Vietnam ticaretinin bakış açısından çömlekçilik.

Manzaralar, figürler ve çiçeklerle süslenmiş, 18. yüzyıla ait Akae tarzı bir vazo.

17. yüzyılın başlarında, o dönemde Japonya'da iktidarda olan Tokugawa Şogunluğu, denizaşırı ticaret için Japon ticaret gemilerine shuin-sen (kırmızı mühürlü gemiler) ve lisans (shuin-jo) verme politikasını uygulamaya koydu.

1604 ile 1634 yılları arasında Şogunluk, Dai Viet ile ticaret yapan Japon ticaret gemilerine 130 adet shuin-jo (lisans plakası) verdi; bunlardan 86'sı Hoi An'da ticaret yapan gemilere verildi.

18. yüzyıla ait Imari seramikten yapılmış, manzara, çam ağaçları, köşkler ve çiçeklerle süslenmiş çömlek.

Japonlar Vietnam seramiklerine değer veriyor.

O dönemde Japonlar arasında popüler olan Vietnam ürünlerinden biri de seramikti.

Japon seramik araştırmacısı Profesör Hasebe Gakuji şunları belirtmiştir: "14. yüzyıldaki Japon seramik üretim teknikleri, Vietnam'dakilere kıyasla çok daha geri kalmıştı." Bu nedenle Japonlar, Vietnam'dan sadece kişisel kullanım için değil, aynı zamanda Vietnam seramik yapım tekniklerini öğrenmek ve incelemek için de seramik ithal etmişlerdir.

Kendi imzalı, mavi ve beyaz çiçek motifleri, lotus çiçekleri ve iç içe geçmiş yaprak desenleri içeren 15. yüzyıl eseri, Fukuoka Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergilenmektedir.

Profesör Hasebe Gakuji'ye göre: "Vietnam porseleninin Japonya'ya giriş yolunu belirleyebilecek değerli belgeler mevcut: Refah içindeki shuin-sen ticaretinin ilk dönemlerinde, birçok Japon Hoi An'ı ziyaret etmiş ve bir süre orada kalmıştır; bunların arasında bugün hala çeşitli Vietnam porselen türlerine sahip olan Osawa Shirozaemon tüccar ailesi de bulunmaktadır."

Doğrulanmış belgelere dayanarak, Doçent Doktor Do Bang ayrıca şunları belirtti: "Japon tüccarların Hoi An'da satın aldıkları mallar arasında yerel olarak üretilen seramikler (yani Thanh Ha seramikleri) de vardı."

Machida Şehir Müzesi'nde bulunan, 14. yüzyıla ait, üzerine lotus yaprağı desenleri işlenmiş yeşil sırlı seramik kase.

Da Nang Üniversitesi'nde Kasım 2013'te düzenlenen "Vietnam ve Japonya Arasındaki İlişkinin Tarihi ve Geleceği: Orta Vietnam'dan Bir Bakış" konferansında sunulan Dr. Nishino Noriko'nun bir çalışmasına göre, Vietnam seramiklerinin Japonya'ya ithalatı dört dönemden geçmiştir:

Birinci dönem: 14. yüzyıldan 15. yüzyılın başlarına kadar, korsan "rotası" (wako) üzerinden;

İkinci dönem: 15. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar, Ryukyu ve Kagoshima ile yapılan aracı ticaret yoluyla;

Üçüncü dönem: 16. yüzyılın ikinci yarısından 17. yüzyılın başına kadar, Shuin-sen ticareti yoluyla Japon ticaret gemileri Vietnam ile doğrudan ticaret yapmıştır;

Dördüncü dönem: 17. yüzyılın ikinci yarısında, Japonya "izolasyonist" (sakoku) politikasını uyguladığında, Japonya'ya ithal edilen Vietnam seramikleri ağırlıklı olarak Çin veya Hollanda ticaret gemileri tarafından taşınıyordu.

Okinawa Eyaleti, Nakijin Kalesi bölgesinde bulunan, 15. yüzyıla ait Chu Dau mavi beyaz seramik bir kavanoz.

Bahsi geçen dört dönemden Shuin-sen dönemi, Japonya'nın en çok Vietnam seramiği ithal ettiği dönemdir. Japonlar, Vietnam seramiklerini ağırlıklı olarak çay seremonilerinde kullanmak üzere satın almışlardır.

14. yüzyılın sonlarına ait "Çay Seremonisi Kroniği" adlı kitaba göre, Vietnam seramikleri Japonlar tarafından çay seremonilerinde kullanılıyordu. Bu eşyalara, eğer çömlek ise Nanban Shimamono, eğer toprak ise An Nam adını veriyorlardı.

Seramik ticareti

Dr. Nishino Noriko'ya göre, 17. yüzyılın ilk yarısında Japonların seramik üretimini doğrudan denetledikleri ve kendi spesifikasyonlarına göre ürünler sipariş ettikleri oldukça muhtemeldir.

Tarihi kayıtlarda ayrıca, tüccar Wada Rizaemon'un kızı Chiyo (1671 - 1741) adlı bir Japon kadının Bat Trang'da (Vietnam) bir çömlekçiyle evlendiği olayı da belgelenmiştir. Bu durum, Wada Rizaemon'un Vietnam seramiklerini Japonlara satmakla doğrudan ilgili olduğunu daha da kanıtlamaktadır.

Öte yandan, 17. yüzyılın sonlarından itibaren Japonlar, Nabeshima, Kutani, Imari ve Kakiemon gibi yüksek kaliteli porselen serileri üretmeyi başardılar. Bunlardan Nabeshima ve Kutani porselenleri, halk tarafından kullanılmayan ve Japonya dışında pek bilinmeyen, yalnızca Japon aristokrasisi ve üst sınıfı için üretilen ürünlerdi.

Tek boynuzlu atlarla süslenmiş Chu Dau seramik tabak, 15.-16. yüzyıl, Machida Şehir Müzesi'nde sergilenen bir eser.

Öte yandan, Imari ve Kakiemon porselenleri, ustaca üretim teknikleri, zarif tasarımları ve enfes süslemeleri nedeniyle Avrupa'ya yoğun bir şekilde ihraç edildi ve Vietnam'daki Nguyen hanedanlığı da dahil olmak üzere Asya hanedanlıkları tarafından da tercih edildi.

19. yüzyıldan itibaren yüksek kaliteli Japon porseleni Vietnam'a tanıtıldı. Birçok Imari vazo, kavanoz, tabak, kase ve Kakiemon saksısı, Çin ve Avrupa porselenlerinin yanı sıra Hue saraylarında yer aldı.

Hue Kraliyet Antik Eserler Müzesi, 17. ila 19. yüzyıllara ait birçok Japon Imari porseleni, Satsuma porseleni ve Hizen seramik eşyasını hala muhafaza etmektedir. Ayrıca, 20. yüzyılın başlarından itibaren Vietnam'a ithal edilen Shin-Kutani (yeni Kutani) çay takımları da bulunmaktadır.

Günümüzde Japonya bir "seramik devi" olsa da, çeşitli nedenlerle diğer ülkelerden seramik ithalatına devam etmektedir: uygun fiyat; Japon zevklerine uygun benzersiz tasarımlar ve işçilik; çay seremonilerinde ve geleneksel ritüellerde kullanım... Ayrıca, Vietnam seramikleri Japonlar tarafından hala tercih edilmektedir.

Vietnam seramikleri, bir zamanlar sahip olduğu ticaret yollarını sürdürebilecek mi? Bana göre, genel olarak Vietnamlılar ve özellikle Quang Nam'lılar, Japonların seramiklere olan tercihlerini inceleyerek Japon zevklerine uygun ürünler yaratmalıdırlar.

Alternatif olarak, Japonların pek ilgisini çekmeyen ama bizim beğendiğimiz şeyleri üretmeye odaklanmak yerine, bir zamanlar Japon kültüründe özel bir yere sahip olan geleneksel Vietnam seramiklerini (örneğin çay seremonilerinde ve ritüellerinde kullanılan seramikler gibi) Japonya'ya ihraç etmek üzere "yeniden canlandırabiliriz".

Kaynak: https://baoquangnam.vn/nghe-gom-nhin-tu-giao-thuong-viet-nhat-3140776.html