Hue'nun saz otlarından hayaller örmek

Her sel mevsiminden sonra geleneksel el sanatlarının gerilemesinden endişe duyan Pho Trach köyü (Phong Dinh mahallesi, Hue şehri) kadınları, saz otu dokuma sanatını ısrarla yeniden canlandırarak, geleneksel ürünlere çağdaş bir moda dokunuşu katıyor ve daha büyük başarılara yönelik özlemlerini somutlaştırıyorlar.

Saz otundan yapılmış enfes tekstil ürünleri.

Pho Trach'ta bazı sabahlar, O Lau Nehri'nin suları üzerinde sis hâlâ asılıyken, küreklerin hafif sesi duyulur ve sel mevsiminden yeni çıkmış bir kırsal bölge uyanır. Yerliler ve turistler buraya sevgiyle "Pho Trach Diem" derler; Tam Giang Lagünü'ne akan nehrin kenarında yer alan, yaklaşık 500 yıllık bir köydür burası. Her yıl şiddetli sellere karşı "mücadele eder", ancak yine de saz otundan dokuma geleneğini ısrarla koruyarak zarif, sofistike ve estetik açıdan hoş el çantaları ve şapkalar üretir.

Geleneksel köy el sanatlarına "yeni bir görünüm" kazandırılıyor.

Bayan Ho Thi Suong Lan, saz otundan yapılmış bir sepetle.

Maries Co., Ltd.'nin Direktörü ve kurucusu Bayan Ho Thi Suong Lan, bana hikayenin geleneksel bir el sanatları köyünde değil, Endonezya'ya yaptığı bir seyahatle başladığını söyledi. Maries markasını kurmadan önce, 2012'den beri uluslararası turistleri ve yurtdışındaki Vietnamlıları Vietnam'ı deneyimlemeleri için bir turizm işletmesi yürütüyordu.

2020 yılının sonlarında, Endonezya gezisi sırasında, yanında lotus yaprağından yapılmış konik bir şapka getirmişti. Yabancı bir ülkede birçok insan merakla bu şapkayı sordu. Gruptaki Vietnamlılar bile fotoğraf çekmek için şapkayı ödünç aldı. "Batılı turistlerin doğal olarak konik şapkalar takması, ancak Vietnamlı turistlerin nadiren yanlarında getirmesi" görüntüsü ona şu düşünceyi verdi: "Bu, Vietnam'ın güzel ve zarif bir sembolü, ancak gerçek değeri henüz yeterince takdir edilmemiş..."

Dönüşünde, Hue'nun el sanatları köylerinde bir yolculuğa başladı ve sonunda 500 yılı aşkın süredir saz otu dokumacılığında uzmanlaşmış Pho Trach köyüne yerleşti. Buradaki saz otu, yıllık sellere maruz kalan alçak bölgelerde yetişiyor. Köylüler, hasır, çanta ve diğer basit ürünler dokuyor ve bunları çoğunlukla Hue Festivali sırasında satıyorlar. Bayan Suong Lan, "Kimse pazarlama yapmıyor. Kimse marka oluşturmuyor. Ürünler güzel, ama köy dışında satılamıyor," diye yakındı.

Saz otundan yapılan el yapımı ürünlere birçok göz alıcı ve modaya uygun tasarım uygulanmaktadır.

Çeşitli dekoratif aksesuarlar, el çantaları ve konik şapkalar ulusal ruhu yansıtıyor.

COVID-19 pandemisinin en yoğun altı ayı boyunca tüm vaktini pazar araştırmasına, yerel ve uluslararası el sanatları trendlerini incelemeye adadı. Vietnam'ın hasır ve bambu ürünlerini güçlü bir şekilde ihraç ettiğini, ancak saz otu gibi doğal malzemelerden yüksek kaliteli el yapımı moda ürünleri üreten az sayıda işletme olduğunu fark etti.

Ekim 2020'de, sürekli sel baskınlarıyla boğuşan Doğu Amerika'ya yaptığı bir yardım gezisi sırasında 200 can yeleği dağıttı. Bu gezi Bayan Suong Lan üzerinde derin bir iz bıraktı ve alıcıların üzüntülü ifadelerini canlı bir şekilde hatırlıyor: "Onlara istikrarlı bir işleri olsa mutlu olup olmayacaklarını sordum ve yerel halk sadece iş istediklerini, yardım parası istemediklerini söyledi..."

Şu anda Bayan Suong Lan'ın şirketi, mağazada yaklaşık 30 tam zamanlı kadın işçi ve el sanatları köylerinde doğrudan çalışan yaklaşık 30 kadın işçi istihdam etmektedir. Pho Trach köyünde kadınlar ağırlıklı olarak saz otu yetiştirip dokurken, Keng Van ve Cong Luong köylerinde ise konik şapka yapımına odaklanmışlardır. Bu üç el sanatları köyü sadece üretim alanları değil, aynı zamanda yerel halkın el sanatlarıyla birlikte büyüdüğü topluluklardır. Bu zanaatkarlar son beş yıldır Bayan Lan ile birlikte çalışmakta olup, tek endişeleri istikrarlı bir iş ve yıllık gelir elde etmektir.