ฤดูของลูกพลับชวนให้หวนคิดถึงอดีต

(ดงไน) - ในบ้านเกิดของฉัน แต่ละฤดูกาลมีกลิ่นเฉพาะตัว ฤดูใบไม้ผลิมีกลิ่นฉุนของควันฟางหลังการเก็บเกี่ยวในฤดูหนาว ฤดูร้อนหอมกรุ่นด้วยกลิ่นลำไยสุก และฤดูหนาวเย็นยะเยือกและมีกลิ่นดินจางๆ แต่บางที ฤดูใบไม้ร่วงอาจเป็นฤดูกาลที่ฉันจดจำได้มากที่สุด เพราะกลิ่นของลูกพลับ ทุกครั้งที่ฉันกลับบ้าน ผ่านต้นพลับที่ศาลาประชาคม ฉันจะเงยหน้ามองใบสีเขียวชอุ่มราวกับว่าวัยเด็กของฉันยังคงอยู่ครบถ้วนในทุกใบและทุกกิ่งก้านเก่าแก่

ต้นพลับโบราณต้นนี้ยืนนิ่งอยู่ที่ทางเข้าวัดประจำหมู่บ้านของฉันมาหลายชั่วอายุคนแล้ว ไม่มีใครในหมู่บ้านจำได้แน่ชัดว่ามันถูกปลูกเมื่อไหร่ รู้แต่เพียงว่าตั้งแต่ปู่ของฉันยังเป็นเด็กตัวเล็กๆ วิ่งเล่นไปมาในเสื้อแขนสั้นและกางเกงขาสั้น ต้นพลับต้นนี้ก็ยืนอยู่ที่นั่นอย่างสง่างามและน่าเกรงขามมาโดยตลอด

ประมาณปลายเดือนมิถุนายนหรือต้นเดือนกรกฎาคม (ตามปฏิทินจันทรคติ) หมู่บ้านของฉันก็เข้าสู่ฤดูผลพลับ ต้นพลับทรงกลมแผ่กิ่งก้านสาขาปกคลุมมุมหนึ่งของลานบ้าน ผลพลับสีทองกลมโตราวกับอัญมณีเม็ดเล็กๆ ซ่อนอยู่ใต้ใบไม้สีเขียวชอุ่ม กลิ่นหอมหวานอบอวลไปทั่วทั้งหมู่บ้านบ่งบอกถึงการมาถึงอย่างอ่อนโยนของฤดูใบไม้ร่วง ทุกเช้าขณะที่ฉันเดินผ่านต้นพลับต้นนั้นกับแม่ไปยังทุ่งนา ฉันจะแอบดูว่ามีผลพลับร่วงลงมาบ้างหรือไม่ กลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์ของพลับนั้น เมื่อได้กลิ่นแล้วก็ยากที่จะลืม

ลูกพลับไม่ใช่ผลไม้ที่พบเห็นได้ทั่วไปในช่วงวันหยุดหรือเทศกาลต่างๆ และก็ไม่ใช่ของอร่อยที่ใครๆ ก็อยากกิน แต่สำหรับคนในบ้านเกิดของฉัน ลูกพลับเป็นส่วนสำคัญที่ขาดไม่ได้ในความทรงจำของเรา เป็นส่วนหนึ่งที่คุ้นเคยในวัยเด็กของเรา มันทำให้หวนนึกถึงกลิ่นหอมของวันอันสงบสุข เสียงนกร้องในยามเช้า เสียงรองเท้าไม้ของยายที่กระทบพื้นขณะไปตลาดแต่เช้า และนิทานที่แม่เคยเล่าก่อนนอนว่า "ลูกพลับ ลูกพลับ เธอตกไปอยู่ในมือยาย ยายจะดมกลิ่นเธอแต่จะไม่กินเธอหรอก" บางทีอาจเป็นเพราะนิทานเรื่องนั้นที่ทำให้ฉันและเพื่อนๆ รักลูกพลับมากเมื่อตอนเด็กๆ ผลไม้หอมๆ ที่ดูเหมือนจะรวบรวมความทรงจำในวัยเด็กไว้ในทุกๆ กลิ่นและทุกๆ การสัมผัส

ในบ่ายวันฤดูร้อนที่อบอ้าว พวกเราเด็กๆ จะมารวมตัวกันที่ต้นพลับริมหมู่บ้านเพื่อเล่นกระโดดเชือก เกมไม้ และลูกแก้ว… ต้นพลับเก่าแก่ต้นนั้นยืนตระหง่านราวกับร่มเงาเขียวชอุ่ม โอบกอดวัยเด็กของเราไว้ด้วยร่มเงา บางครั้ง เมื่อพายุมา กิ่งก้านสาขาที่แผ่กว้างของมันจะบังลมทั่วทั้งลานหมู่บ้าน เมื่อพายุสงบลง พื้นดินจะเต็มไปด้วยใบไม้ กิ่งไม้แห้งหักและร่วงหล่น และผลไม้ทั้งสุกและดิบกระจัดกระจายอยู่ทั่วทุกหนแห่ง ผู้หญิงจะเก็บใบไม้ไปตากแห้งเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเตา และนำพลับสุกไปไว้ในบ้านเพื่อให้อากาศอบอวลไปด้วยกลิ่นหอม ในขณะเดียวกัน พวกเราก็จะอิ่มหนำสำราญกับพลับเขียว พูดคุยและเล่นรับส่งลูกบอลกันอย่างสนุกสนานราวกับอยู่ในงานเทศกาล

ตามธรรมเนียมแล้ว ทุกครั้งที่ลูกพลับสุก คุณแม่จะวางจานเล็กๆ ไว้บนโต๊ะน้ำชา ราวกับนำมุมหนึ่งของฤดูใบไม้ร่วงเข้ามาในบ้าน ท่านเลือกเฉพาะลูกพลับสีทองกลมๆ อย่างพิถีพิถัน แล้ววางทิ้งไว้สองสามวันเพื่อให้กลิ่นหอมออกมา กลิ่นของลูกพลับอบอวลไปทั่วทุกหนทุกแห่ง แม้กระทั่งในยามบ่ายที่แสนสงบ เมื่อใดก็ตามที่มีแขกมาเยี่ยม คุณแม่จะรินชาดอกบัวร้อนๆ ให้ดื่ม กลิ่นหอมของชาผสมผสานกับกลิ่นของลูกพลับ ก่อให้เกิดกลิ่นหอมอ่อนๆ ราวกับซิมโฟนีแห่งชนบท ฉันยังจำได้ว่าคุณยายนั่งอยู่ริมหน้าต่าง ถือถุงผ้าเล็กๆ ที่มีลูกพลับอยู่ข้างใน บางครั้งท่านก็จะยกถุงขึ้นมาดมเบาๆ แล้วยิ้ม—รอยยิ้มที่สงบราวกับว่าวัยเยาว์และความทรงจำของท่านกำลังกลับคืนมาในกลิ่นหอมหวานอบอุ่นของลูกพลับนั้น

ต้นพลับเก่าแก่ที่ผุกร่อนไปตามกาลเวลา ลำต้นบิดเบี้ยวและดำคล้ำ ยืนนิ่งเงียบเป็นพยานให้กับฤดูกาลนับไม่ถ้วน ฉันเติบโตมาพร้อมกับฤดูกาลของพลับสุกงอมที่ผ่านไป ในวัยเด็ก พลับเป็นของเล่นของฉัน ของขวัญชิ้นเล็กๆ แต่หอมกรุ่น เมื่อฉันโตขึ้น มันกลายเป็นกลิ่นแห่งความทรงจำ เป็นสิ่งตกค้างที่อ่อนโยนท่ามกลางความวุ่นวายของชีวิตในเมือง ทุกปี เมื่อฉันกลับไปบ้านเกิดและเดินผ่านต้นพลับที่จัตุรัสหมู่บ้าน หัวใจของฉันก็หดหู่ ต้นไม้ยังคงยืนอยู่ที่เดิม ใบไม้ยังคงเขียวชอุ่ม ผลยังคงเป็นสีทองเหมือนเดิม เพียงแต่เสียงหัวเราะร่าเริงของเด็กๆ ในอดีตได้หายไปแล้ว

ท่ามกลางเมืองที่พลุกพล่าน ฉันมักจะเจอแผงขายลูกพลับสุกเล็กๆ ริมถนนอยู่บ้างเป็นครั้งคราว ฉันมักจะแวะซื้อสักสองสามลูก ไม่ใช่เพื่อกิน แต่เพื่อเก็บความทรงจำที่คุ้นเคยเอาไว้ แม้เพียงกลิ่นจางๆ ก็เพียงพอที่จะพาฉันย้อนกลับไปยังมุมหนึ่งของหมู่บ้าน ที่มีต้นพลับเก่าแก่ ลานบ้านที่ปกคลุมด้วยมอส และวันที่สดใสไร้กังวล

มักกล่าวกันว่ากลิ่นบางอย่างจะคงอยู่กับเราไปชั่วชีวิต สำหรับฉันแล้ว นั่นคือกลิ่นของลูกพลับสุก กลิ่นหอมคุ้นเคยที่ปลุกเร้าหัวใจฉันทุกฤดูใบไม้ร่วง ฤดูแห่งลูกพลับ ฤดูแห่งสิ่งเรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง และสำหรับฉัน ไม่มีอะไรจะเรียบง่ายแต่กินใจไปกว่าลูกพลับสีทองที่สุกงอม ค่อยๆ ปล่อยกลิ่นหอมออกมา เตือนใจฉันถึงวันเวลาที่สงบสุขที่ผ่านมาซึ่งจะไม่มีวันจางหายไป

ฮา ลินห์

ที่มา: https://baodongnai.com.vn/van-hoa/202508/mua-thi-ve-trong-noi-nho-ea21ed3/