Μέσα από μερικά λαϊκά τραγούδια, παροιμίες και ομοιοκαταληξίες που έχουν διατηρηθεί μέχρι σήμερα, μπορεί κανείς να διακρίνει ένα ζωντανό στρώμα πολιτισμού μεταξύ των κατοίκων του βουνού, όπου το φαγητό συνδέεται με το δάσος, με την αγάπη και τις οικογενειακές παραδόσεις.
Κοινοτική κουλτούρα
Στη ζωή των ανθρώπων Κο Του, οι λαϊκές παροιμίες είναι πάντα παρούσες ως μέρος της καθημερινής ζωής, συνδεδεμένες με τον τρόπο που οι άνθρωποι συμπεριφέρονται, εργάζονται και οργανώνουν την κοινοτική ζωή. Ιδιωματισμοί, παροιμίες, δημοτικά τραγούδια και παιδικά τραγουδάκια μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, αντανακλώντας ξεκάθαρα τις απόψεις της κοινότητας για το φαγητό, το μοίρασμα και τη διατήρηση των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων. Κοιτάζοντας αυτόν τον θησαυρό λαϊκών παροιμιών, μπορεί κανείς να αναγνωρίσει την γαστρονομική κουλτούρα μιας ορεινής κοινότητας όπου το φαγητό είναι συνυφασμένο με την αγάπη και τον τρόπο ζωής.
Το πνεύμα της ανταλλαγής προϊόντων και των δεσμών της κοινότητας μέσω του φαγητού είναι σαφώς εμφανές σε πολλά γνωστά ρητά. Σύμφωνα με τον γέροντα του χωριού C'Lâu Nhím (χωριό Gừng, κοινότητα Đông Giang), στο παρελθόν, όταν οι μεταφορές ήταν δύσκολες, η ζωή των ανθρώπων εξαρτιόταν κυρίως από το δάσος, την υλοτομία και τις εσωτερικές ανταλλαγές. Προϊόντα όπως μπανάνες, ζαχαροκάλαμο, μανιόκα, κυνηγετικό κρέας ή υφάσματα από μπροκάρ ανταλλάσσονταν με απλό αλλά διαρκή τρόπο, βασισμένο στην αμοιβαία συμφωνία και εμπιστοσύνη.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι φράσεις όπως «May đoong aku prí, aku đoong amay atao», που σημαίνει «Εσύ μου δίνεις μπανάνες, εγώ σου δίνω ζαχαροκάλαμο», αντικατοπτρίζουν σαφώς την ισότιμη ανταλλαγή εντός της κοινότητας. Πίσω από αυτό κρύβεται ένας τρόπος ζωής που εκτιμά τις σχέσεις, έχει συνηθίσει να μοιράζεται και ασχολείται λιγότερο με τον υπολογισμό των κερδών και των ζημιών. «Μέσα από λαϊκά τραγούδια, παροιμίες και ομοιοκαταληξίες, μπορούμε να δούμε ότι το φαγητό συνδέεται πάντα με την κοινωνική ζωή και τον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες οργανώνουν τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, όπου το φαγητό γίνεται μέσο μοιράσματος, εκπαίδευσης και διατήρησης της ταυτότητας», δήλωσε ο γέροντας του χωριού C'Lâu Nhím.
Από το μοίρασμα τσαμπιών από μπανάνες και κομματιών ζαχαροκάλαμου μέχρι μερίδες κρέατος θηραμάτων ή καλάθια με φρεσκοκομμένο ρύζι, το φαγητό έγινε φυσικά αναπόσπαστο κομμάτι των σχέσεων μεταξύ γειτόνων, συγγενών και πεθερικών.
Καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, οι άνθρωποι έχουν έθιμα που συνδέονται με την επίσκεψη και την ανταλλαγή προϊόντων, όπως το να φέρνουν φαγητό ως δώρο Πρωτοχρονιάς ή να δωρίζουν καυσόξυλα τον χειμώνα. Αυτές οι ενέργειες διατηρούν τη συνοχή της κοινότητας και δημιουργούν έναν κοινό τρόπο ζωής όπου όλοι είναι υπεύθυνοι ο ένας για τον άλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, το φαγητό έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ζωής, συμβάλλοντας στη σταθερή και διαρκή λειτουργία της κοινότητας από γενιά σε γενιά.
Ένας θησαυρός λαϊκής γνώσης
Η λαϊκή γλώσσα του λαού Κο Του διατηρεί ένα πλούσιο απόθεμα ιθαγενών γνώσεων σχετικά με τα συστατικά και τις μεθόδους μαγειρέματος. Ζώντας σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενοι από τα δάση, τα ρυάκια και τη γεωργία με την μέθοδο της κοπής και της καύσης, οι άνθρωποι έχουν συσσωρεύσει συγκεκριμένες γνώσεις για κάθε είδος άγριου λαχανικού, ρίζας, φρούτου, εντόμου ή τοπικού μπαχαρικού και τις μεταδίδουν στις μελλοντικές γενιές μέσω σύντομων, ευκολομνημόνευτων ρητών.
Η απλή ικανότητα διάκρισης μεταξύ διαφορετικών τύπων άγριων λαχανικών αποκαλύπτει ένα υψηλό επίπεδο ιθαγενών γνώσεων. Οι άνθρωποι της φυλής Κο Του αναγνωρίζουν με σαφήνεια τα άγρια λαχανικά όπως το adhac και το bhabhang, γνωρίζοντας ποια είναι αρωματικά, ποια είναι νόστιμα και ποια είναι κατάλληλα για μαγείρεμα με άγρια θηράματα ή για χρήση σε παραδοσιακά πιάτα. Αυτές οι εμπειρίες δεν καταγράφονται γραπτώς, αλλά υπάρχουν στην καθημερινή ομιλία, συνυφασμένες με τα έθιμα, τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον διαβίωσής τους.
Υπάρχουν ρητά που φαίνονται απλά, αλλά αποκαλύπτουν ολόκληρα σενάρια επιβίωσης. Η φράση «Cha riah pazấc tu», που σημαίνει «οι ρίζες χρησιμοποιούνται για ρύζι, τα φύλλα για φαγητό», θυμίζει μια δύσκολη εποχή που οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τους κονδύλους της κασάβας ως βασική τροφή, ενώ τα φύλλα της κασάβας έγιναν η κύρια πηγή τροφής στα γεύματά τους. Από ένα μόνο φυτό, οι κάτοικοι του βουνού ήξεραν πώς να εκμεταλλεύονται πολλά διαφορετικά μέρη, δημιουργώντας πιάτα που έφεραν το μοναδικό στίγμα της ορεινής περιοχής.
Ο δάσκαλος Alăng Thị Công από το Λύκειο Lương Thế Vinh (περιφέρεια Điện Bàn Đông) πιστεύει ότι τα λαϊκά ρητά της φυλής Cơ Tu όχι μόνο αντανακλούν τη σχέση μεταξύ τροφής και περιβάλλοντος διαβίωσης, αλλά χρησιμεύουν και ως μια αποτελεσματική μέθοδος διδασκαλίας. Όταν οι μεγαλύτεροι διδάσκουν στα παιδιά και τα εγγόνια τους πώς να αναγνωρίζουν ένα είδος άγριου λαχανικού, πώς να πιάνουν γρύλους ή ποια ταμπού να τηρούν κατά το ψάρεμα, μεταδίδουν γνώσεις επιβίωσης μαζί με την κοινοτική ζωή. Αυτά τα μαθήματα μεταφέρονται μέσα από συνοπτικές, εύκολες στην απομνημόνευση λέξεις, στενά συνδεδεμένες με την πραγματική ζωή και ως εκ τούτου έχουν διαχρονική αξία.
«Η κουζίνα του λαού Κο Του συνδέεται επίσης με τελετουργίες και την τέχνη του τραγουδιού και της απαγγελίας λαϊκών τραγουδιών κατά τη διάρκεια γάμων, αρραβώνων και καλωσορίσματος καλεσμένων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το φαγητό συνοδεύει προσκλήσεις, χαιρετισμούς και εκφράσεις στοργής από τον οικοδεσπότη. Ο οικοδεσπότης συχνά χρησιμοποιεί τραγούδια για να προσκαλέσει τους καλεσμένους, δείχνοντας ταπεινότητα και μεταφέροντας τα εγκάρδια συναισθήματά του στους επισκέπτες. Οι κανόνες εθιμοτυπίας κατά τη διάρκεια των γευμάτων τηρούνται επίσης αυστηρά, από τη μερίδα και το μοίρασμα μέχρι τη διάταξη των καθισμάτων και τις συνήθειες κατανάλωσης αλκοόλ, δημιουργώντας ένα πολιτιστικό πρότυπο που διατηρείται από γενιά σε γενιά», μοιράστηκε ο δάσκαλος Alang Thi Cong.
Είναι προφανές ότι η κουζίνα στη ζωή των κατοίκων του Κο Του συνδέεται στενά με τον τρόπο με τον οποίο η κοινότητα διατηρεί σχέσεις, μεταδίδει γνώσεις και διατηρεί την ταυτότητά της. Κάθε ρητό και εμπειρία που μεταδίδεται περιέχει ένα σύστημα αξιών σχετικά με τον τρόπο αλληλεπίδρασης με τη φύση και τους ανθρώπους. Η διατήρηση της λαϊκής γλώσσας και των παραδόσεων διατηρεί επίσης την ουσία της κουζίνας και του τρόπου ζωής - διαχρονικές αξίες που δημιουργούν τη ζωτικότητα της κοινότητας του Κο Του σήμερα και στο μέλλον.
Πηγή: https://baodanang.vn/van-hoa-am-thuc-trong-ung-xu-3333162.html
Σχόλιο (0)