ທ່າມກາງວົງດົນຕີຊົນເຜົ່າທີ່ຫຼາກຫຼາຍຂອງແຂວງຕວຽນກວາງ, ມີຊ່າງຝີມືຄືໜອນໄໝຈາກພູຜາປ່າດົງ ແລະ ປ່າໄມ້, ກຳລັງປັ່ນໄໝຢ່າງງຽບໆ, ອຸທິດຊີວິດທັງໝົດຂອງເຂົາເຈົ້າໃຫ້ແກ່ແຫຼ່ງກຳເນີດຂອງວັດທະນະທຳແຫ່ງຊາດ. ພວກເຂົາບໍ່ພຽງແຕ່ຮັກສາຄວາມຊົງຈຳດ້ານວັດທະນະທຳເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນ “ຊັບສົມບັດທີ່ມີຊີວິດຊີວາ”, ຖ່າຍທອດແປນໄຟ ແລະ ຮັກສາຈິດວິນຍານຂອງຊາດໄວ້ເທິງດິນແດນຕວຽນກວາງ.
| ||||
|
ທ່ານ ຕອງ ດາຍ ຮົ່ງ ເກີດຢູ່ບ້ານເຕິນໝີ, ບ້ານຊົນເຜົ່າໄຕ່ ທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍປະເພນີວັດທະນະທຳ ພ້ອມດ້ວຍເພງພື້ນເມືອງພື້ນເມືອງເຊັ່ນ: ເທນ, ຕິ່ງເຕົາ, ແລະ ໂກຍ. ຊາວໄຕ່ໃນບ້ານເກີດຂອງລາວເປັນຄົນທີ່ມັກຮຽນຫຼາຍ; ຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ, ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ຈະແນະນຳລູກຫຼານຂອງເຂົາເຈົ້າວ່າ "ໜຶ່ງ, slu tha; ສອງ, gia giuoc" (ໜຶ່ງ, ການຮູ້ໜັງສື; ສອງ, ຢາປົວພະຍາດ). ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ, ເຂົາເຈົ້າໄດ້ສະສົມຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການໂດຍການບັນທຶກມັນໄວ້ໃນໜ້າທີ່ຂຽນດ້ວຍຕົວອັກສອນໄຕ່ໂນມ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ລວມມີຢາພື້ນເມືອງ, ພິທີກຳ, ຄຳສອນ, ແລະ ເລື່ອງລາວບູຮານ... ເຊິ່ງຊາວໄຕ່ຮ່ວມກັນເອີ້ນວ່າ "thong khon," ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າ "ຖົງປັນຍາ."
ຊາວເຜົ່າໄຕງວຽນ |
ເພື່ອປົດລັອກ "thong khon" (ປັນຍາ) ທີ່ມີສາລະສຳຄັນຂອງຄວາມຮູ້ຂອງຊາວໄຕ, ລາວໄດ້ແປ ແລະ ຄັດລອກປຶ້ມຫຼາຍສິບຫົວໃນຫົວຂໍ້ຕ່າງໆ: ພິທີກຳໄຫວ້, ການອະທິຖານ; ຄຳແນະນຳ ແລະ ຄຳສອນ, ວິທີການປະຕິບັດຕໍ່ຄົນອື່ນ, ຄວາມເຄົາລົບນັບຖືຕໍ່ລູກ, ຄວາມສັດຊື່ຕໍ່ການແຕ່ງງານ; ແລະ ວິທີແກ້ໄຂແບບພື້ນເມືອງ. ຫຼັງຈາກການຄົ້ນຄວ້າຫຼາຍປີ, ລາວໄດ້ອອກແບບ ແລະ ນຳໃຊ້ຕົວອັກສອນ ໄຕ່ໂນມ ຕວຽນກວາງໃນຄອມພິວເຕີ, ໂດຍພື້ນຖານແລ້ວແມ່ນການຫັນປ່ຽນຕົວອັກສອນໄຕ່ໂນມໃຫ້ເປັນຮູບແບບດິຈິຕອນ. ປະຈຸບັນ, ດ້ວຍຕົວອັກສອນໄຕ່ໂນມຫຼາຍກວ່າ 4,000 ຊຸດສຳລັບຜົນງານວັນນະຄະດີ, ລາວເຊື່ອວ່ານີ້ແມ່ນວິທີທີ່ໄວທີ່ສຸດທີ່ຈະຮັກສາ ແລະ ປົກປ້ອງ "ຊັບສົມບັດແຫ່ງປັນຍາ" ນີ້, ເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ໄປສູ່ຊຸມຊົນ ແລະ ຄົນລຸ້ນຫຼັງ.
ບໍ່ພຽງແຕ່ຄົນທ້ອງຖິ່ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງມີຄົນຕ່າງປະເທດອີກດ້ວຍ ທີ່ຊອກຫານັກຄົ້ນຄວ້ານິທານພື້ນເມືອງ ຕົງດ້າຍຮົ່ງ ເພື່ອຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຕົວໜັງສືໄຕ່ໂນມ. |
ການເດີນທາງເພື່ອປົດລັອກ "ຄວາມຮູ້" ຂອງລາວແມ່ນມີຄວາມໝາຍຢ່າງແທ້ຈິງ. ໃນເດືອນກໍລະກົດ 2025, ຫຼັງຈາກ 15 ປີຂອງການເກັບກຳ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າຢ່າງພາກພຽນ, ລາວໄດ້ເຜີຍແຜ່ "ວັດຈະນານຸກົມຕວຽນກວາງໄຕນອມ" (ສຳນັກພິມເຜີຍແຜ່ແຮງງານ). ນີ້ແມ່ນວັດຈະນານຸກົມພາສາໄຕນອມສະບັບທຳອິດ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມພະຍາຍາມ ແລະ ຄວາມອຸທິດຕົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທ່ານຕົງດ້າຍຮົ່ງໃນການຄົ້ນຄວ້າຂອງລາວ.
ປຶ້ມຫົວນີ້ປະກອບດ້ວຍ 6,300 ຄຳ, ແຕ່ລະຕົວຂຽນດ້ວຍຕົວອັກສອນຮັນໂນມ, ເຕຍໂນມ, ແລະ ພາສາຫວຽດນາມ. “ຜົນງານນີ້ແມ່ນການເພີ່ມເຕີມທີ່ມີຄຸນຄ່າໃຫ້ແກ່ລະບົບພາສາ ແລະ ການຂຽນຂອງຊຸມຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຂອງຫວຽດນາມ,” ທ່ານ ເລ ຮົ່ງລີ, ປະທານສະມາຄົມສິລະປະພື້ນເມືອງຫວຽດນາມ ແບ່ງປັນ.
|
|
ທ່ານ ວັງຊາຖາວ, ຄົນພື້ນເມືອງບ້ານຈຸງປາອາ, ຕາແສງໂພບ່າງ, ເປັນແຫຼ່ງຄວາມຮູ້ທີ່ມີຊີວິດຢູ່ກ່ຽວກັບວັດທະນະທຳເຜົ່າມົ້ງ. ຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ, ສຽງຂຸ່ຍມົ້ງ ແລະ ພິທີກຳຕ່າງໆໄດ້ຊຶມເຂົ້າໄປໃນຈິດວິນຍານຂອງລາວ. ຕອນອາຍຸ 13 ປີ, ທ້າວ ທາວ ໄດ້ກາຍເປັນຊ່າງຂຸ່ຍ, ແລະ ເມື່ອອາຍຸ 18 ປີ, ລາວໄດ້ເປັນແມ່ບົດໃນພິທີກຳພື້ນເມືອງ. ຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບວັດທະນະທຳມົ້ງໄດ້ນຳພາລາວຈາກຕຳແໜ່ງຮອງເລຂາຄະນະພັກຕາແສງ ໄປສູ່ປະທານສະມາຄົມນັກສິລະປິນພື້ນເມືອງເມືອງດົ່ງວັນ.
ປັດຈຸບັນ, ທ່ານ Thào ເປັນສະມາຊິກຂອງທີມງານທີ່ປຶກສາ ແລະ ເກັບກຳຄຸນຄ່າທາງວັດທະນະທຳຂອງແຂວງ, ແລະ ຍັງເປັນຜູ້ຂຽນເອກະສານຄົ້ນຄວ້າທີ່ມີຄຸນຄ່າສາມສະບັບກ່ຽວກັບ: ພິທີຕັ້ງຊື່, ພິທີຂຶ້ນເຮືອນໃໝ່, ແລະ ຕົ້ນກຳເນີດຂອງຂຸ່ຍມົ້ງ ທີ່ພິພິທະພັນແຂວງ.
ຊ່າງຝີມືທີ່ມີຊື່ສຽງ Vàng Chá Thào ມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ແລະ ເປັນຫ່ວງເປັນໄຍຕໍ່ການອະນຸລັກຮັກສາວັດທະນະທໍາຂຸ່ຍມົ້ງ. ເປັນເວລາຫຼາຍທົດສະວັດ, ລາວໄດ້ໄປຢ້ຽມຢາມໂຮງຮຽນ ຫຼື ເປີດຫ້ອງຮຽນຟຣີຢູ່ເຮືອນຂອງລາວເປັນປະຈໍາ ເພື່ອສອນການເຕັ້ນຂຸ່ຍມົ້ງ, ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ຄວາມເຊື່ອໃຫ້ກັບຄົນຮຸ່ນໃໝ່.
ຫ້ອງຮຽນສອນໂດຍຊ່າງຝີມືດີເດັ່ນ ວຽງຈ່າທາວ. |
ທຸກໆວັນສຸກຕອນບ່າຍ, ເຮືອນດິນເຜົາແບບຊົນນະບົດຂອງທ່ານຖົວຈະເຕັມໄປດ້ວຍສຽງຂຸ່ຍມົ້ງ, ກອງ, ໄວໂອລິນສອງສາຍ, ແລະ ເພງພື້ນເມືອງ. ຫ້ອງຮຽນຟຣີນີ້ດຶງດູດເດັກນ້ອຍມົ້ງເກືອບ 30 ຄົນທີ່ມີອາຍຸລະຫວ່າງ 7 ຫາ 15 ປີ. ນອກເໜືອໄປຈາກການສອນ, ອາຈານ ວັງຊາຖົວ ຍັງມີວິໄສທັດທີ່ກວ້າງຂວາງຄື: ເພື່ອຍົກລະດັບດົນຕີຂຸ່ຍມົ້ງໃຫ້ກ້າວໄປໄກກວ່າເກົ່າ. ລາວໄດ້ສ້າງຕັ້ງສະໂມສອນຂຸ່ຍມົ້ງຝູຈ່າວ ພ້ອມດ້ວຍສະມາຊິກ 15 ຄົນທີ່ເປັນນັກຮຽນຂອງລາວ ແລະ ເປັນແມ່ບົດໃນເຕັກນິກດັ່ງກ່າວ.
ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ດ້ວຍຊື່ສຽງ ແລະ ຄວາມຊ່ຽວຊານຂອງທ່ານ, ທ່ານ ຖວ ໄດ້ໂຄສະນາຢ່າງຫ້າວຫັນໃຫ້ປະຊາຊົນລົບລ້າງຮີດຄອງປະເພນີທີ່ລ້າສະໄໝ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ໃນເມືອງ ຝູຈ່າວ, 7 ໃນ 12 ຄອບຄົວໄດ້ໃຊ້ໂລງສົບສຳລັບການຝັງສົບ, 16 ໃນ 18 ໝູ່ບ້ານໄດ້ຫຼຸດເວລາງານສົບລົງ, ແລະ ງານແຕ່ງງານສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຈັດຂຶ້ນຕາມຮີດຄອງປະເພນີທີ່ທັນສະໄໝ.
|
|
ນັກສິລະປິນປະຊາຊົນ ຊິນວັນຟອງ ຖືກຖືວ່າເປັນ "ຊັບສົມບັດທີ່ມີຊີວິດຊີວາ" ແລະ "ຈິດວິນຍານ" ຂອງໝູ່ບ້ານ. ລາວເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາບຸກຄົນທີ່ຫາຍາກທີ່ສາມາດປະຕິບັດພິທີກຳພື້ນເມືອງຂອງຊາວເຜົ່າ ປາເທັນ ໃນບ້ານມີບັກ, ຕາແສງເຕິນຈິ້ງ ໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ບົດຮຽນເລີ່ມຕົ້ນໃນຕອນເຊົ້າ ແລະ ສິ້ນສຸດລົງເມື່ອເຮືອນຕ່າງໆຖືກສ່ອງແສງດ້ວຍໄຟຟ້າ. ເດັກນ້ອຍ ແລະ ຊາວໜຸ່ມຫຼາຍຄົນຈາກໝູ່ບ້ານຟັງທຸກຄຳເວົ້າຂອງຄູສອນຜູ້ທີ່ໄດ້ອຸທິດຕົນໃຫ້ກັບພິທີກຳພື້ນເມືອງຂອງຊົນເຜົ່າຕົນມາເປັນເວລາເກືອບ 40 ປີ.
ຊັ້ນຊ່າງຝີມືປະຊາຊົນ Sìn Van Phong. |
|
ທ່ານ ພົງ ໄດ້ອະທິບາຍວ່າການກາຍເປັນໝໍຜີຊາວປາຖຽນເປັນຂະບວນການທີ່ຍາກ. ຊາວປາຖຽນມີພິທີກຳຫຼາຍຮ້ອຍຢ່າງ; ເຖິງແມ່ນວ່າຜູ້ທີ່ຮຽນຮູ້ໄວກໍ່ໃຊ້ເວລາຫ້າປີເພື່ອຮຽນຮູ້, ໃນຂະນະທີ່ບາງຄົນອາດໃຊ້ເວລາສິບປີ ຫຼື ຫຼາຍກວ່ານັ້ນເພື່ອຮຽນຮູ້ພຽງພໍທີ່ຈະກາຍເປັນໝໍຜີ. ດັ່ງນັ້ນ, ການຊອກຫາຜູ້ສືບທອດຈຶ່ງເປັນການເດີນທາງທີ່ທ້າທາຍຢ່າງແທ້ຈິງ.
ໃນແຕ່ລະປີ, ອາຈານ ຊິນວັນຟອງ ເປີດຫ້ອງຮຽນຟຣີສຳລັບນັກຮຽນປະມານ 10-12 ຄົນ. ທ່ານຟອງ ມີຄວາມດີໃຈຫຼາຍທີ່ຫຼັງຈາກການຝຶກອົບຮົມຢ່າງອຸທິດຕົນເປັນເວລາຫຼາຍປີ, ມີນັກຮຽນໜຸ່ມ 3-4 ຄົນໄດ້ຮັບພິທີບວດ. ຮຸ່ງວັນຟອງ ໄດ້ແບ່ງປັນວ່າ: "ຫຼັງຈາກການຝຶກອົບຮົມເປັນເວລາ 8 ປີ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບພິທີບວດ. ປະຈຸບັນ, ຂ້າພະເຈົ້າສາມາດປະຕິບັດພິທີກຳງ່າຍໆຫຼາຍຢ່າງ, ແລະ ສຳລັບພິທີການໂດດໄຟ, ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງພະຍາຍາມຝຶກຝົນພາຍໃຕ້ການຊີ້ນຳຂອງອາຈານຟອງ, ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າແນ່ໃຈວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະສາມາດເຮັດໄດ້."
|
|
“ຈາຟິນ” ແມ່ນຄຳທຳອິດທີ່ທ່ານ ຈູຕວນງັນ ຈາກບ້ານບ້ານພິນ, ຕາແສງຮຸ່ງລອຍ, ສອນນັກຮຽນຂອງທ່ານ. ໃນພາສາເຜົ່າດ່າວ, “ຈາຟິນ” ໝາຍເຖິງບັນພະບຸລຸດ, ຕົ້ນກຳເນີດ. ທ່ານອະທິບາຍວ່າຊາວເຜົ່າດ່າວຕ້ອງຈື່ “ຈາຟິນ” ຄືກັນກັບນົກປ່າທີ່ບໍ່ລືມກັບຄືນຮັງຫຼັງຈາກຊອກຫາອາຫານ, ແລະໃບໄມ້ປ່າກໍ່ຫຼົ່ນກັບຄືນສູ່ຮາກເຫງົ້າຂອງມັນສະເໝີ. ການຈື່ຈຳບັນພະບຸລຸດ ແລະ ຕົ້ນກຳເນີດແມ່ນສິ່ງຈຳເປັນສຳລັບການເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ການເຕີບໃຫຍ່ເຕັມທີ່; ເຖິງແມ່ນວ່າຫຼັງຈາກຕາຍໄປແລ້ວ, ວິນຍານກໍ່ຍັງຈະຖືກຮັບຮູ້ໂດຍບັນພະບຸລຸດ ແລະ ຈະບໍ່ສູນເສຍໄປ. ທ່ານງ່າວສອນດ້ວຍວິທີທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍ, ແລະມັນແມ່ນຄຳອະທິບາຍ ແລະ ການປຽບທຽບທີ່ຊັດເຈນນີ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນມັກຮຽນຮູ້.
ທ່ານ ຈູຕ້ວນຫງານ (ຂວາສຸດ) ພ້ອມກັບນັກຮຽນຂອງລາວ ໃນຂະບວນການຄອມພິວເຕີເພື່ອດັດແປງຕົວອັກສອນ ດ່າວໜອມ. |
ເລື່ອງລາວຂອງທ່ານ ຈູຕວນງັນ ຈາກບ້ານບ້ານປິງ, ຕາແສງຮຸ່ງລອຍ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ລິເລີ່ມສອນຕົວອັກສອນເຍົາ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍຢ່າງບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດຈາກທົ່ວບ້ານວ່າ: "ລາວເປັນຄົນດີແທ້ໆ. ຍ້ອນລາວ, ລູກຫຼານຂອງບ້ານປິງ ແລະ ແມ່ນແຕ່ຊາວເຜົ່າເຍົາໃນ ທາຍງວຽນ ... ທຸກຄົນສາມາດຮຽນຮູ້ຕົວອັກສອນຂອງບັນພະບຸລຸດຂອງເຂົາເຈົ້າໄດ້."
ທ່ານ ຫງັນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ປະຈຸບັນໄວໜຸ່ມຮຽນພາສາຫວຽດນາມໄດ້ພຽງແຕ່ພາສາຕ່າງປະເທດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ເຂົາເຈົ້າບໍ່ສາມາດຈື່ຕົວລະຄອນຂອງບັນພະບຸລຸດຂອງເຂົາເຈົ້າໄດ້. ປຶ້ມຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍທີ່ສືບທອດກັນມາຫຼາຍລຸ້ນຄົນໄດ້ເກັບໄວ້ໃນຫີບໄມ້, ແລະ ຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບການຫາຍໄປຂອງຕົວອັກສອນຢ້າວເຮັດໃຫ້ລາວມີຄວາມກັງວົນ. ຄວາມກັງວົນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ກະຕຸ້ນໃຫ້ລາວຍື່ນໃບສະໝັກຕໍ່ຄະນະກຳມະການປະຊາຊົນຂອງຕາແສງເພື່ອເປີດຫ້ອງຮຽນອ່ານອອກຂຽນໄດ້, ເຊິ່ງຕາແສງໄດ້ອະນຸມັດ.
|
ດັ່ງນັ້ນ, ທ່ານ ຈູຕວນຫງາຍ ຈຶ່ງໄດ້ເປີດຫ້ອງຮຽນ. ຄ່ອຍໆ, ຫ້ອງຮຽນໄດ້ດຶງດູດຜູ້ຄົນເຂົ້າມາຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ. ຊາວເຜົ່າດ່າວ ຈາກຫຼາຍຕາແສງເຊັ່ນ: ຈຽມຮວາ, ກຽນດ້າຍ, ຮຳອຽນ... ກໍ່ໄດ້ “ເຄາະປະຕູ” ເພື່ອຂໍລົງທະບຽນ. ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຊຸມຊົນປະຫຼາດໃຈ ແລະ ປະທັບໃຈແມ່ນວິທີທີ່ຊ່າງຝີມື ຈູຕວນຫງາຍ, ອາຍຸເກືອບ 80 ປີ, ໄດ້ບຸກເບີກໃນການນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີຂໍ້ມູນຂ່າວສານ. ເລື່ອງລາວຂອງທ່ານ ແລະ ນັກຮຽນທີ່ອຸທິດຕົນ, ທ່ານ ດັງວັນຊວນ, ເຮັດວຽກຢ່າງພາກພຽນກັບຄອມພິວເຕີເກົ່າເພື່ອກະກຽມບົດຮຽນ, ໄດ້ເຜີຍແຜ່ ແລະ ເປັນແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ຫຼາຍຄົນໃນສື່ສັງຄົມອອນລາຍ.
ຊັ້ນນັກສິລະປິນ Chu Tuan Ngan. |
ຜົນງານຂອງທ່ານ ຈູຕວນງັນ ໄດ້ເປັນແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ຊາວໜຸ່ມຫຼາຍຄົນ. ທຸກໆມື້ຫຼັງຈາກເຮັດວຽກ, ທ່ານ ບັນ ກິມຢຸຍ ຈາກບ້ານມິງເລີຍ, ຕາແສງຮືງເລີຍ, ຈະກະກຽມເອກະສານຢ່າງພາກພຽນ, ເກັບກຳຕົວລະຄອນ, ລວບລວມລາຍຊື່, "ແຕ້ມ" ຕົວລະຄອນ, ກວດສອບພວກມັນ, ແລະຈາກນັ້ນປະຕິບັດວຽກງານດ້ານວິຊາການໃນການເຂົ້າລະຫັດຕົວລະຄອນ ດ່າວໂນມ ເຂົ້າໃນຄອມພິວເຕີ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ລາວໄດ້ປ່ຽນຕົວລະຄອນ ດ່າວໂນມ ຫຼາຍກວ່າ 10,000 ຊຸດເຂົ້າໃນຄອມພິວເຕີ, ເຊິ່ງກວມເອົາປຶ້ມບູຮານຫຼາຍກວ່າ 100 ຫົວ, ລວມທັງ: ບົດກະວີເລົ່າເລື່ອງ, ປຶ້ມບູຊາ, ຕຳລາສາສະໜາ, ລຳດັບເຊື້ອສາຍ, ແລະ ຕຳລາສອນການຂຽນຂັ້ນພື້ນຖານ... ຍັງບໍ່ຢຸດຢູ່ເທົ່ານັ້ນ, ທ່ານ ຢຸຍ ຍັງເປັນຜູ້ນຳກຸ່ມເຟສບຸກທີ່ມີຊື່ວ່າ "ອະນຸລັກວັດທະນະທຳ ແລະ ການຂຽນຂອງ ດ່າວ" ທີ່ມີສະມາຊິກ 1,000 ຄົນ. ໃນກຸ່ມ, ຜູ້ຄົນມັກສົນທະນາກ່ຽວກັບຄວາມໝາຍຂອງຕົວລະຄອນ, ໂພສວິ ດີໂອ ສອນການຂຽນ, ແລະສະມາຊິກກໍ່ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ.
|
ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ຜ່ານສື່ສັງຄົມອອນລາຍ, ລາວໄດ້ເຊື່ອມຕໍ່ກັບນັກວິຊາການຊົນເຜົ່າດ້າວທີ່ເລິກເຊິ່ງຫຼາຍຄົນເພື່ອແປປຶ້ມບູຮານເຊັ່ນ: "ປຶ້ມກ່ຽວກັບເຊື້ອສາຍຄອບຄົວ," "ບົດເລື່ອງກ່ຽວກັບການເດີນທາງອົບພະຍົບຂອງຊົນເຜົ່າດ້າວ," "ເລື່ອງລາວຂອງບ້ານດ້າຍຫອຍ ແລະ ດັງທິຫາງ," ແລະອື່ນໆ. ອີງຕາມທ່ານດຣ. ບ່າວຕວນນັງ, ພວກເຂົາຫາກໍ່ແປປຶ້ມສີ່ຫົວສຳເລັດ ແລະ ປະຈຸບັນກຳລັງລໍຖ້າການທົບທວນ ແລະ ການອະນຸມັດການພິມເຜີຍແຜ່ຈາກສະຖາບັນການສຶກສາຮັນໂນມ.
|
ຮູບພາບຂອງທ່ານ ຫງວຽນຊວນຫືວ, ຊາຍໜຸ່ມຈາກຕາແສງບັກກວາງ, ພ້ອມກັບເຄື່ອງດົນຕີປີ່ຢູ່ເທິງບ່າ, ເດີນທາງຕາມເສັ້ນທາງຈາກເມືອງຕວຽນກວາງໄປຫາເມືອງກາວບັ່ງ, ໄດ້ກາຍເປັນທີ່ຄຸ້ນເຄີຍສຳລັບຫຼາຍຄົນ. ຍ້ອນລາວ, ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນ, ຕັ້ງແຕ່ເດັກນ້ອຍປະຖົມທີ່ຫາກໍ່ຮຽນຫຼິ້ນປີ່ຈົນເຖິງຜູ້ສູງອາຍຸເກືອບ 90 ປີ, ຍັງຄົງຮ້ອງເພງປີ່ບູຮານຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ.
ຊວນຫຸຍ ບໍ່ພຽງແຕ່ຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນເທົ່ານັ້ນ, ລາວຍັງເປັນ "ຜູ້ບຸກເບີກ" ໃນການນຳເອົາດົນຕີ Then ມາສູ່ພື້ນທີ່ອອນໄລນ໌. ລາວໃຊ້ເວທີດິຈິຕອນເຊັ່ນ YouTube ແລະ Facebook ຢ່າງຊຳນານເພື່ອບັນທຶກບົດຮຽນ ແລະ ການສະແດງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍອາລົມຂອງລາວ. ຊ່ອງ YouTube ຂອງລາວ, "ຊວນຫຸຍດານຕິ້ງ," ປະຈຸບັນມີຜູ້ຕິດຕາມເກືອບ 50,000 ຄົນ ແລະ ດຶງດູດຜູ້ເຂົ້າຊົມຫຼາຍສິບພັນຄົນທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.
ທ່ານ ຫງວຽນຊວນຫືວ ຈາກຕາແສງບັກກວາງ ແນະນຳການຮ້ອງເພງ Then ໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດຟັງ. |
ດ້ວຍວິໄສທັດທີ່ກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ, ລາວໄດ້ທົດລອງຢ່າງກ້າຫານໃນການລວມເອົາການຮ້ອງເພງ Then ແລະ ກີຕ້າ Tinh, ໂດຍເຫັນວ່າມັນເປັນການຂ້ານົກສອງໂຕດ້ວຍຫີນກ້ອນດຽວ: ແນະນຳສາລະສຳຄັນຂອງ Then ໃຫ້ກັບເພື່ອນມິດສາກົນ ພ້ອມທັງສ້າງຊີວິດການເປັນຢູ່ເພີ່ມເຕີມໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນຂອງລາວ. ແລະແທ້ຈິງແລ້ວ, ຜົນໄດ້ຮັບກໍ່ເກີນຄວາມຄາດຫວັງ, ໂດຍສະເພາະຈາກນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດ.
ຊວນຫຸຍ ໄດ້ເລົ່າຄືນດ້ວຍສາຍຕາທີ່ມີຄວາມສຸກວ່າ: "ນັກທ່ອງທ່ຽວບາງຄົນມີຄວາມປະທັບໃຈຫຼາຍຈົນຮຽນ Then ຈົນຮອດທ່ຽງຄືນ. ພວກເຂົາມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນຫຼາຍ, ຮຽນແຕ່ລະບົດ, ແຕ່ລະໂນດ. ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາຈະບໍ່ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍທີ່ເລິກເຊິ່ງຂອງເນື້ອເພງ Then ຢ່າງເຕັມສ່ວນ, ພວກເຂົາຮູ້ສຶກເຖິງຈິດວິນຍານແລະອາລົມພາຍໃນຕົວພວກເຂົາ." ເຖິງແມ່ນວ່າຫຼັງຈາກກັບບ້ານແລ້ວ, ນັກທ່ອງທ່ຽວຫຼາຍຄົນຍັງສືບຕໍ່ແບ່ງປັນຄວາມປະທັບໃຈຂອງພວກເຂົາກ່ຽວກັບເຄື່ອງດົນຕີ Then ກັບໝູ່ເພື່ອນຂອງພວກເຂົາ, ແລະສິ່ງທີ່ໜ້າສັງເກດກວ່ານັ້ນ, ພວກເຂົາແນະນຳໝູ່ເພື່ອນຂອງພວກເຂົາໃຫ້ໄປຢ້ຽມຢາມຊວນຫຸຍໂດຍກົງເພື່ອສົນທະນາ, ຟັງ, ແລະຮຽນຮູ້ Then.
|
|
ຊຸມຊົນຊົນເຜົ່າມົ້ງທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດຮູ້ຈັກທ່ານ ລີເຟືອກຕິ້ງ ຈາກບ້ານມິງຕຽນ, ຕາແສງບິ່ງຊ່າ, ສຳລັບຮູບຮ່າງໜ້າຕາທີ່ງາມ, ສຽງຮ້ອງທີ່ອ່ອນໂຍນ, ແລະ ທັກສະການສະແດງທີ່ໂດດເດັ່ນ ທີ່ສະແດງອອກໃນວິດີໂອເພງພາສາມົ້ງທີ່ຜະລິດຢ່າງລະອຽດລະອໍໃນເວທີດິຈິຕອນ. ວິດີໂອຫຼາຍອັນຂອງລາວໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ມີຄຳເຫັນທາງອອນລາຍຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ, ເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ຮັບນາມມະຍົດວ່າເປັນ "ຮູບເຄົາລົບຂອງໝູ່ບ້ານ" ສຳລັບການເຊື່ອມຕໍ່ວັດທະນະທຳມົ້ງກັບໂລກກວ້າງ.
|
ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2020 ເປັນຕົ້ນມາ, ທ້າວ ເຟືອກຕິ້ງ ໄດ້ຮຽນຖ່າຍທຳ, ຕັດຕໍ່ ແລະ ສ້າງວິດີໂອດ້ວຍຕົນເອງເພື່ອດຶງດູດຜູ້ຊົມຫຼາຍຄົນ. ລາວມີຖານແຟນເພງຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ, ມີບັນຊີ TikTok ທີ່ມີຜູ້ຕິດຕາມຫຼາຍກວ່າ 683,000 ຄົນ, ບັນຊີ Facebook ທີ່ມີຜູ້ຕິດຕາມ 112,000 ຄົນ, ແລະ ຊ່ອງ YouTube ທີ່ມີຜູ້ຕິດຕາມຫຼາຍກວ່າ 62,000 ຄົນ. ລາວໄດ້ໃຊ້ທຶນຕົນເອງໃນວິດີໂອເພງຫຼາຍເພງເປັນພາສາມົ້ງ. ວິດີໂອເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຖືກຂຽນບົດ, ຈັດລະຄອນ, ແລະ ອອກແບບທ່າເຕັ້ນຢ່າງເປັນມືອາຊີບ, ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊົມຮູ້ສຶກຄືກັບວ່າເຂົາເຈົ້າໄດ້ຖືກພາໄປສູ່ພູມສັນຖານພູຜາປ່າດົງອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານຂອງເມືອງຕວຽນກວາງ, ເມືອງເຊີນລາ, ແລະ ເມືອງລາຍເຈົາ.
ທ້າວ ເຟືອກຕິ້ງ ໄດ້ເຊື່ອມຕໍ່ກັບຊາວໜຸ່ມມົ້ງຫຼາຍຄົນທົ່ວປະເທດເພື່ອຮ້ອງເພງເປັນພາສາມົ້ງ. ເນື້ອເພງມີຄວາມອ່ອນໂຍນ, ປະສົມປະສານດົນຕີພື້ນເມືອງກັບດົນຕີສະໄໝໃໝ່. ລາວໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ ແລະ ສະໜັບສະໜູນຈາກຫຼາຍຄົນ, ແລະ ໄດ້ແບ່ງປັນວ່າ: “ສຳລັບຂ້ອຍ, ຊື່ສຽງຕ້ອງເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ຊຸມຊົນ, ຕ້ອງສ້າງມູນຄ່າຈາກວິດີໂອທີ່ຂ້ອຍສ້າງຂຶ້ນ. ໃນຖານະທີ່ເປັນຊາວໜຸ່ມມົ້ງ, ຂ້ອຍຕ້ອງຊອກຫາວິທີທີ່ຈະປະກອບສ່ວນໃນການສົ່ງເສີມວັດທະນະທຳຊົນເຜົ່າຂອງຂ້ອຍ, ເອົາຊະນະເວທີດິຈິຕອນ, ແລະ ຄິດໃຫ້ໃຫຍ່ຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມມັກຂອງຂ້ອຍ.”
ເບື້ອງຫຼັງການຖ່າຍທຳມິວສິກວິດີໂອຂອງ Ly Phuoc Tinh. |
ເມື່ອພິຈາລະນາເບິ່ງແຂວງຕວຽນກວາງໃນປະຈຸບັນ, ພວກເຮົາສາມາດຮູ້ສຶກໄດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງເຖິງການໄຫຼວຽນຂອງວັດທະນະທໍາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ຄຸນຄ່າພື້ນເມືອງ, ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການເຄົາລົບນັບຖື ແລະ ສືບທອດຈາກຄົນລຸ້ນກ່ອນ, ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບ ແລະ ອະນຸລັກຮັກສາໄວ້ຢ່າງເຄົາລົບນັບຖືຈາກຄົນລຸ້ນຫຼັງ. ທັງໝົດນີ້ແມ່ນຍ້ອນມື, ຈິດໃຈ, ແລະ ຫົວໃຈຂອງຊ່າງຝີມືນັບບໍ່ຖ້ວນ - ຜູ້ປົກປ້ອງມໍລະດົກທີ່ງຽບສະຫງົບ. ຍ້ອນພວກເຂົາ, ລັກສະນະວັດທະນະທໍາບູຮານບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຄວາມຊົງຈໍາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນສໍາຄັນຂອງຊີວິດ, ສອດຄ່ອງກັບຈັງຫວະຂອງຊີວິດສະໄໝໃໝ່, ສ້າງແຂວງຕວຽນກວາງທີ່ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍລັກສະນະທີ່ເປັນເອກະລັກ!
ຂັບຮ້ອງໂດຍ: ຮວ່າງບາ-ຮວ່າງແອງ-ຈ່າງເລີມ-ບຽນລວນ
ທູ ເຟືອງ - ບິກ ຫງອກ
ພາກທີ 1: ເປີດເຜີຍຊັບສົມບັດຂອງຊົນເຜົ່າຕວຽນກວາງ
ພາກທີ 3: ຄວາມງຽບສະຫງັດຫຼັງຈາກຄວາມກົມກຽວທີ່ສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baotuyenquang.com.vn/van-hoa/202508/ky-2-truyen-lua-di-san-8600fc2/
(0)