quang, Lâm Bình, worden hier schoondochters; en sommigen migreren zelfs van deze markt naar Lục Yên, Yên Bái, om zich daar te vestigen en een bedrijf te beginnen. Zelfs op hoge leeftijd, met veel kinderen, blijven velen de gewoonte behouden om terug te keren naar de Thụt-markt, om herinneringen op te halen en oude bekenden weer te ontmoeten. En de kinderen die hun ouders naar de markt vergezellen, krijgen de kans om nieuwe mensen te ontmoeten, de liefde te vinden en nieuwe romantische relaties aan te knopen.

Ik ben er stellig van overtuigd dat Phu Luu een gezegende plek is. Daarom is het de "hoofdstad" van de Ham Yen-mandarijnen – een van de 50 economisch meest waardevolle fruitsoorten in Vietnam. Daarom floreert de Thut-markt hier al honderden jaren, koestert unieke culturele tradities en verbindt elk jaar de eenvoudige maar romantische liefdesverhalen van de mensen in deze bergachtige regio.

Kom naar dit spannende paardenrace-evenement!

De eeuwenoude Thụt-markt is ongelooflijk uniek en organiseert tegelijkertijd met de Thụt-markt ook een paardenracefestival in de lente. Vergeleken met andere regio's heeft Phù Lưu de meeste paarden. Dit komt doordat veel mensen in de gemeente afkomstig zijn uit Bắc Quang en Xín Mần (Hà Giang), en sommigen hebben in het leger gediend in Đồng Văn en Mèo Vạc, waar ze de spannende paardenracefestivals van de noordelijke hooglanden hebben meegemaakt.

Een dramatische wedstrijd tijdens het paardenracefestival van Phu Luu.

Naarmate de sinaasappelbomen in Phu Luu welig tierden, werden paarden steeds nuttiger voor het vervoeren van sinaasappels tijdens de oogst, het vervoeren van mest voor de zaailingen tijdens de verzorgingsperiode en het besparen van vijf tot tien keer de menselijke arbeid. Het klimaat in Phu Luu was geschikt voor sinaasappelbomen, maar het terrein was niet ideaal, waardoor transport per paard de optimale methode was.

Gemiddeld levert elk paard in Phu Luu zo'n tien miljoen dong aan inkomsten op met het vervoeren van sinaasappels per seizoen. Paarden worden daarom zeer gewaardeerd door de inwoners van Phu Luu. Het paardenracefestival wordt gehouden om dit nuttige en vertrouwde dier voor de mensen in deze sinaasappelregio te eren, en tegelijkertijd de ontwikkeling van de paardenpopulatie en daarmee de groei van de sinaasappelbomen – een bron van welvaart voor de inwoners van Phu Luu – te stimuleren.

De schoonheid van paardengevechten schuilt niet alleen in de felle en moedige gevechten om het eigendom van prachtige merries te winnen. In tegenstelling tot buffelgevechten, waarbij de buffels aan het einde worden geslacht om aan de goden te offeren en door de mensen te worden gegeten voor geluk, worden bij paardengevechten de vechtende dieren nooit geslacht. De regels stellen ook duidelijk: geen ijzeren hoefijzers en geen vuil of andere vreemde stoffen op de paarden smeren, omdat dit het leven van de tegenstander in gevaar brengt. Dit is tevens een uniek en humaan aspect van het Phu Luu-paardengevechtfestival, dat tot doel heeft de paardenpopulatie te behouden en te ontwikkelen, zodat deze kan bijdragen aan het dagelijks leven en de productie van de mensen in het bergachtige gebied.

Twaalf jaar zijn verstreken sinds mijn laatste bezoek aan de Thụt-markt en het paardenracefestival van Phù Lưu in het jaar van Giáp Ngọ (1944). De herinneringen aan de Thụt-markt en het fascinerende paardenracefestival – een levendig evenement voor de bergdorpsbewoners aan het begin van de lente, een tijd van rust op het land – galmen nog steeds in mijn gedachten. Ik kijk reikhalzend uit naar de volgende marktdag, in de hoop dat er in de komende jaren nog veel meer mensen naar Phù Lưu zullen terugkeren, getuige zullen zijn van en zullen bijdragen aan de veranderingen in dit vruchtbare land met zijn zoete sinaasappels, prachtige paarden en een markt die getuige is geweest van talloze liefdesverhalen.

Thai An

Bron: https://baotuyenquang.com.vn/van-hoa/du-lich/202604/nho-ve-cho-thut-phu-luu-71771e5/