Tham gia chương trình Gợi ý giải đề tuyển sinh 10 TPHCM gồm:
- Thạc sĩ Hồ Viết Cường - Phó Hiệu trưởng Trường THCS - THPT Hai Bà Trưng.
- Thạc sĩ truyền thông UK Phạm Công Nhật - Giám đốc truyền thông toàn quốc hệ thống DOL, Giảng viên báo chí (hệ Deakin, Úc), ĐH KHXH&NV ĐHQG TPHCM, cựu học sinh Trường THPT Phú Nhuận.
Điều phối chương trình:
- Đại sứ Truyền thông và Nghệ thuật, Top 10 Hoa hậu Việt Nam Nguyễn Hoàng Mỹ Vân
Định hướng, gợi ý giải đề tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm 2026 -TPHCM môn Ngữ văn
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi cho ThS Phạm Công Nhật:
Thưa thầy, liệu một học sinh có thể giỏi tiếng Anh mà không cần giỏi môn Văn hay không? Ngoài nền tảng ngôn ngữ, theo thầy yếu tố nào đóng vai trò quan trọng để học tốt cả môn Văn lẫn tiếng Anh?
ThS Phạm Công Nhật:
Tôi từng nhận được khá nhiều câu hỏi tương tự từ học sinh. Các em thường nói rằng mình học tiếng Anh tốt nhưng không học giỏi môn Văn. Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, điều đó có phần chưa thực sự hợp lý. Bởi lẽ, môn Văn chính là nền tảng của tư duy ngôn ngữ.
Trước khi học tốt một ngoại ngữ, các em cần có khả năng sử dụng và cảm nhận tốt tiếng Việt. Tư duy ngôn ngữ bằng tiếng mẹ đẻ giúp con người trở nên sâu sắc hơn trong cách suy nghĩ, diễn đạt và tiếp nhận thông tin. Tôi thường ví von rằng nếu chưa đứng vững trên đôi chân của mình thì rất khó để bước ra thế giới. Tiếng Việt chính là nền tảng giúp các em đứng vững, còn tiếng Anh là công cụ để các em mở rộng cơ hội và kết nối với thế giới bên ngoài.
Việc một số học sinh học tốt tiếng Anh nhưng chưa đạt kết quả cao ở môn Văn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, chẳng hạn như phương pháp học tập hoặc cách tiếp cận môn học chưa phù hợp.
Tuy nhiên, về bản chất, khả năng tư duy, đọc hiểu và diễn đạt trong môn Văn sẽ hỗ trợ rất nhiều cho việc học ngoại ngữ. Nói cách khác, học tốt Văn không chỉ giúp các em hiểu sâu hơn về ngôn ngữ mà còn là nền tảng để trở thành những công dân toàn cầu có khả năng hội nhập và giao tiếp hiệu quả.
Điều quan trọng nhất là phương pháp học tập. Trong bất kỳ lĩnh vực nào, nếu có phương pháp phù hợp thì hiệu quả học tập sẽ được nâng lên rất nhiều. Chẳng hạn, trong báo chí hiện đại, các tác giả ngày càng chú trọng cách trình bày thông tin sao cho người đọc dễ tiếp cận nhất.
Người đọc không nhất thiết phải đọc toàn bộ bài viết nhưng vẫn có thể nắm được những nội dung quan trọng nhờ cách tổ chức thông tin hợp lý. Việc học cũng tương tự như vậy. Các em cần biết cách tiếp cận kiến thức, biết cách đọc, cách tư duy và cách ghi nhớ thay vì chỉ học thuộc lòng một cách máy móc. Hiện nay có nhiều phương pháp học tập hiện đại dựa trên tư duy logic và khả năng liên kết kiến thức. Những phương pháp này không chỉ giúp học tốt tiếng Anh mà còn hỗ trợ rất hiệu quả cho môn Văn và nhiều môn học khác.
Điều quan trọng là các em phải tìm được phương pháp phù hợp với bản thân để việc học trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Linearthinking là một hệ phương pháp học tiếng Anh tư duy, được thiết kế đặc biệt cho người Việt, với sự kết hợp giữa tư duy toán học, kỹ thuật siêu trí nhớ và nghiên cứu về ảnh hưởng của ngôn ngữ mẹ đẻ lên việc học tiếng Anh. Tác giả của phương pháp này là một số cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TPHCM), phương pháp hiện được áp dụng tại DOL English.
Theo nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh (9.0 IELTS, á khoa tốt nghiệp sư phạm Anh Trường ĐH Sư phạm TPHCM năm 2018), một trong những người góp phần phát triển Linearthinking từ năm 2018, phương pháp tư duy này giúp học sinh phát triển khả năng học tiếng Anh theo hướng logic, hiệu quả và ít bị phụ thuộc vào việc học thuộc lòng. Phương pháp học tiếng Anh tư duy Linearthinking đã được mời chia sẻ ở hàng trăm trường phổ thông, ĐH lớn trên cả nước như ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Y Dược T.HCM, Trường phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TPHCM), Trường Hà Nội - Amsterdam...
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi:
Một phụ huynh khác chia sẻ rằng con mình làm bài nghị luận xã hội rất dài, lên đến hai tờ giấy thi nhưng lại lo lắng không biết có đúng trọng tâm đáp án hay không. Vậy tiêu chí chấm điểm đối với dạng bài này thường tập trung vào những yếu tố nào, thưa thầy?
ThS Hồ Viết Cường:
Một trong những điểm mới của đề thi Ngữ văn hiện nay là tất cả câu hỏi đều quy định tương đối rõ về dung lượng. Ví dụ, đoạn văn nghị luận thường yêu cầu khoảng 200 chữ, còn bài văn nghị luận xã hội dài hơn nhưng vẫn có giới hạn nhất định. Việc quy định số lượng chữ nhằm giúp học sinh tập trung vào những ý quan trọng nhất thay vì viết lan man.
Viết dài không phải là một bất lợi, nhưng cũng không phải yếu tố quyết định điểm số. Tiêu chí chấm điểm hiện nay tập trung vào chất lượng bài viết hơn là độ dài. Một bài văn đạt điểm cao cần có bố cục rõ ràng, lập luận logic, lý lẽ sắc bén và dẫn chứng thuyết phục.
Đặc biệt, những dẫn chứng mang tính thời sự, thể hiện góc nhìn riêng, tư duy phản biện, sự trưởng thành trong nhận thức và chiều sâu cảm xúc thường tạo được ấn tượng với người chấm. Nếu bài viết đáp ứng tốt các yêu cầu về cấu trúc, nội dung, lập luận và sáng tạo thì hoàn toàn có thể đạt điểm cao, kể cả khi dung lượng không quá dài. Văn hay hiện nay là văn súc tích, chặt chẽ, đủ ý và có sức thuyết phục chứ không phải văn dài dòng như trước đây.
Một phụ huynh gửi câu hỏi đến chương trình:
Làm thế nào để học sinh có thể xử lý nhanh các câu hỏi đọc hiểu khi gặp một tác phẩm hoàn toàn mới, chưa từng học trong sách giáo khoa?
ThS Hồ Viết Cường giải đáp:
Theo định hướng đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngữ liệu sử dụng trong đề thi Ngữ văn ở cả bậc THCS và THPT đều được lấy ngoài sách giáo khoa. Đây là chủ trương đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các sở giáo dục thông tin rộng rãi đến giáo viên, phụ huynh và học sinh.
Phụ huynh có thể yên tâm vì học sinh đã được làm quen và ôn luyện với dạng đề này trong suốt quá trình học tập. Điểm mấu chốt khi xử lý ngữ liệu mới là các em cần dành thời gian đọc kỹ văn bản trước khi trả lời câu hỏi. Ngữ liệu có thể thuộc nhiều thể loại khác nhau.
Chẳng hạn, đề thi năm nay sử dụng văn bản văn xuôi với dung lượng khá dài. Điều này đòi hỏi học sinh phải đọc cẩn thận để tránh bỏ sót hoặc hiểu sai chi tiết. Tuy nhiên, việc ôn tập hiện nay được triển khai theo đặc trưng thể loại. Khi nhận diện được văn bản thuộc thể loại nào, học sinh sẽ kích hoạt những kiến thức tương ứng đã được học.
Nếu là văn xuôi, các câu hỏi thường xoay quanh nhân vật, ngôi kể, chi tiết và ý nghĩa văn bản; còn với thơ sẽ tập trung vào hình ảnh, ngôn ngữ, nhạc điệu, biện pháp tu từ. Vì vậy, điều quan trọng không phải là học thuộc một văn bản cụ thể mà là nắm chắc kiến thức về thể loại và kỹ năng đọc hiểu. Đây cũng chính là ưu điểm của cách ra đề mới khi hướng đến đánh giá năng lực thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ máy móc.
Các thí sinh vừa hoàn thành môn thi đầu tiên, ThS Hồ Viết Cường nhắn nhủ:
Điều tôi muốn nhắn gửi đến các em học sinh và cả phụ huynh là hãy khép lại môn thi vừa qua để tập trung toàn bộ năng lượng cho chặng đường phía trước.
Các em không nên dằn vặt, lo lắng hay liên tục lên mạng dò đáp án rồi tự tạo áp lực cho bản thân. Những gì có thể làm trong bài thi, các em đã làm hết sức mình. Bài thi đã hoàn thành và điểm số sẽ được đánh giá bởi hội đồng chấm thi.
Lúc này, điều quan trọng nhất là nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống đầy đủ, giữ tinh thần thoải mái và rà soát lại những kiến thức trọng tâm cho môn thi tiếp theo.
Các bậc phụ huynh cũng cần đồng hành cùng con bằng sự động viên và thấu hiểu, thay vì tạo thêm áp lực về kết quả bài thi vừa kết thúc.
Tôi muốn nhắc các em rằng môn Ngữ văn chỉ mới là một phần ba chặng đường của kỳ thi. Hai phần ba còn lại vẫn đang ở phía trước và cơ hội vẫn còn rất rộng mở.
Thực tế qua nhiều năm cho thấy có không ít học sinh làm bài thi đầu tiên chưa thật sự tốt, nhưng nhờ giữ được tâm lý ổn định và bứt phá ở các môn sau nên vẫn đạt kết quả rất cao. Vì vậy, các em hãy tự tin, giữ vững tinh thần và tập trung tối đa cho những môn thi còn lại.
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi:
Thầy có thể chia sẻ rõ hơn về nội dung nghị luận xã hội liên quan đến tình trạng một bộ phận người trẻ thiếu cảm xúc, khô cứng trong cảm xúc và sự phụ thuộc vào công nghệ này cũng như những giải pháp được đặt ra từ đề thi?
Xét về tổng thể, đề thi Ngữ văn năm nay có khó hơn so với những năm trước không?
ThS Hồ Viết Cường nêu quan điểm:
Tôi cho rằng đề thi năm nay đã chạm đến một vấn đề rất thời sự của xã hội hiện đại. Thực tế, không thể phủ nhận rằng một bộ phận giới trẻ hiện nay đang phụ thuộc khá nhiều vào công nghệ, từ đó dẫn đến những hạn chế nhất định trong việc giao tiếp, trải nghiệm và bộc lộ cảm xúc trong đời sống thực.
Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách toàn diện và khách quan, chúng ta cũng cần thấy rằng bên cạnh những bạn trẻ có biểu hiện thờ ơ, vô cảm hay lệ thuộc vào công nghệ, vẫn còn rất nhiều bạn sống giàu tình yêu thương, biết sẻ chia, đồng cảm và có trách nhiệm với cộng đồng.
Chính vì vậy, tôi cho rằng đề thi không nhằm phê phán hay quy chụp giới trẻ, mà tạo cơ hội để các em nhìn lại chính mình, tự đánh giá bản thân và suy ngẫm về cách sống của mình trong bối cảnh xã hội hiện nay.
Đồng thời, đây cũng là lời nhắc nhở đối với phụ huynh và nhà trường về vai trò đồng hành, giáo dục, bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất cần thiết của công dân trong thời đại mới, đặc biệt là khả năng đồng cảm, sẻ chia và xây dựng các mối quan hệ nhân văn.
Theo đánh giá ban đầu, nếu xét trên tổng thể thì đề thi năm nay có phần nhẹ nhàng hơn so với một số năm trước. Điểm khiến nhiều thí sinh cảm thấy khó chủ yếu nằm ở phần ngữ liệu đọc hiểu. Đây là ngữ liệu ngoài sách giáo khoa nên có thể tạo ra sự bất ngờ nhất định đối với học sinh.
Đặc biệt, văn bản có dung lượng khá dài, đòi hỏi các em phải đọc kỹ, nắm bắt chi tiết và tránh nhầm lẫn khi trả lời câu hỏi. So với năm trước sử dụng ngữ liệu thơ, năm nay ngữ liệu văn xuôi dài hơn nên học sinh sẽ mất nhiều thời gian đọc và xử lý thông tin hơn. Nếu không đọc kỹ, các em rất dễ bỏ sót hoặc hiểu chưa chính xác yêu cầu của đề.
Tuy nhiên, nếu xét về mức độ phân hóa và yêu cầu kiến thức, tôi cho rằng đề thi năm nay vẫn dễ tiếp cận hơn so với một số đề thi trước đây. Đề được thiết kế theo hướng đánh giá năng lực, trải nghiệm và tư duy của học sinh nhiều hơn là kiểm tra kiến thức mang tính học thuộc. và tập trung tối đa cho những môn thi còn lại.
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi cho ThS Hồ Viết Cường:
Thưa thầy, thầy có thể chia sẻ thêm những đánh giá của mình về đề thi Ngữ văn năm nay?
ThS Hồ Viết Cường cho biết:
Điểm nổi bật đầu tiên là ngữ liệu phần đọc hiểu đã chuyển mạnh sang dạng văn bản mang tính xã hội, bám sát định hướng đổi mới trong đánh giá năng lực học sinh. Bên cạnh đó, đề thi cũng thể hiện sự phân hóa hợp lý và có tính đến đặc điểm của thí sinh ở nhiều khu vực khác nhau.
Năm nay, quy mô tuyển sinh của TPHCM được mở rộng hơn so với trước đây, bao gồm cả những học sinh ở các địa bàn xa, địa bàn còn nhiều khó khăn. Vì vậy, đề thi không đi quá sâu vào những nội dung chuyên biệt về văn học vốn phù hợp với nhóm học sinh có năng lực chuyên sâu, mà tập trung nhiều hơn vào các vấn đề xã hội gần gũi với đời sống. Theo tôi, đây là sự điều chỉnh phù hợp với thực tế.
Điều đó không có nghĩa đề thi giảm khả năng đánh giá năng lực học sinh, mà ngược lại vẫn đảm bảo được yêu cầu phân loại trong khi tạo cơ hội cho nhiều đối tượng thí sinh tiếp cận và thể hiện năng lực của mình.
Tôi cho rằng phổ điểm năm nay sẽ không có nhiều biến động so với những năm gần đây. Dự kiến điểm số vẫn tập trung chủ yếu trong khoảng từ 6,5 đến 7,5 điểm. Đây là mức điểm phản ánh đúng khả năng của phần lớn thí sinh và phù hợp với mục tiêu phân loại của kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Tuy nhiên, để đạt được mức điểm cao hơn, đặc biệt là từ 8 điểm trở lên, yếu tố quan trọng nằm ở trải nghiệm sống và khả năng liên hệ thực tiễn của học sinh.
Những em có vốn sống phong phú, biết quan sát cuộc sống, có khả năng cảm nhận và thể hiện quan điểm cá nhân một cách thuyết phục sẽ có nhiều lợi thế trong việc xử lý các câu hỏi vận dụng và nghị luận của đề thi năm nay.
Nói cách khác, điểm khác biệt giữa nhóm thí sinh đạt điểm khá và nhóm đạt điểm cao không chỉ nằm ở kiến thức mà còn ở chiều sâu trải nghiệm và khả năng chuyển hóa trải nghiệm đó thành lập luận, cảm xúc trong bài viết.
ThS Hồ Viết Cường gợi ý cách làm và những ý chính cần đạt trong đề thi Ngữ văn:
Trước hết, có thể khẳng định đề thi năm nay bám sát cấu trúc đề minh họa và định hướng đánh giá năng lực đã được Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM công bố trước đó. Ở phần đọc hiểu, câu hỏi đầu tiên yêu cầu học sinh xác định lời của nhân vật và lời người kể chuyện. Đây là dạng câu hỏi quen thuộc và các em chỉ cần bám sát ngữ liệu để trả lời.
Đối với câu hỏi về ý nghĩa chi tiết trong văn bản, học sinh cần làm rõ việc nhân vật đã có khả năng suy nghĩ, nhận thức và tự đặt ra những vấn đề liên quan đến bản thân. Đây là cơ sở để triển khai các nội dung tiếp theo.
Với câu hỏi về câu rút gọn, học sinh cần xác định thành phần được lược bỏ và khôi phục lại đầy đủ. Khi phân tích tác dụng, các em cần nêu được hai ý chính: thứ nhất là giúp câu văn ngắn gọn, cô đọng. Thứ hai là tạo nhịp điệu cho lời văn và góp phần thể hiện tính cách, tâm trạng của nhân vật.
Riêng câu hỏi vận dụng, học sinh có thể trình bày quan điểm cá nhân miễn là lập luận hợp lý, có sức thuyết phục. Một trong những hướng triển khai là khẳng định rằng dù công nghệ và máy móc ngày càng phát triển, con người vẫn cần phát huy những giá trị riêng mà máy móc không thể thay thế, đặc biệt là cảm xúc, sự đồng cảm và trí tuệ cảm xúc.
Đối với câu viết đoạn văn nghị luận, trước hết học sinh phải xác định đúng yêu cầu của đề là phân tích vai trò của lý lẽ và bằng chứng trong việc làm sáng tỏ luận điểm được nêu trong văn bản.
Các em cần đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ theo yêu cầu. Về bố cục, nên giới thiệu ngắn gọn vấn đề nghị luận, sau đó phân tích nội dung, giá trị tư tưởng của đoạn văn, tiếp đến là các yếu tố nghệ thuật và cuối cùng là phần đánh giá chung.
Một điểm học sinh thường bỏ sót là phần đánh giá nghệ thuật. Tuy nhiên, đây là nội dung có điểm số trong đáp án nên các em cần lưu ý triển khai đầy đủ. Ngoài việc đảm bảo yêu cầu về nội dung và hình thức, bài viết cũng cần thể hiện sự sáng tạo, cách nhìn riêng và lập luận thuyết phục để đạt điểm cao.
Đề thi năm nay cho học sinh lựa chọn giữa hai hướng triển khai khác nhau nhưng đều xoay quanh chủ đề cảm xúc, sự thấu cảm và tình yêu thương trong cuộc sống.
Nếu lựa chọn bàn luận về thực trạng một bộ phận người trẻ sống thờ ơ, thiếu cảm xúc, các em cần giải thích rõ khái niệm vô cảm, khô cứng cảm xúc là gì; đồng thời phân tích những biểu hiện, nguyên nhân và hậu quả của hiện tượng này trong đời sống hiện nay.
Tuy nhiên, để bài viết có chiều sâu, học sinh cần có phần phản biện. Các em cần nhìn nhận rằng vẫn có rất nhiều người trẻ sống tích cực, giàu lòng yêu thương, biết sẻ chia và trân trọng những giá trị tốt đẹp. Từ đó đề xuất những giải pháp như tăng cường trải nghiệm thực tế, sống vị tha, biết quan tâm và đồng cảm với mọi người xung quanh.
Đối với lựa chọn viết về chủ đề "Thấu hiểu cảm xúc để sống yêu thương", học sinh cần làm rõ khái niệm thấu cảm, ý nghĩa của việc sống yêu thương và vai trò của cảm xúc trong các mối quan hệ giữa con người với con người.
Bài viết cần phân tích được giá trị của sự thấu hiểu, khả năng lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng người khác. Đồng thời, học sinh cũng cần phê phán lối sống thờ ơ, ích kỷ, vô cảm đang tồn tại ở một bộ phận giới trẻ hiện nay.
Từ đó, các em có thể rút ra bài học cho bản thân về việc biết lắng nghe, quan sát, kiểm soát cảm xúc, yêu thương bằng những hành động cụ thể và lan tỏa những giá trị tích cực trong cuộc sống.
Ngoài việc đảm bảo đầy đủ các ý cơ bản theo đáp án, điều quan trọng nhất là sự sáng tạo và khả năng lập luận của học sinh.
Những bài viết có góc nhìn riêng, dẫn chứng thời sự phù hợp, cách triển khai logic và giàu cảm xúc thường tạo được ấn tượng với người chấm. Đặc biệt, nếu học sinh biết vận dụng các dẫn chứng thực tế gắn với đời sống hiện nay để làm sáng tỏ vấn đề thì bài viết sẽ có sức thuyết phục cao hơn và có cơ hội đạt điểm tốt.
Học sinh Cát Tường (TPHCM) chia sẻ sau buổi thi: "Em thấy đề thi hôm nay cũng bình thường thôi, theo em là khá dễ. Trong quá trình ôn tập, em cũng đã gặp những dạng đề tương tự rồi. Còn về điểm số thì em không dám dự đoán”.
Học sinh Nguyễn Khánh Đan (TPHCM) nói: "Em thấy đề thi Ngữ văn năm nay khá ổn, có phần dễ nhưng cũng có phần hơi khó đối với em. Những dạng bài này em đã từng gặp trong lúc ôn tập rồi. Em dự đoán bài làm của mình khoảng 7-8 điểm. Môn Văn không phải là thế mạnh của em".
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi cho thầy Hồ Viết Cường:
Thưa thầy, thầy đánh giá như thế nào về đề thi Ngữ văn tuyển sinh lớp 10 TPHCM năm nay?
Thạc sĩ Hồ Viết Cường chia sẻ:
Trước hết, có thể khẳng định đề thi năm nay bám sát định hướng ôn tập, cấu trúc và yêu cầu đánh giá năng lực theo đề tham khảo đã được Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM công bố trước đó.
Đề thi không xuất hiện những nội dung nằm ngoài chương trình hay mang tính đánh đố học sinh. Các câu hỏi được xây dựng với độ phân hóa hợp lý, tạo điều kiện để học sinh có học lực trung bình và khá vẫn có thể đạt được mức điểm phù hợp với năng lực của mình.
Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu của một kỳ thi tuyển sinh, đề thi vẫn có những câu hỏi vận dụng, gắn với thực tiễn đời sống nhằm tăng khả năng phân loại thí sinh. Những câu hỏi này giúp nhận diện rõ hơn năng lực tư duy, khả năng liên hệ và vận dụng kiến thức của học sinh.
Có thể nói, đề thi năm nay đã thực hiện tốt mục tiêu của kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Không chỉ đảm bảo yêu cầu đánh giá, phân loại thí sinh, đề còn tạo cơ hội để các em thể hiện cảm xúc, tư duy và quan điểm cá nhân trước những vấn đề được đặt ra trong đề bài.
Phụ huynh Tạo Hoàng Thúc (phường Đức Nhuận, TPHCM) chia sẻ với PV Tiền Phong ở điểm thi:
Hôm nay tôi đưa con đi thi với tâm trạng rất vui và tự tin. Nguyện vọng một của cháu là vào Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, nguyện vọng hai là Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Cháu định hướng theo khối khoa học tự nhiên, đặc biệt là môn Vật lý.
Từ đầu năm lớp 9 đến nay, gia đình luôn đồng hành bằng cách động viên tinh thần, chăm lo sức khỏe, đảm bảo thời gian nghỉ ngơi và chế độ ăn uống hợp lý để cháu có đủ sức khỏe học tập.
Phụ huynh nào cũng có nhiều cảm xúc đan xen, vừa hồi hộp, lo lắng nhưng cũng rất kỳ vọng và tin tưởng vào con mình. Dù môn Văn không phải thế mạnh của cháu, nhưng qua các kỳ thi thử và quá trình ôn tập, cháu làm bài khá tốt nên gia đình cũng yên tâm, không quá lo lắng về môn thi này.
Tôi có mặt tại điểm thi từ khoảng 6h20 sáng. Trong thời gian chờ con làm bài, tôi ngồi ở quán cà phê gần đó. Khi con ra khỏi phòng thi, tôi sẽ đón và động viên cháu.
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi:
Ngoài việc giúp phát triển tư duy và cảm xúc, môn Văn còn hỗ trợ học sinh như thế nào trong định hướng nghề nghiệp tương lai?
Thầy Phạm Công Nhật giải đáp:
Tôi cho rằng trong tương lai, bất kỳ ngành nghề nào cũng cần kỹ năng giao tiếp và kể chuyện. Dù là bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân hay nghệ sĩ, các em đều phải giao tiếp với người khác. Thực tế, rất khó để tìm thấy một nhà lãnh đạo, một nhà quản lý thành công nhưng lại giao tiếp kém. Kỹ năng giao tiếp ấy được xây dựng trên nền tảng ngôn ngữ và khả năng cảm nhận văn chương.
Xa hơn nữa, khi xin học bổng, du học hay ứng tuyển việc làm, điều các tổ chức quan tâm không chỉ là điểm số mà còn là câu chuyện cá nhân của ứng viên. Hiện nay, khái niệm “storytelling” - kể chuyện để truyền cảm hứng và tạo kết nối - ngày càng trở nên quan trọng. Mỗi doanh nghiệp đều có văn hóa riêng, mỗi cơ hội nghề nghiệp đều đòi hỏi ứng viên biết kể câu chuyện của mình theo cách phù hợp. Vì thế, khả năng diễn đạt, tư duy ngôn ngữ và cảm xúc mà môn Văn mang lại sẽ ngày càng có giá trị trong tương lai.
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi cho Thạc sĩ Phạm Công Nhật:
Nhiều học sinh hiện nay cho rằng môn Ngữ văn ít liên quan đến nghề nghiệp tương lai, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ. Theo thầy, môn Văn có vai trò như thế nào đối với sự nghiệp sau này của các em?
Thầy Phạm Công Nhật chia sẻ:
Tôi thường không đồng tình với quan điểm cho rằng học giỏi Văn chỉ để trở thành nhà văn hay làm những công việc liên quan đến văn chương. Thực chất, học Văn là học để làm người. Nhiều học sinh đặt câu hỏi rằng thời đại này người ta học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, toán học để kiếm tiền, còn Văn học có vẻ xa vời, trừu tượng. Tuy nhiên, các em chưa thực sự nhìn thấy giá trị của môn học này. Tôi thường giải thích về hai chữ “con người”. Trong tiếng Việt, đây là một cách gọi rất hay, bởi nó thể hiện sự đấu tranh không ngừng giữa phần “con” và phần “người” trong mỗi chúng ta. Phần “con” luôn hướng tới những điều có lợi cho bản thân, còn phần “người” giúp chúng ta biết suy nghĩ cho người khác, biết cân bằng giữa lợi ích cá nhân và cộng đồng. Văn học góp phần nuôi dưỡng phần “người” ấy.
MC Mỹ Vân đặt câu hỏi:
Vậy trong thời đại AI, khi công nghệ ngày càng phát triển, môn Văn mang lại những lợi ích gì cho học sinh?
Thầy Phạm Công Nhật:
Trước hết, để sử dụng AI hiệu quả, người dùng phải biết đặt câu hỏi đúng. Muốn đặt được câu hỏi hay, câu hỏi sâu sắc, các em cần có tư duy ngôn ngữ, khả năng diễn đạt và phân tích vấn đề. Đây chính là những năng lực mà môn Văn rèn luyện. Bên cạnh đó, Văn học còn giúp con người cảm nhận sâu sắc hơn các giá trị nghệ thuật và đời sống. Chẳng hạn, khi thưởng thức một ca khúc nổi tiếng hay đoạt giải thưởng quốc tế, người có khả năng cảm thụ văn học sẽ hiểu được tầng ý nghĩa sâu xa phía sau ca từ, thông điệp và câu chuyện mà tác giả muốn truyền tải.
Tôi từng có một sinh viên xin nghỉ học hai buổi để sang Thái Lan xem buổi biểu diễn của nhóm nhạc Blackpink. Khi đó tôi đồng ý, nhưng yêu cầu em phải giải thích được ý nghĩa của tiêu đề ca khúc “How You Like That”. Thực tế, đây không đơn thuần là một câu hỏi thông thường mà là một câu hỏi tu từ, chứa đựng thông điệp về sự vượt qua nghịch cảnh, vươn lên mạnh mẽ sau những tổn thương. Khi hiểu được bối cảnh và tầng nghĩa ấy, các em mới thực sự cảm nhận được giá trị của tác phẩm.
Đã hết giờ làm bài thi môn Ngữ văn. Tại điểm thi THCS Võ Trường Toản (phường Sài Gòn), tiếng trống báo hiệu hết giờ làm bài. Hàng trăm phụ huynh đứng chật kín cổng trường chờ con.
MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân đặt câu hỏi cho thầy Hồ Viết Cường:
Việc kỳ thi diễn ra sớm hơn mang đến những thuận lợi và thách thức gì cho các em? Phổ điểm môn Ngữ văn trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của TPHCM trong hai năm gần đây có sự thay đổi như thế nào?
Thạc sĩ Hồ Viết Cường - Phó Hiệu trưởng Trường THCS -THPT Hai Bà Trưng giải đáp:
Về thuận lợi, các em sẽ giảm được áp lực chờ đợi và có thêm thời gian nghỉ hè cũng như chuẩn bị cho bậc học tiếp theo.
Tuy nhiên, vẫn có những thách thức nhất định, đặc biệt với những em chưa chuẩn bị thật chu đáo. Ngược lại, những học sinh đã hệ thống hóa kiến thức đầy đủ, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị tâm lý tốt sẽ chủ động, tự tin hơn.
Dù kỳ thi diễn ra sớm hay muộn thì thời gian ôn tập dành cho tất cả học sinh là như nhau. Kiến thức được tích lũy trong suốt quá trình học THCS, đặc biệt là năm lớp 9. Vì vậy, việc thay đổi thời điểm tổ chức không ảnh hưởng đến tính công bằng, khả năng phân hóa hay mục tiêu của kỳ thi tuyển sinh.
Về phổ điểm môn Ngữ văn trong hai năm gần đây, nhìn chung khá ổn định và không có nhiều biến động lớn. Đặc biệt, khả năng phân hóa học sinh ở nhóm trung bình và khá được thể hiện khá rõ.
Năm 2024, điểm số tập trung chủ yếu trong khoảng từ 6 đến 7,5 điểm. Đáng chú ý, môn Ngữ văn không có thí sinh đạt điểm 10 và đây cũng là môn có tỷ lệ bài thi đạt từ mức trung bình trở lên thấp nhất trong ba môn thi tuyển sinh.
Đến năm 2025, phổ điểm vẫn duy trì xu hướng tập trung ở nhóm trung bình khá, tiếp tục thực hiện tốt vai trò phân loại học sinh. Môn Ngữ văn không xuất hiện điểm 10, điểm cao nhất là 9,5.
Qua đó có thể thấy phổ điểm môn Ngữ văn của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM đang duy trì sự ổn định và có tính phân hóa tốt. Điều này phản ánh xu hướng đổi mới trong đánh giá năng lực học sinh, không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn chú trọng năng lực đọc hiểu, cảm thụ, tư duy và khả năng vận dụng vào thực tiễn, góp phần phục vụ hiệu quả công tác tuyển sinh.
Mỹ Vân đặt câu hỏi cho Thạc sĩ UK Phạm Công Nhật:
Tại đây, tôi nhớ lại cảm giác bước vào kỳ thi chuyển cấp cách đây hơn 10 năm. Dù mỗi thế hệ có đề thi khác nhau, nhưng cảm giác hồi hộp, lo lắng và mong muốn làm bài thật tốt chắc chắn không bao giờ thay đổi. Năm nay, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 được tổ chức sớm hơn mọi năm. Theo thầy, điều này có tác động gì đến các thí sinh?
Thạc sĩ truyền thông UK Phạm Công Nhật - Giám đốc truyền thông toàn quốc hệ thống DOL, Giảng viên báo chí (hệ Deakin, Úc), ĐH KHXH&NV ĐHQG TPHCM - chia sẻ:
Tôi cho rằng việc kỳ thi diễn ra sớm hơn một chút sẽ không ảnh hưởng nhiều, bởi kiến thức là kết quả của cả một quá trình học tập và rèn luyện lâu dài. Điều quan trọng nhất vẫn là tâm lý của các em khi bước vào phòng thi.
Có rất nhiều học sinh học giỏi, chăm chỉ nhưng vì đặt kỳ vọng quá cao nên lo lắng, mất ngủ hoặc thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe trước ngày thi. Khi đó, kết quả làm bài có thể không đạt như mong đợi. Vì vậy, trong các môn thi còn lại cũng như các kỳ thi chuyên sắp tới, các em hãy cố gắng giữ vững tâm lý.
Đây là yếu tố rất quan trọng để phát huy hết năng lực của mình. Một số giải pháp cụ thể để ổn định tâm lý sẽ được chúng tôi chia sẻ sâu hơn trong phần sau của chương trình.
9h30, còn khoảng 30 phút nữa là kết thúc thời gian làm bài môn Ngữ văn. Ghi nhận tại điểm thi THPT Trưng Vương, thời tiết khá mát mẻ, bầu trời nhiều mây, không khí dễ chịu giúp phụ huynh đứng chờ trước cổng trường bớt phần vất vả.
Chị Nguyễn Thị Lan, phụ huynh có con dự thi tại điểm thi THPT Trưng Vương, cho biết thời tiết: “Tôi đưa con đến từ sớm, thấy cháu khá tự tin với môn Ngữ văn. Giờ chỉ mong con làm bài hết khả năng, giữ tâm lý ổn định để bước vào các môn thi tiếp theo”, chị Lan bày tỏ.
Năm nay, TPHCM tuyển 118.955 chỉ tiêu lớp 10 công lập trên tổng số hơn 151.000 thí sinh dự thi, tương ứng tỷ lệ trúng tuyển khoảng 78%.
Theo lịch thi, ngày 1/6, thí sinh thi môn Ngữ văn vào buổi sáng (120 phút) và môn Ngoại ngữ vào buổi chiều (90 phút). Sáng 2/6, thí sinh thi môn Toán (120 phút). Những em đăng ký lớp chuyên hoặc tích hợp sẽ thi thêm môn chuyên tương ứng vào chiều 2/6 với thời gian làm bài 150 phút.
Điểm xét tuyển vào lớp 10 hệ đại trà được tính bằng tổng điểm ba môn Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ cùng điểm ưu tiên (nếu có). Thí sinh phải tham dự đầy đủ cả ba môn, không vi phạm quy chế thi và tất cả bài thi đều phải đạt trên 0 điểm.
Trước khi thí sinh bước vào giờ làm bài môn đầu tiên, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, đã đến điểm thi Trường THCS Đoàn Thị Điểm để động viên và dặn dò thí sinh tự tin, bình tĩnh làm bài.
Ông Hiếu cũng đến phòng thi riêng của một thí sinh đang điều trị bệnh lao để động viên và chia sẻ, giúp em yên tâm làm bài dưới sự hỗ trợ của điểm thi và cán bộ coi thi.
Theo giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, toàn bộ học sinh ở cả ba khu vực gồm TPHCM cũ, Bình Dương cũ và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ đều làm chung một đề thi do Hội đồng biên soạn đề thi của Sở GD&ĐT TPHCM xây dựng.
Nội dung đề thi được biên soạn theo định hướng đánh giá năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Riêng mức độ phân hóa sẽ được tính toán phù hợp với tình hình thực tế sau sáp nhập. Đề thi 3 môn được biên soạn theo dạng mở, yêu cầu học sinh tư duy, vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đây là dạng đề quen thuộc với học sinh TPHCM nhiều năm nay và được giới chuyên môn đánh giá cao.
"Hội đồng biên soạn đề thi cũng đã nghiên cứu kỹ năng lực học sinh sau sáp nhập để điều chỉnh độ khó phù hợp với cả ba khu vực. Đề thi phải vừa bao quát kiến thức, vừa đảm bảo tính phân hóa phục vụ tuyển sinh. Các em cứ yên tâm, tự tin làm bài và phát huy đúng năng lực của mình. Đề khó thì khó chung, dễ cũng dễ chung", ông Hiếu nhắn nhủ.
Theo Sở GD&ĐT TPHCM, trong tổng số 151.269 thí sinh đăng ký dự thi, có 600 em vắng mặt trong buổi làm thủ tục dự thi ngày 31/5. Tuy nhiên, các em vẫn có thể tham dự kỳ thi bình thường trong những ngày tiếp theo.
Cũng trong ngày làm thủ tục dự thi, các điểm thi ghi nhận 15 trường hợp thí sinh gặp sự cố về sức khỏe.
Trong đó, 9 thí sinh bị gãy tay được bố trí thi tại phòng riêng. Sở sẽ điều động cán bộ coi thi thuộc khối THPT, không giảng dạy các môn Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ, để hỗ trợ viết bài theo lời đọc của thí sinh. Phòng thi có hai cán bộ coi thi và được lắp đặt thiết bị ghi hình, ghi âm trong suốt quá trình làm bài.
Nhóm thí sinh gặp khó khăn trong việc di chuyển gồm hai em bị gãy chân hoặc mắc bệnh cơ xương. Một em được hỗ trợ phòng thi riêng, một em sức khỏe yếu được bố trí người viết hộ dưới sự giám sát của hai cán bộ coi thi và hệ thống camera.
Ngoài ra, có một thí sinh đang điều trị tại bệnh viện, hiện điểm thi đang xin ý kiến chỉ đạo của Ban chỉ đạo kỳ thi, một thí sinh khác bị bệnh cũng được bố trí thi tại phòng riêng.
Sáng nay (1/6), khoảng 151.269 thí sinh tại TPHCM chính thức bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Đây là kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đầu tiên của TPHCM sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, đồng thời là kỳ thi có số lượng thí sinh đông nhất cả nước.
Môn thi đầu tiên là Ngữ văn. Theo kế hoạch, đúng 8 giờ, thí sinh bắt đầu làm bài thi với thời gian 120 phút.
Dù hôm nay là ngày làm việc đầu tuần, nhiều gia đình vẫn tạm gác công việc để ưu tiên đồng hành cùng con trong kỳ thi quan trọng này. Tại các điểm thi, nhiều phụ huynh đưa con đến tận cổng trường, động viên trước giờ làm bài.
Tại điểm thi Trường THCS Hà Huy Tập, phường Đông Hưng Thuận, một phụ huynh cho biết đây là kỳ thi có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai học tập của con nên hai vợ chồng thay nhau nghỉ làm để đồng hành. Do tỉ lệ cạnh tranh cao, gia đình đã cân nhắc kỹ lưỡng khi đăng ký nguyện vọng, ưu tiên những trường gần nhà.
"Không chỉ ngày thi, cả năm học này gia đình tôi đều dành nhiều thời gian quan tâm, động viên. Con đi thi nhưng cha mẹ còn hồi hộp hơn cả con", vị phụ huynh nói.
Trước giờ thi môn Ngữ văn, Phùng Khánh Vi, học sinh lớp 9/2 Trường THCS Đoàn Thị Điểm (phường Nhiêu Lộc), cho biết em khá thoải mái vì đã ôn tập trong thời gian dài, dù vẫn có chút hồi hộp do đây là kỳ thi quan trọng.
Vi đặt mục tiêu đạt từ 23 đến 24 điểm, với nguyện vọng 1 vào Trường THPT Lê Quý Đôn, tiếp đến là Trường THPT Nguyễn Khuyến và Trường THPT Hàn Thuyên.
Nữ sinh cho biết đã ôn tập theo đề cương của giáo viên và luyện các đề thi những năm trước. Trước khi vào phòng thi, em được mẹ động viên làm bài cẩn thận, tránh những lỗi nhỏ thường gặp. Dự đoán về đề thi năm nay, Khánh Vi cho rằng đề thi Ngữ văn có thể liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc bảo vệ môi trường.
Nguồn: https://tienphong.vn/goi-y-mon-ngu-van-vao-lop-10-o-tphcm-post1847927.tpo
![[عکس] استقبال از دبیرکل و رئیس جمهور تو لام و همسرش در سفر رسمی آنها به فیلیپین](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/06/01/1780295488620_vna-potal-chieu-dai-chao-mung-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-va-phu-nhan-tham-cap-nha-nuoc-toi-philippines-8798060-7855-jpg.webp)
نظر (0)