Nowe elementy w starych opowieściach

Relacje amerykańsko-chińskie były nadal najważniejszym tematem Dialogu Shangri-La, który odbył się w dniach 2-4 czerwca w hotelu o tej samej nazwie w Singapurze.

Chiński minister obrony Li Shangfu i jego amerykański odpowiednik Lloyd Austin. (Źródło: Itar-Tass/UPI Photo/Imago)

Słowo „kontynuować” zostało użyte, ponieważ, według analityka politycznego Jamesa Crabtree, dyrektora wykonawczego Międzynarodowego Instytutu Studiów Strategicznych (IISS) w Singapurze, od prawie dwóch dekad głównym tematem Dialogu Shangri-La zawsze były relacje między Stanami Zjednoczonymi a Chinami. Co zatem wyróżnia tegoroczny Dialog Shangri-La?

Nowy czynnik…

Przede wszystkim pojawiają się nowe twarze. W tym roku uwaga z pewnością skupi się na Li Shangfu, ministrze obrony narodowej Chin, który w marcu ubiegłego roku zastąpił Wei Fenghe. Od tego czasu najwyższy rangą urzędnik chińskiego sektora obronnego rzadko pojawiał się na wydarzeniach międzynarodowych ani forach regionalnych. Dialog w Shangri-La będzie dla niego dobrą okazją, by zaistnieć.

Warto zauważyć, że od czasu objęcia urzędu Li Shangfu nie spotkał się bezpośrednio ze swoim amerykańskim odpowiednikiem, Lloydem Austinem. Co więcej, 29 maja Pentagon oświadczył, że Chiny odrzuciły amerykańską propozycję zorganizowania spotkania najwyższych rangą urzędników ds. obronności obu krajów w ramach Dialogu w Shangri-La. Odnosząc się do tej decyzji, rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Mao Ning powiedział, że Stany Zjednoczone muszą „poważnie szanować suwerenność, interesy i obawy Chin”, wykazując się szczerością i tworząc sprzyjającą atmosferę dialogu.

W tym kontekście szczególną uwagę poświęcimy przemówieniu Li Shangfu pt. „Nowa inicjatywa bezpieczeństwa Chin”, jego spotkaniom i rozmowom z przedstawicielami kraju gospodarza, a także jego interakcjom z innymi delegacjami.

Oczekuje się, że Lloyd Austin spotka się z wieloma liderami na marginesie wydarzenia, aby promować współpracę obronną w regionie i wspólną wizję wolnego i otwartego Indo- Pacyfiku , którego centrum będzie ASEAN.

Kolejnym ważnym wydarzeniem było wystąpienie premiera Australii Anthony'ego Albanese'a, głównego mówcy podczas otwarcia 2 czerwca. W swoim przemówieniu przedstawił on wizję kraju dla regionu Indo- Pacyfiku . W ubiegłym roku, jako główny mówca podczas Dialogu Shangri-La, premier Japonii Kishida Fumio wygłosił doniosłe przemówienie na ten temat.

Stary obraz

Mimo zmiany reprezentanta Chin, treść tegorocznego Dialogu Shangri-La nadal wydaje się sprawą między Chinami a Stanami Zjednoczonymi.

W rzeczywistości odmowa Pekinu wpisuje się w złożoną zmianę w stosunkach między USA a Chinami, jaka nastąpiła od czasu ostatniego dialogu, naznaczonego kilkoma napiętymi wydarzeniami, w tym wizytą ówczesnego przewodniczącego Izby Reprezentantów USA na Tajwanie (w Chinach).

Z jednej strony, obie strony dołożyły wszelkich starań, aby złagodzić napięcia. Na początku maja doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA, Jack Sullivan, spotkał się w Wiedniu z Wang Yi, dyrektorem Biura Centralnej Komisji Spraw Zagranicznych Komunistycznej Partii Chin. Prezydent USA Joe Biden wierzy, że stosunki z Chinami wkrótce się „odmrożą”. Rzecznik Pentagonu, generał brygady Pat Ryder, podkreślił, że decyzja Chin nie ma wpływu na wysiłki na rzecz nawiązania linii komunikacyjnych z Armią Ludowo-Wyzwoleńczą (ChALW).

Z drugiej strony, incydenty naziemne między armiami obu krajów zdarzają się coraz częściej, a najbardziej znanym przykładem jest zestrzelenie przez USA chińskiego balonu w lutym. Niedawno, 30 maja, Dowództwo Indo-Pacyfiku (INDOPACOM) poinformowało, że chiński myśliwiec J-16 przeleciał bezpośrednio przed amerykańskim samolotem rozpoznawczym RC-135. Podobny incydent miał miejsce w grudniu 2022 roku, zmuszając amerykański samolot do zmiany kursu w celu uniknięcia kolizji.

Czy spotkanie amerykańskich i chińskich przywódców obronnych mogłoby zmienić tę sytuację? Odpowiedź brzmi prawdopodobnie nie. Podczas Dialogu Shangri-La w 2022 roku Austin spotkał się prywatnie ze swoim ówczesnym chińskim odpowiednikiem, Wei Fenghe. Jednak to krótkie spotkanie nie złagodziło relacji dwustronnych, a Wei skrytykował Waszyngton za blokowanie rozwoju Pekinu na forum.

Co więcej, po spotkaniu prezydenta Chin Xi Jinpinga z prezydentem USA Joe Bidenem na marginesie szczytu G20 w Indonezji w listopadzie 2022 r., dwustronne kontakty na wysokim szczeblu były kontynuowane, choć z mniejszą częstotliwością.

Nie wspominając już o tym, że gdy był dyrektorem Departamentu Wyposażenia Ogólnego, Li został kiedyś ukarany przez rząd USA w związku z umową dotyczącą myśliwca Su-35 i systemu rakietowego obrony powietrznej S-400 między Rosją i Chinami.

W tym kontekście fakt, że przywódcy obronni USA i Chin nie spotkali się jeszcze w Shangri-La, nie jest całkowicie nieoczekiwany ani negatywny. Być może decyzja Chin i reakcja USA odzwierciedlają ostrożność obu stron. Jednak w relacjach określanych przez polityków i naukowców jako „najważniejsze stosunki dwustronne XXI wieku”, taka ostrożność jest z pewnością konieczna.

Źródło: https://baoquocte.vn/quan-he-my-trung-net-moi-trong-chuyen-cu-229311.html