Bir hafta sonu öğleden sonra, Púng Luông köyüne giden dolambaçlı yoldan ilerlerken, Hờ Thị Nhè'nin brokar tezgahını bulduk. Dokuma makinesinin sesi, ziyaretçilerin canlı sohbetleri ve kahkahalarıyla karışarak küçük köyü canlandırıyordu. Tezgahın etrafında turistler toplanmış, bazıları film çekiyor, bazıları fotoğraf çekiyor, bazıları ise enfes işçiliğe hayran kalarak yeni dokunmuş kumaşa dokunmak istiyordu. Hờ Thị Nhè'nin küçük elleri, her bir iplik makarasını ustaca ayarlıyor, gözleri geleneksel desenler yavaş yavaş ortaya çıkarken kumaşın her şeridini takip ediyordu. Hờ Thị Nhè, gözleri gururla parlayarak, ziyaretçilere iplikleri nasıl birleştireceklerini ve desenleri nasıl oluşturacaklarını ayrıntılı olarak anlatıyordu.
Hờ Thị Nhè şöyle dedi: "Makine daha hızlı, ama bu desen hala benim tarafımdan tasarlandı; Púng Luông'daki Hmong halkının bir tasarımı."
Biraz sonra, kalabalık yavaş yavaş dağılırken, ortam sakinleşti ve küçük dükkânda yalnızca yeni ipliklerin hafif kokusu kaldı. Malları düzenlerken, Nhè batan güneş gibi nazik bir gülümsemeyle hikayesine başladı.
Nhè şöyle itiraf etti: “Çocukluğumdan beri brokar kumaşlara hayranım. Annem ve büyükannemin tezgahın başında oturup iplik eğirme, indigo ile boyama ve kumaş dokuma görüntüsü bana çok tanıdık geliyor. Desenler ve tasarımlar farkında bile olmadan kanıma işlemiş durumda. Nghia Lo Etnik Yatılı Meslek Okulu'nda okurken hem akademik hem de terzilik eğitimi aldım, bir gün Hmong elbiselerini modern ve taze bir dokunuşla yaratabilmeyi umuyordum...”
Mezun olduktan ve memleketine döndükten sonra, Hờ Thị Nhè evinde küçük bir terzi dükkanı açtı. Dükkan basitti; sadece bir dikiş makinesi, birkaç parça kumaş ve becerikli elleri vardı. Genç kadın, o küçük köşede, etnik renkleri dokuma hayalini gün geçtikçe besledi. Başlangıcı hatırlayan Nhè şöyle dedi: "O zamanlar çok az turist vardı, çoğunlukla köyden insanlar elbise ve kıyafet sipariş ediyordu. Ama düşündüm ki, eğer işimi iyi yaparsam, kesinlikle geri döneceklerdir."
Ardından, Nhè'nin sıkı çalışması ve azmi sayesinde, el işleri yavaş yavaş daha uzak yerlerden yeni müşteriler ve siparişler getirdi ve böylece küçük köyünden brokar dokuma hayali yayılmaya başladı.
Yıllarca dikiş makinesinin başında yorulmak bilmeden çalışarak, her kumaş parçasına, her dikişe özen göstererek genç kadında brokar kumaşa karşı derin bir sevgi aşılanmıştı. Nhè evlendiğinde, onunla el ele tutuşacak ve geleneksel zanaatı sürdürmesi için onu teşvik edecek bir hayat arkadaşı bulduğunda bu tutku daha da güçlendi.
2025 yılının başlarında, turistlerden gelen artan talebi fark eden Nhè ve eşi, otomatik bir dokuma makinesine yatırım yapmaya karar verdiler. Makineyi satın alma kararını verdikleri anı hatırlayan Nhè şunları söyledi: "Eğer denemeye cesaret edemeseydik, sadece küçük bir dikiş makinesiyle kalırdık ve bu zanaatı geliştiremezdik."
Şimdi, küçük dükkânda, dokuma makinesinin ritmik sesi havayı dolduruyor. Nhè sabırla ipliği değiştiriyor, her desenin kumaş üzerinde yavaş yavaş belirmesini izliyor. Her dikiş, geçmişi günümüzle birleştiriyor, Púng Luông yaylalarının Hmong kültürüne duyulan gururu ve derin sevgiyi somutlaştırıyor gibi görünüyor. Dükkânın önünde büyük bir kamyon durunca sohbetimiz kesildi. Nhè gözleri sevinçle parlayarak bizi hızla dışarı çıkardı. Heyecanla, “Bu yıl eve aldığımız makine 300 milyon dong'a mal oldu, bunun üçte ikisini eşimle birlikte borç aldık. Şu anda aylık gelirimiz sadece 20 milyon dong'un biraz üzerinde, ancak müşteri talebi yüksek. Eşimin teşvikiyle, daha fazla deseni daha hızlı dokuyabilmek için bu makineyi almak üzere daha fazla borç aldım.” dedi.
Yeni makine henüz monte edilmişti ve Nhè, her ayrıntıyı, her dişliyi, çerçeveye gerilmiş her ipliği, sanki her hareketi ezberlemeye çalışıyormuş gibi dikkatle inceliyordu. Genç kadının yüzünde tutku ve kararlılık açıkça görülüyordu. Daha fazla vakit kaybetmeden Nhè makineyi denedi ve girdaplı, dalgalı desenlerin kumaş üzerinde canlı bir şekilde belirmesini sağladı.
Ritmik dikişlerin ortasında, her iplik ve desen Hmong halkının geleneksel öyküsünü çağrıştırırken, aynı zamanda Nhè'de anavatanının kültürünü her ürüne entegre etme tutkusunu ve arzusunu da ateşliyor.
Nhè, bitmiş kumaşı işaret ederek gülümsedi ve şöyle dedi: "Hmong halkının spiral desenleri vardır, bu da yaşam döngüsünü simgeler. Her şey değişse de kültür kalır. Bu deseni modern ürünlere dahil etmek istiyorum ki, kullanan herkes bu deseni tanısın ve Púng Luông'daki Hmong halkını hatırlasın."
Belki de bu basit ama derin değer nedeniyle Hmong kızının ürünleri her zaman dağların ve ormanların kırsal güzelliğini yansıtır ve bu da onları birçok insan arasında popüler kılar. Nhè şu anda, komple giysiler haline getirilmeleri için, komün içindeki ve dışındaki diğer işletmelere toptan olarak önceden dokunmuş elbise ve gömlek kumaşları tedarik etmektedir.
Günümüzde, Púng Luông'da brokar dokumacılığı denildiğinde, birçok kişi hemen bu geleneksel zanaata yeni bir soluk getiren genç bir Hmong kadını olan Hờ Thị Nhè'yi düşünür. Tekstillere olan sevgisiyle hareket eden Nhè, hem etnik grubunun kültürel güzelliğini korumaya katkıda bulunuyor hem de köydeki kadınlar için iş fırsatları yaratıyor.
Pung Luong beldesi Kadınlar Birliği Başkanı Yoldaş Sung Thi Cha şunları söyledi: "Nhe, Birliğin önde gelen üyelerinden biri; dinamik, yaratıcı, cesurca düşünen ve hareket eden, hem geleneksel el sanatlarını koruyan hem de üretimde yeni teknolojileri cesurca uygulayan bir isim. Pung Luong beldesi Kadınlar Birliği, Mong kadınlarının yerel turizm gelişimiyle birlikte etnik el sanatlarını geliştirebilmeleri için Nha'nın modelinin çoğaltılmasını teşvik ediyor."
Akşam sisinin vadiyi yavaşça sarmaya başladığı bir anda Púng Luông'dan ayrılırken, arkamızdaki dokuma tezgahlarının ritmik uğultusunu hala duyabiliyorduk. Mutfak ateşlerinden kalan dumanın arasında, brokar kumaşların canlı renkleri, geç öğleden sonra güneşinde, inanç ve umut yamaları gibi parıldıyordu. Modernliğin telaşı ve karmaşası arasında, bir Hmong kızı her gün geleneksel iplikleri dokumaya devam ediyor, geçmişi günümüzle birleştirerek Hmong kültürünün renklerinin Púng Luông bölgesinde korunmasını ve muhafaza edilmesini sağlıyor.
Kaynak: https://baolaocai.vn/co-gai-mong-va-giac-mo-tho-cam-post884863.html
Yorum (0)