ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການອະນຸລັກຮັກສາພາສາ ແລະ ຕົວໜັງສືມົ້ງ.

ໃນໄລຍະມໍ່ໆມານີ້, ຊຸມຊົນວັນເຈີ່ນໄດ້ສົ່ງເສີມການສອນພາສາ ແລະ ຕົວໜັງສືຊົນເຜົ່າມົ້ງຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ເພື່ອຮັກສາ ແລະ ສົ່ງເສີມຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ, ພ້ອມທັງຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເຂົ້າໃຈ, ນຳໃຊ້ ແລະ ຮັກສາພາສາ ແລະ ຕົວໜັງສືຂອງເຂົາເຈົ້າໃນຊີວິດປະຈຳວັນ.

ຫຼາຍປີກ່ອນ, ຊາວເຜົ່າມົ້ງໃນບ້ານແວນຈັນຮັກສາພຽງແຕ່ສ່ວນໜຶ່ງຂອງວັດທະນະທຳຊົນເຜົ່າຂອງເຂົາເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ, ເຊັ່ນ: ຮີດຄອງປະເພນີການນະມັດສະການບັນພະບຸລຸດ ແລະ ການຕັດຫຍິບເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມແບບດັ້ງເດີມ; ພວກເຂົາເກືອບລືມພາສາຂຽນຂອງເຂົາເຈົ້າໄປແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ, ຕົວອັກສອນມົ້ງຈຶ່ງປະເຊີນກັບຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະສູນຫາຍໄປ. ໂດຍຮັບຮູ້ເຖິງສິ່ງນີ້, ລັດຖະບານບ້ານແວນຈັນໄດ້ກຳນົດວ່າການອະນຸລັກພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນມົ້ງບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນໜ້າທີ່ທາງວັດທະນະທຳເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເປັນໜ້າທີ່ໃນການເສີມສ້າງຄວາມສາມັກຄີຂອງຊາດ ແລະ ຍົກລະດັບສະຕິປັນຍາຂອງປະຊາຊົນ. ບ້ານໄດ້ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນຮູບປະທຳໂດຍການຈັດຕັ້ງຫ້ອງຮຽນເພື່ອສອນພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນມົ້ງໃຫ້ກັບປະຊາຊົນໃນພື້ນທີ່.

ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້, ທີ່ສູນວັດທະນະທຳບ້ານຢາງບີ, ນັກຮຽນຊົນເຜົ່າມົ້ງ 50 ຄົນ ຈາກບ້ານ ແລະ ບ້ານນ້ອຍໆຕ່າງໆ ໄດ້ມາເຕົ້າໂຮມກັນເພື່ອຮຽນອ່ານ ແລະ ຂຽນຕົວອັກສອນມົ້ງ. ຜູ້ທີ່ "ຈູດໄຟ" ໃຫ້ການຮຽນຮູ້ຕົວອັກສອນມົ້ງຄື ຊ່າງຝີມື ວັງອາມັງ, ເຊິ່ງເປັນບຸກຄົນທີ່ມີຊື່ສຽງໃນຊຸມຊົນ.

ໃນຫ້ອງຮຽນ, ນັກຮຽນໄດ້ຝຶກຝົນການອ່ານຄວາມເຂົ້າໃຈ, ການຂຽນປະໂຫຍກ, ການຂຽນວັກ, ແລະ ການຕີຄວາມໝາຍການສົນທະນາສັ້ນໆ. ຕະຫຼອດຫຼັກສູດ, ຄູສອນໄດ້ປະດິດສ້າງວິທີການສອນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ປະສົມປະສານທິດສະດີກັບການປະຕິບັດ, ຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຄວາມຄິດ ແລະ ການປະຕິບັດເປັນກຸ່ມ, ຮັບປະກັນການມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຫ້າວຫັນ ແລະ ກະຕືລືລົ້ນໃນທຸກໆພາກຮຽນ. ດັ່ງນັ້ນ, ນັກຮຽນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງທັດສະນະຄະຕິໃນການຮຽນຮູ້ທີ່ຈິງຈັງ ແລະ ກະຕືລືລົ້ນ, ເຂົ້າຮ່ວມທຸກຫ້ອງຮຽນ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມການສົນທະນາ ແລະ ການປະຕິບັດຢ່າງຫ້າວຫັນ.

ທ່ານ ມົວ ອາ ຫາຍ ຈາກບ້ານ ກຽງກີ ໄດ້ແບ່ງປັນວ່າ: “ຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ, ຂ້ອຍສື່ສານດ້ວຍພາສາມົ້ງມາຕະຫຼອດ ແຕ່ບໍ່ຮູ້ວິທີຂຽນ. ຄັ້ງໜຶ່ງ, ໃນຂະນະທີ່ເບິ່ງຊີດີເພງມົ້ງທີ່ຍາດພີ່ນ້ອງເອົາໃຫ້ຂ້ອຍ, ຂ້ອຍເລີ່ມສົນໃຈລະບົບການຂຽນຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂອງຂ້ອຍ ແລະ ຢາກຮຽນຮູ້ມັນ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ຂ້ອຍໄດ້ຮຽນຢ່າງພາກພຽນທາງອອນໄລນ໌ ແລະ ບໍ່ດົນມານີ້ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຫ້ອງຮຽນພາສາ ແລະ ການຂຽນມົ້ງທີ່ຈັດໂດຍບ້ານ. ທຳອິດມັນຍາກ, ແຕ່ຍ້ອນການຊີ້ນຳຢ່າງອຸທິດຕົນຂອງຄູສອນ, ດຽວນີ້ຂ້ອຍສາມາດອ່ານ ແລະ ຂຽນຕົວໜັງສືຊົນເຜົ່າຂອງຂ້ອຍໄດ້ແລ້ວ.”

ບໍ່ພຽງແຕ່ທ້າວ ໄຮ ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ນັກຮຽນທຸກຄົນໃນຫ້ອງຮຽນກໍ່ໄດ້ສຳເລັດໂຄງການຫຼັງຈາກຮຽນເກືອບສາມອາທິດ, ເຊິ່ງບັນລຸອັດຕາຄວາມສຳເລັດ 100%. ປະຈຸບັນນັກຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ສາມາດອ່ານ, ຂຽນ ແລະ ໃຊ້ພາສາມົ້ງໄດ້ຢ່າງໝັ້ນໃຈໃນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງເຂົາເຈົ້າ.

ປະຈຸບັນ, ປະມານ 20% ຂອງປະຊາຊົນເຜົ່າມົ້ງໃນບ້ານວັນຈັນສາມາດອ່ານ ແລະ ຂຽນຕົວອັກສອນມົ້ງໄດ້, ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນໄວໜຸ່ມ. ປະຊາຊົນມັກໃຊ້ຕົວອັກສອນມົ້ງເພື່ອແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນເຊິ່ງກັນແລະກັນຜ່ານສື່ສັງຄົມອອນລາຍເຊັ່ນ: Zalo ແລະ Facebook. Mua A Hai ໄດ້ແບ່ງປັນວ່າ: “ການເຫັນໄວໜຸ່ມຮັກສາພາສາແມ່ ແລະ ລະບົບການຂຽນຂອງເຂົາເຈົ້າຢ່າງຫ້າວຫັນເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍມີຄວາມສຸກຫຼາຍ. ໃນອະນາຄົດ, ຂ້ອຍຈະເຮັດວຽກຮ່ວມກັບໄວໜຸ່ມໃນບ້ານ ແລະ ບ້ານເພື່ອຊ່ວຍກັນຮຽນຮູ້ຕົວອັກສອນມົ້ງເພື່ອຮັກສາມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳທີ່ສວຍງາມຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂອງພວກເຮົາ.”

ທ່ານນາງ ເຈິ່ນທິເທັມ, ຫົວໜ້າພະແນກ ວັດທະນະທຳ ແລະ ສັງຄົມ ຂອງຕາແສງວັນເຈັນ, ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: “ເພື່ອສືບຕໍ່ຮັກສາ ແລະ ສົ່ງເສີມປະສິດທິຜົນຂອງການສອນພາສາ ແລະ ຕົວໜັງສືຊົນເຜົ່າມົ້ງ, ຕາແສງຈະສືບຕໍ່ເປີດຫ້ອງຮຽນທີ່ຄ້າຍຄືກັນໃນບ້ານອື່ນໆໃນຕາແສງ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຕາແສງຍັງຈະເພີ່ມທະວີການຝຶກອົບຮົມ ແລະ ພັດທະນາວິຊາຊີບໃຫ້ແກ່ຄູສອນສິລະປະ, ຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາເຈົ້າປັບປຸງວິທີການສອນທີ່ທັນສະໄໝ ແລະ ເໝາະສົມກັບແຕ່ລະກຸ່ມຜູ້ຮຽນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ພວກເຮົາຈະສົ່ງເສີມຜູ້ຮຽນທີ່ໂດດເດັ່ນໃຫ້ກາຍເປັນບຸກຄົນຫຼັກ, ຂະຫຍາຍການເຄື່ອນໄຫວການຮຽນຮູ້ ແລະ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການອະນຸລັກ ແລະ ສົ່ງເສີມເອກະລັກວັດທະນະທຳຊົນເຜົ່າມົ້ງໃນທ້ອງຖິ່ນ.”

ການສອນພາສາ ແລະ ຕົວໜັງສືຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍຮັກສາຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຍົກສູງຄວາມຮັບຮູ້ ແລະ ເພີ່ມທະວີຄວາມຜູກພັນຂອງຊຸມຊົນອີກດ້ວຍ. ເມື່ອພາສາ ແລະ ຕົວໜັງສືໄດ້ຮັບການອະນຸລັກ ແລະ ນຳໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ, ຊາວເຜົ່າມົ້ງໃນຕາແສງວັນເຈັນ ຈະມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຫຼາຍຂຶ້ນໃນການສະແດງຕົວຕົນຂອງເຂົາເຈົ້າ ແລະ ຮ່ວມມືກັນເພື່ອສ້າງບ້ານເກີດເມືອງນອນທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ, ສວຍງາມ ແລະ ອາລະຍະທຳຍິ່ງຂຶ້ນ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baolaocai.vn/gop-phan-bao-ton-tieng-noi-chu-viet-dan-toc-mong-post886030.html