ธงปฏิวัติที่ศาลาประชาคมหมู่บ้านวิงห์ทุย

นับตั้งแต่เข้าร่วมงานกับหนังสือพิมพ์กองทัพประชาชน ผมมีโอกาสได้พบกับพันเอก ตรัน เตียว อดีตหัวหน้ากองบรรณาธิการทหาร (ปัจจุบันคือกองบรรณาธิการด้านการป้องกันประเทศและความมั่นคง) ซึ่งเป็นทหารผ่านศึกหลายครั้ง ทั้งในระหว่างการเยี่ยมบ้านของท่าน และในโอกาสวันประเพณีของหนังสือพิมพ์กองทัพประชาชน ซึ่งท่านจะเข้าร่วมการประชุมที่กองบรรณาธิการ

ด้วยผมสีขาวโพลน ความจำที่เฉียบคม ดวงตาที่คมกริบ และน้ำเสียงที่คมคาย พันเอกชราได้เล่าเรื่องราวและประสบการณ์อันมีค่ามากมายในวงการสื่อสารมวลชนให้พวกเรานักข่าวรุ่นใหม่ฟัง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เขาเล่าถึงการมีส่วนร่วมโดยตรงในการยึดอำนาจในช่วงการปฏิวัติเดือนสิงหาคมปี 1945

พันเอก ตรัน ติ้ว (คนที่สองจากซ้าย) ขณะรับราชการในกองทัพบก ภาพจากหอจดหมายเหตุ

พันเอก ตรัน เตียว เกิดในปี 1928 ที่หมู่บ้านวิงห์ ตุย ตำบลวิงห์ แทง อำเภอเยนแทง จังหวัด เหงะอาน (ปัจจุบันคือตำบลฮอปมินห์ จังหวัดเหงะอาน) ในครอบครัวชาวนา ในวัยเด็ก ด้วยโครงการทุนการศึกษาของตระกูลตรันในหมู่บ้านวิงห์ ตุย และความใฝ่รู้ของเขา ตรัน เตียว ได้รับ "ทุนการศึกษาเบาได" สำหรับโรงเรียนประถมศึกษาในภาคกลางของเวียดนาม ขณะเรียนอยู่ที่โรงเรียนมัธยมต้นวิงห์ ในเดือนกรกฎาคม ปี 1945 เขาเริ่มตระหนักถึงการเมืองและเป็นหนึ่งในสามสมาชิกกลุ่มแรกๆ ขององค์กรเวียดมินห์ในหมู่บ้านวิงห์ ตุย เขาได้รับมอบหมายให้รับและแจกจ่ายเอกสาร หนังสือพิมพ์ต่อต้าน จดหมายราชการ และจดหมายโต้ตอบจากเวียดมินห์ไปยังฐานต่างๆ ด้วยความกระตือรือร้นในการปฏิวัติอย่างสูง ตรัน เตียว ยังแจกใบปลิว เขียนคำขวัญ และเผยแพร่การสนับสนุนเวียดมินห์ในหมู่ประชาชนอย่างแข็งขัน เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการลุกฮือเพื่อยึดอำนาจ

จากบันทึกความทรงจำของพันเอกเจิ่น เตียว ในช่วงกลางเดือนสิงหาคม ปี 1945 แม้ว่าคำสั่งให้ก่อการจลาจลครั้งใหญ่ยังมาไม่ถึงพื้นที่ แต่บรรยากาศในหมู่ประชาชนก็ร้อนระอุมากแล้ว เมื่อได้รับข่าวการลุกฮือที่ประสบความสำเร็จ ในฮานอย ขณะเดินทางจากโรงเรียนในเมืองวิงห์เบ็นทุยกลับบ้านเกิดในอำเภอเยนแทง เจิ่น เตียวได้รับการชักชวนจากองค์กรให้เข้าร่วมคณะกรรมการก่อการจลาจลหมู่บ้านวิงห์เบ็นทุย

พันเอก ตรัน เตียว อดีตทหารผ่านศึก วัย 97 ปี ยังคงมีสติปัญญาเฉียบแหลม ภาพ: ANH THAI

เมื่อตอนที่เจิ่นเตียวอายุเพียง 17 ปี เขาได้รับมอบหมายภารกิจหนึ่ง ซึ่งเขายังคงจำได้อย่างชัดเจนและภาคภูมิใจทุกครั้งที่เล่าให้คนอื่นฟัง แม้กระทั่งในวัย 97 ปีแล้วก็ตาม ในเช้าวันที่ 24 สิงหาคม 1945 เจิ่นเตียวได้รับธงสีแดงที่มีดาวสีเหลืองจากเจ้าหน้าที่เวียดมินห์ในอำเภอเยนแทง และได้รับมอบหมายภารกิจลับให้ไปแขวนธงนั้นไว้ที่ศาลาประชาคมในหมู่บ้านวิงห์ทุย...

“ภารกิจนี้ในเวลานั้นเป็นสัญลักษณ์ของการปฏิวัติ เป็นเสียงปลุกใจ กระตุ้นให้ประชาชนเอาชนะความกลัวและลุกขึ้นต่อสู้เพื่อยึดอำนาจ การได้รับมอบหมายภารกิจพิเศษนี้ ทำให้ผมทั้งดีใจและกังวล ดีใจเพราะการปฏิวัติไว้วางใจผม แต่ก็กังวลว่าจะเจอกับตำรวจลาดตระเวนที่อาจขัดขวางหรือลอบสังหารผม อย่างไรก็ตาม ผมตั้งใจแน่วแน่ที่จะทำให้สำเร็จ ในบ่ายวันนั้น ผมเตรียมไม้ไผ่ยาวเพื่อทำเสาธงและเชือกสำหรับผูกเสาเข้ากับเสาประตูวัด ในเย็นวันนั้น ผมยืมเสื้อสีน้ำตาลจากญาติของผม คุณควง มาสวมใส่เพื่อไม่ให้ถูกจับได้ รอจนดึก ผมแอบนำธงไปที่วัด ผูกเสาธงให้แน่นกับประตู และแปะคำขวัญไว้ใต้ธงบนกำแพงรอบวัด เช้าวันรุ่งขึ้น ผมวิ่งออกไปดูว่าธงยังอยู่หรือไม่ หรือตำรวจลาดตระเวนดึงมันลงไปแล้ว”

ผมดีใจมากที่ได้เห็นธงโบกสะบัดอย่างภาคภูมิใจ เมื่อเห็นธงสีแดงที่มีดาวสีเหลือง ผู้คนมากมายก็พากันมาดู หลายคนไม่รู้ว่าเป็นธงอะไร ผมจึงอธิบายว่าเป็นธงเวียดมินห์ ธงปฏิวัติ ธงของเวียดนามของเรา ไม่ใช่อันนัมอย่างที่กองทัพฝรั่งเศสและข้าราชการในราชสำนักเรียกกัน จากนั้น บางคนที่รู้ภาษาเวียดนามก็อ่านคำขวัญออกมาดัง ๆ ว่า "สนับสนุนเวียดมินห์" "โค่นล้มรัฐบาลหุ่นเชิด" "เปิดยุ้งฉางของญี่ปุ่นเพื่อช่วยเพื่อนร่วมชาติที่อดอยาก" "เวียดนามเอกราชจงเจริญ ลุงโฮจงเจริญ..." พันเอกเจิ่น เตียว เล่าอย่างกระตือรือร้น

ในเช้าวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ต่อหน้าธงแดงดาวเหลือง หนุ่มเจิ่นเตียวและสหายของเขาในคณะกรรมการก่อการจลาจลหมู่บ้านวิงห์ทุย ได้เรียกร้องให้ชาวบ้านถือธงแดงที่มีรูปค้อนและเคียว ธงแดงดาวเหลือง และพร้อมด้วยนักรบป้องกันตนเองที่ถือดาบ หอก และอาวุธอื่นๆ ข้ามเรือข้ามฟากแม่น้ำเดียนเพื่อเข้าร่วมการลุกฮือเพื่อยึดอำนาจในอำเภอ

ในบ่ายวันเดียวกันนั้น ชาวบ้านได้รวมตัวกันที่ศาลาประชาคมหมู่บ้านวิงห์ทุย รวบรวมบันทึกและตราประทับของผู้ใหญ่บ้าน ประกาศยกเลิกกลไกการปกครองแบบเก่า และจัดตั้งคณะกรรมการปฏิวัติชั่วคราวของหมู่บ้านวิงห์ทุย โดยมีครูเจิ่น ง็อก เญียว เป็นประธาน เจิ่น เตียว เป็นบุคคลที่อายุน้อยที่สุดในบรรดาห้าคนที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชนเข้าสู่คณะกรรมการปฏิวัติชั่วคราว มีหน้าที่ในการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ระดมพลประชาชน ดำเนินงานด้านวัฒนธรรมและ การศึกษา และส่งเสริมวิถีชีวิตใหม่ “ผมโชคดีจริงๆ ที่ได้เป็นคนแรกที่ปักธงแดงดาวเหลืองและติดป้ายคำขวัญที่ศาลาประชาคมเพื่อปลุกระดมชาวบ้านให้ลุกขึ้นปฏิวัติ” นายเจิ่น เตียว กล่าวด้วยความภาคภูมิใจ

นาย Tran Tieu เล่าถึงกิจกรรมปฏิวัติของเขาในวัยหนุ่มด้วยความกระตือรือร้น ภาพ: LAM SON

หลังจากยึดอำนาจได้แล้ว ในฐานะสมาชิกคณะกรรมการปฏิวัติชั่วคราวของหมู่บ้าน ตรัน เตียว ทำงานอย่างแข็งขันมาก บางวันเขารีบกลับบ้านไปกินข้าวอย่างเร่งรีบก่อนที่จะไปที่วัด เจดีย์ หรือสถานที่อื่นๆ ในหมู่บ้าน เพื่อเผยแพร่โฆษณาชวนเชื่อและอธิบายกฎระเบียบและนโยบายของเวียดมินห์ รวมถึงกฎระเบียบของสมาคมกู้ชาติ นอกจากนี้เขายังระดมและลงทะเบียนชาวบ้านให้เข้าร่วมสมาคมกู้ชาติของเกษตรกร เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ และเด็ก ตรัน เตียว ยังมีส่วนร่วมในการสอน "การรู้หนังสือของประชาชน" โดยเปิดชั้นเรียนในวัดของหมู่บ้านด้วย

เขาเล่าว่า “วันเวลาที่ทำงานและสอนหนังสือในหมู่บ้านยังคงชัดเจนอยู่ในความทรงจำของผม หลังจากสอนเสร็จ บางครั้งเราจะไปยืนอยู่ที่ขอบหมู่บ้าน ที่ประตูวัดและประตูตลาด เพื่อตรวจสอบการเรียนรู้ของชาวบ้าน เราเขียนคำต่างๆ ลงบนกระดานไม้ ถาด และตะกร้า...เพื่อให้ชาวบ้านอ่าน ใครที่อ่านและสะกดคำได้ก็จะได้รับอนุญาตให้เข้าไปในตลาดและหมู่บ้าน ส่วนใครที่ลืมคำหรือไม่รู้คำก็ต้องอ้อมไป หรือลุยผ่านหนองน้ำและนาข้าวเพื่อเข้าไปในหมู่บ้าน ต่อมา เมื่อผมไปปฏิบัติภารกิจ ต่อสู้ และปฏิบัติหน้าที่ในที่อื่นๆ ผมก็ยังนึกถึงบ้านเกิดของผมที่หมู่บ้านวิงห์ทุยเสมอ ทันทีที่ผมเกษียณอายุในปี 1994 ผมได้เสนอต่อผู้นำของตำบลวิงห์แทงให้เขียนหนังสือ “ภูมิศาสตร์หมู่บ้านวิงห์ทุย” ด้วยการสนับสนุนและความช่วยเหลือจากคณะกรรมการพรรค รัฐบาลตำบล และชาวบ้าน ทีมบรรณาธิการของเราจึงเขียนหนังสือเล่มนี้เสร็จอย่างรวดเร็ว”

ด้วยระยะเวลารับราชการในกองทัพ 47 ปี นับตั้งแต่จากบ้านเกิดเมืองวิงห์ทุยในปี 1947 เพื่อเข้ารับราชการ พันเอกเจิ่น เตียว ได้ดำรงตำแหน่งและมีส่วนร่วมมากมายในการสร้างกองทัพ หลังจากเกษียณอายุแล้ว เขาก็ยังคงทำงานอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย โดยได้รับการเลือกตั้งเป็นเลขาธิการพรรคประจำเขตที่อยู่อาศัย สมาชิกคณะกรรมการพรรคประจำตำบลฟองมาย อำเภอดงดา (ปัจจุบันคือตำบลคิมเลียน กรุงฮานอย) ต่อมาเป็นประธานสมาคมผู้สูงอายุ ประธานคณะกรรมการแนวร่วมปิตุภูมิเวียดนามประจำตำบลฟองมาย... และยังคงเขียนบทความลงหนังสือพิมพ์อย่างสม่ำเสมอ แบ่งปันเรื่องราวประเพณีจนถึงปัจจุบัน พันเอกเจิ่น เตียว ผู้เป็นทหารผ่านศึกและบุคลากรยุคก่อนการปฏิวัติ ได้รับรางวัลเหรียญสมาชิกพรรค 75 ปี ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ทหารดีเด่นสองปีติดต่อกันจากเมืองฮานอย และได้รับการยกย่องเป็น "บุคคลดีมีคุณธรรม" ในระดับเมือง

ฮองทู - อานห์ไทย

ที่มา: https://www.qdnd.vn/80-nam-cach-manh-thang-tam-va-quoc-khanh-2-9/co-cach-manh-o-dinh-lang-vinh-tuy-843201