Derslere gitmek için okulun yakınında geçici bir barınak kurun.

Quang Tri eyaletinin Khe Sanh beldesine bağlı Xa Ruong köyüne giden yol, dağ yamacına tutunmuş ince bir iplik gibidir; dik, kaygan ve tehlikeli toprak yamaç, insanların inip çıkarken araçların birbirlerine yol vermesini gerektirir ve hatta bazıları düşüp bacaklarını kırmıştır.

On yıllardır, bu zorlu yol sadece Xa Ruong halkının çalışmasını ve yaşamasını engellemekle kalmadı, aynı zamanda Quang Tri'nin ücra dağlık bölgesindeki Van Kieu öğrencilerinin nesilleri için de bir engel teşkil etti.

ÖĞRENCİLER 6. SINIFA GEÇTİKLERİNDE "KENDİ EVLERİNDEN AYRILIYORLAR"

Ekim ayında yağan şiddetli yağmurların ardından Ruong köyünü (Khe Sanh beldesi, Quang Tri ili) ziyaret ettik. Sağanak yağmurdan sonra toprak yol sırılsıklam olmuştu. Bayan Le Thi Ha An (Huong Tan Ortaokulu Gençlik Birliği'nden sorumlu baş öğretmen) ayakkabılarını çıkardı, pantolonunu yukarı kıvırdı ve bizi küçük bir derenin karşısına geçirerek Xa Ruong köyünde yaşayan onlarca Van Kieu öğrencisinin "özel evlerini" ziyaret etmemizi sağladı.

Bayan An'ın bizi götürdüğü ilk baraka, 6A sınıfında okuyan Ho Van Bien'e aitti. Annesi Ho Thi La Vut tarafından 8 milyon dong'a inşa edilen baraka, çuvallara sarılmış kıyafetler ve kitaplarla doluydu. Zayıf ve sessiz Bien, annesinin yanında oturmuş, eşyaları düzenlemesine yardım ediyordu. Okula gidebilmek için erken yaşta evden ayrılıp ailesinden uzakta yaşamaya başladığı ilk günlerini yaşıyordu.

Bien ve annesi, toplam 8 milyon dong'a mal olan yeni inşa edilmiş bir barakaya taşındılar. Bien, ortaokul yıllarında en az dört yıl burada kalacak.

"Bien'in evi, dik, zorlu ve tehlikeli dağ yolundan yaklaşık 7 km uzaklıktaki Xa Ruong köyünde bulunuyor. Xa Ruong'da ortaokul olmadığı için, orada yaşayan çocuklar ilkokulu bitirdikten sonra, okula kolayca ulaşabilmeleri için Ruong köyünde, okulun yakınında ve kolay ulaşılabilir bir yolda geçici barınaklar kurmak zorunda kalıyorlar," dedi Bayan An.

Huong Tan Ortaokulu 2002 yılında kurulmuş olup şu anda 300'den fazla öğrencisi bulunmaktadır ve bunların yarısından fazlası Tram, Ruong, Xa Ruong, Xa Re gibi köylerden gelen Van Kieu etnik azınlığına mensup çocuklardır. Bunlar arasında Xa Ruong'dan gelen öğrenciler okula en zorlu yolculuğu yapanlardır.

On yıllardır, fırtınalar sırasında neredeyse tamamen kapanan, tek, dik, kaygan ve izole bir toprak yol nedeniyle, Xa Ruong öğrencileri eğitim arayışı içinde sevdikleri evlerinden "göç etmek" zorunda kalıyorlar. Bien, ilkokuldan mezun olduktan sonra evden ayrılan ilk kişi değil; okuma yazma öğrenme arayışında abilerinin ve ablalarının izinden gidiyor.

Hao, Muon ile birlikte akşam yemeği hazırladı; ikisi üç yıldır evden uzakta birlikte yaşıyorlardı.

Fotoğraf: Ba Cuong

ÇOCUKLARI GEÇİCİ BİR BARAKADA OKUMA ALIŞTIRMAK

Bien'in kulübesinden, iki evin yanından geçen patikayı takip ederek, Bayan An bizi Ho Thi Mien'in (8A sınıfında bir öğrenci) kulübesini ziyaret etmeye götürdü. Mien'in kulübesi eski ve döküntüydü, çürüyen tahta kalasların sesi yankılanıyordu. Mien üç yıldır burada yalnız yaşıyor, kendi yemeklerini pişiriyor, ders çalışıyor, kendine bakıyor ve hasta olduğunda günlük hayatını idare ediyor.

"Ailem Xa Ruong köyünde yaşıyor. Üç yıl önce Ruong köyüne taşındım ve babam okula daha kolay gidebilmem için geçici olarak burada yaşamam için bu barakayı inşa etti. Burada yalnız yaşıyorum. Ara sıra yaşlı bir komşumuz ziyarete geliyor ve Bayan An da sık sık beni ziyaret edip halimi hatırımı soruyor ve cesaretlendiriyor," dedi Mien.

Miền son üç yıldır harap bir kulübede yalnız yaşıyor, yemek pişiriyor ve kendi ihtiyaçlarını karşılıyor.

Fotoğraf: Ba Cuong

Elektrik olmadığı için Miền'in kulübesi zifiri karanlıktı; sadece odun sobasından yükselen dumanın altından tahtaların arasındaki boşluklardan süzülen birkaç soluk gün ışığı huzmesi vardı. Zemin, Miền'in çalışma masasıydı; kalan gün ışığından faydalanarak kitaplarını ve defterlerini çıkarır, kapıya doğru oturur ve yere eğilerek yazardı. Küçük kapıdan sızan her ışık huzmesi, böylesine vahim koşullar altında okuma hayalini canlı tutan bir umut ışığıydı.

Miền ile aynı sınıfta okuyan Hồ Văn Minh Hảo, henüz 14 yaşındayken kendi "evine" sahipti. Miền'den bile daha mutlu olan Hảo'nun, aynı Xa Rường köyünden bir oda arkadaşı (10. sınıf öğrencisi) ve eğitimini sürdürmek için yaptığı göçte kendisine ağabeylik eden bir figürü vardı.

Hao ile evin bir köşesinde sebzeleri ayıklarken karşılaştık. Hao'nun kulübesi de eski ve harap haldeydi, ancak Mien'inkinden daha bakımlıydı; bir penceresi ve odun sobasını battaniyelerden, kitaplardan ve okul malzemelerinden uzakta, güvenli bir yere koyma imkanı vardı. Hao'nun bu akşam hazırladığı yemek, kendi yakaladığı yabani sebzeler ve dere balıklarından oluşuyordu; ebeveynleri ziyarete geldiğinde çocukların yemekleri biraz daha doyurucu olurdu.

Yazmak için sırtını yere yakın bir şekilde eğdi. Elektrik olmadığı için gün ışığından faydalanarak ders çalıştı.

"Başlangıçta biraz zordu, ama şimdi alıştık. Gerektiğinde birbirimize bakıyoruz. Anne babalarımız da boş zamanlarında bizi ziyaret ediyor ve yememiz için et ve balık getiriyorlar," diye anlattı Hao.

Huong Tan Ortaokulu Müdürü Bayan Nguyen Thi Kim Hong, şu anda Xa Ruong köyünde yaşayan 15 öğrenci için veliler tarafından inşa edilmiş 5 adet derme çatma barınak bulunduğunu söyledi. Her yağmurlu mevsimde, öğrencilerin çoğu güvenliklerini sağlamak için okula gitmek zorunda kalmıyor.

"Xa Ruong köyünde yaşayan öğrenciler için evden okula giden yol, dik dağ geçidi nedeniyle çok tehlikeli. Her gün diğer öğrenciler gibi okula gidip gelemiyorlar ve kolaylık olması için okulun yakınındaki köylerdeki geçici barınaklarda kalmak zorunda kalıyorlar. Okul düzenli olarak öğretmenler görevlendirerek onları ziyaret ediyor ve destek veriyor," dedi Bayan Hong.

YENİ BİR YOLUN HAYALİNİ KURMAK

Xa Ruong köyüne giden yol, uzun zamandır yerel halk için bir kabus olmuştur; belki de sadece çelik gibi sinirlere sahip olanlar bu yolda araç kullanma gücüne ve deneyimine sahiptir, ancak tehlikeler tahmin edilemez.

Bir ay önce, Bayan Ho Thi La Vut bu yolda araba kullanırken düştü ve bacağını kırdı. Ancak yeni okul yılının başlamasına az bir süre kala, evden uzakta ilk günlerini geçiren oğlu Ho Van Bien'e bakmak için acıya katlandı.

Okula giden yol çok zorlu.

FOTOĞRAF: BA CUONG

"Geçen ay, Bien'in yeni evine eşya taşımak için iki köy arasında sürekli gidip geliyordum. Ne yazık ki, motosikletimden düştüm ve bacağımı kırdım, şu anda iyileşiyorum. Bu yol çok tehlikeli; benim gibi sık sık seyahat edenler bile kaza geçiriyor," diye anlattı Bayan Vut.

Yol, başlangıcından itibaren dik yokuşlarla başlıyor ve kenarları sel sularının aşındırdığı derin çukurlarla dolu. Bazı yerlerde yamaçlar dik, virajlar keskin ve diğer tarafta derin bir uçurum var. Sadece en cesur Xa Ruong halkı bu yolda araba sürme gücüne sahip, çünkü ne kadar zor olursa olsun, bu onların geçimlerini sağlamanın tek yolu.

Xa Ruong öğrencileri tarafından Ruong köyünde inşa edilen derme çatma bir barınak.

Fotoğraf: Ba Cuong

Khe Sanh beldesi Halk Komitesi Başkanı Bayan Thai Thi Nga, Xa Ruong köyüne giden yolun yapımı için yatırım sermayesi talep etme prosedürlerinin 2026 yılında uygulanmasının beklendiğini söyledi.

"Xa Ruong köyüne yaptığım iş gezisinden yeni döndüm ve yol gerçekten zor ve tehlikeli. Gelecek yıl Xa Ruong'a yol yapımı için devlet fonuna başvurmak üzere gerekli belgeleri hazırlayabilmek için planlama ve bütçe çalışmaları yapıyoruz. Köylülerin çalışıp yaşayabileceği, öğrencilerin de derme çatma barakalarda yaşamaya son verip her gün okuldan sonra evlerine dönebilecekleri yeni, temiz, geniş ve güvenli bir yola yakında sahip olmayı umuyoruz," dedi Bayan Nga.

Kaynak: https://thanhnien.vn/dung-lan-trai-gan-truong-de-di-hoc-185251103210637999.htm