Trang chủVăn hóa - Xã hộiGiáo dụcĐề xuất hỗ trợ tài chính cho đào tạo tiến sĩ

Đề xuất hỗ trợ tài chính cho đào tạo tiến sĩ


Hôm qua 22.10, Ủy ban Văn hóa – Giáo dục (UB VH-GD) của Quốc hội đã gửi tới đại biểu Quốc hội báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về đào tạo trình độ tiến sĩ (TS). Ngoài nội dung đánh giá thực trạng đào tạo TS hiện nay, báo cáo còn đưa ra một số đề xuất trong đó thể hiện quan điểm mới, phù hợp xu hướng hội nhập quốc tế như coi đào tạo TS là đào tạo tinh hoa, đề xuất chính sách hỗ trợ của nhà nước cho đào tạo TS.

Trong báo cáo cũng nhiều lần nhắc đến khái niệm liêm chính học thuật như một yêu cầu mà nền đào tạo TS cần xây dựng, hình thành; phê phán xu hướng động cơ làm TS lệch lạc, vì bằng cấp, không phục vụ yêu cầu chuyên môn.

CHI PHÍ CHO ĐÀO TẠO TIẾN SĨ CHỈ 16 TRIỆU ĐỒNG/NĂM

Theo UB VH-GD, đầu tư cho lĩnh vực GD ĐH nói chung, đào tạo TS nói riêng còn thấp. Tỷ lệ ngân sách nhà nước chi cho GD ĐH trong 3 năm gần đây chỉ đạt từ 4,33 – 4,74% tổng chi ngân sách cho GD-ĐT (xấp xỉ khoảng 1% so với tổng chi ngân sách nhà nước).

Đề xuất hỗ trợ tài chính cho đào tạo tiến sĩ - Ảnh 1.

Ủy ban Văn hóa – Giáo dục đề xuất có những quy định định hướng mục tiêu chiến lược, tầm nhìn dài hạn trong xây dựng và phát triển đội ngũ tiến sĩ với tư cách là bộ phận tinh hoa

Chi phí đào tạo một TS tại các trường ĐH công lập hiện nay trung bình khoảng 16 triệu đồng/năm (trừ lĩnh vực khoa học sức khỏe, khoảng gần 32 triệu đồng/năm), thấp hơn rất nhiều so với chi phí đào tạo TS ở một số nước trong khu vực và thế giới. Do đó, các cơ sở đào tạo TS trong nước gặp rất nhiều khó khăn trong bảo đảm điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu sinh thực hiện nghiên cứu, tiếp cận với tài liệu, công bố khoa học mới nhất để tham khảo và nâng cao chất lượng luận án.

Cơ chế, chính sách học bổng và hỗ trợ kinh phí đào tạo cho nghiên cứu sinh chưa được quan tâm đúng mức. Trong khi đó ở nhiều nước trên thế giới và khu vực, nghiên cứu sinh không những không phải đóng học phí mà còn được cấp học bổng với mức đủ bảo đảm chi phí sinh hoạt hằng tháng và kinh phí hỗ trợ cho việc hoàn thiện luận án TS, thậm chí còn được nhận lương khi tham gia trợ giảng hoặc nghiên cứu cùng người hướng dẫn (như ở Mỹ, Hàn Quốc, Singapore…). Còn ở VN, nghiên cứu sinh vừa phải đóng học phí, vừa bị hạn chế tiếp cận các nguồn tài trợ nghiên cứu từ cơ sở đào tạo.

Hiện nhà nước mới chỉ có cơ chế hỗ trợ tài chính cho nghiên cứu sinh được lựa chọn theo đề án nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ĐH giai đoạn 2019 – 2030 bao gồm: hỗ trợ kinh phí thực hiện đề tài luận án (từ 13 – 20 triệu đồng/người học/năm và không quá 4 năm); hỗ trợ đăng bài báo khoa học quốc tế; hỗ trợ tham dự các hội nghị, hội thảo quốc tế hoặc thực tập ngắn hạn ở nước ngoài (một lần trong cả quá trình đào tạo).

74,4% nhân lực chỉ được chia 6,91% “miếng bánh” kinh phí

Kinh phí chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển thực hiện ở các trường ĐH còn khiêm tốn, chưa tương xứng với năng lực và tiềm năng của các nhà trường. Tỷ lệ cán bộ làm nghiên cứu phát triển có trình độ TS trở lên ở các trường ĐH chiếm 74,4% (16.810 người) trong tổng số 22.578 TS của cả nước. Trong khi đó, chi cho nghiên cứu phát triển tại các trường ĐH, học viện chỉ chiếm 6,91% tổng chi cho hoạt động này.

COI ĐÀO TẠO TIẾN SĨ LÀ ĐÀO TẠO TINH HOA

Theo UB VH-GD, để nâng cao số lượng và chất lượng đào tạo trình độ TS, cần triển khai tốt một số định hướng nhiệm vụ, giải pháp, trong đó phải quán triệt quan điểm coi đào tạo TS là đào tạo tinh hoa.

Quan tâm phát triển hài hòa về số lượng và chất lượng trong đào tạo TS; kiểm soát chất lượng đầu vào, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng đầu ra. Có cơ chế, chính sách ưu tiên đào tạo trình độ TS ở các ngành, lĩnh vực phục vụ trực tiếp cho thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các ngành công nghệ cao, công nghệ cốt lõi.

Một giải pháp khác được nêu ra là tăng cường các điều kiện bảo đảm chất lượng. Và đặc biệt, cần tăng cường nguồn lực đầu tư, nhất là đầu tư công cho nghiên cứu, ứng dụng chuyển giao công nghệ. Cải tiến cơ chế tài chính, thay đổi phương thức cấp phát kinh phí cho đào tạo và nghiên cứu sang hình thức đặt hàng, đấu thầu, giao nhiệm vụ. 

Ưu tiên đầu tư ngân sách nhà nước cho các ngành khoa học cơ bản, các lĩnh vực nghiên cứu cần thiết mà nhà nước có nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao nhưng khó thu hút người học. Xây dựng chính sách hỗ trợ học bổng, hỗ trợ kinh phí nghiên cứu khoa học cho nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu, học tập xuất sắc, những đề tài/luận án có tính ứng dụng cao. Xây dựng và ban hành bộ tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng hoạt động đào tạo TS, tiêu chuẩn tối thiểu đánh giá chất lượng của các luận án TS ở từng ngành theo hướng tiếp cận với các chuẩn mực quốc tế.

Đề xuất hỗ trợ tài chính cho đào tạo tiến sĩ - Ảnh 3.

Xây dựng chính sách hỗ trợ học bổng, hỗ trợ kinh phí nghiên cứu khoa học cho nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu, học tập xuất sắc, những đề tài/luận án có tính ứng dụng cao

Trên cơ sở các đánh giá trên, UB VH-GD đề xuất với Quốc hội là cần có nghị quyết chuyên đề về định hướng chính sách thúc đẩy, khuyến khích phát triển đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trong đó có những quy định định hướng mục tiêu chiến lược, tầm nhìn dài hạn trong xây dựng và phát triển đội ngũ TS với tư cách là bộ phận tinh hoa trong đội ngũ nhân lực chất lượng cao; có cơ chế, chính sách sử dụng, trọng dụng đội ngũ trí thức trình độ TS.

Đồng thời, nghị quyết cũng cần làm rõ lộ trình nâng tỷ trọng ngân sách nhà nước chi cho GD ĐH tính trên GDP đạt mức trung bình của các nước trong khu vực; tăng định mức đầu tư cho đào tạo TS nói riêng và đào tạo sau ĐH nói chung, bảo đảm hiệu quả và chất lượng đào tạo nhân lực trình độ cao. Có định hướng đầu tư tập trung cho các cơ sở giáo dục ĐH có tiềm lực và chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học trong hệ thống, nhất là ở một số ngành, lĩnh vực ưu tiên để hình thành một số cơ sở giáo dục ĐH đẳng cấp quốc tế, có vai trò tiên phong, nhiệm vụ dẫn dắt hệ thống, tạo động lực phát triển khoa học công nghệ và phát triển kinh tế – xã hội.

Động cơ làm tiến sĩ còn lệch lạc do chú trọng bằng cấp

Báo cáo của UB VH-GD nhận định, về cơ cấu tuyển sinh, khoảng 60 – 70% thí sinh đến từ các cơ sở giáo dục, đào tạo, cơ quan nghiên cứu. Có khoảng gần 30% thí sinh đang công tác tại các cơ quan quản lý, hành chính sự nghiệp (thí sinh là các đối tượng khác như doanh nghiệp tư nhân hoặc đơn vị khác chiếm tỷ lệ không đáng kể). Con số này là một căn cứ để khi đánh giá nguyên nhân của một số tồn tại trong thực trạng đào tạo TS, UB VH-GD chỉ ra “xu hướng chú trọng bằng cấp trong sử dụng, quản lý cán bộ dẫn đến động cơ làm TS của không ít nghiên cứu sinh bị lệch lạc”.

Về quy mô đào tạo, mặc dù giai đoạn 2000 – 2001 có sự tăng trưởng vượt bậc, nhưng tình hình tuyển sinh hiện tại rất khó khăn. Tỷ lệ thí sinh trúng tuyển thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu, trung bình những năm gần đây chỉ đạt khoảng trên 32%, dẫn tới nhiều nơi không có sự cạnh tranh, nảy sinh sự dễ dãi trong tuyển chọn đầu vào, đặc biệt là về năng lực nghiên cứu chuyên môn.

Về chất lượng đào tạo, UB VH-GD cho rằng việc đánh giá chất lượng luận án TS nói riêng, chất lượng đào tạo TS nói chung không đồng đều trong toàn hệ thống. Có hiện tượng dễ dãi trong thành lập hội đồng đánh giá luận án; còn tình trạng nể nang khi thông qua những luận án có giá trị thực tế, hàm lượng khoa học không cao, phạm vi tác động hẹp…

Quy trình đánh giá lại luận án còn nặng về thủ tục, hình thức và chưa thật sự phát huy hiệu quả. Đặc biệt, báo cáo cũng lưu ý về thực trạng “chưa có quy định chung về vấn đề đạo đức nghiên cứu và liêm chính học thuật; chưa xây dựng được phần mềm sử dụng chung và cơ sở dữ liệu đủ lớn để phòng, chống sao chép trong đào tạo, nghiên cứu và công bố công trình khoa học, luận án TS”.



Source link

Cùng chủ đề

Thành tựu hợp tác trong 20 năm qua

Xác định công tác hợp tác liên kết vùng và đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ quan trọng đối với sự phát triển của thành phố Cần Thơ. Trong 20 năm qua, việc hợp tác liên kết vùng và đối ngoại, hội nhập quốc tế của thành phố ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất.

5 quyết tâm để thực hiện hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ năm 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các cấp, các ngành, các địa phương cần bám sát các Kết luận, Nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, cụ thể hóa để triển khai thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể năm 2024 với chủ đề: “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tăng tốc sáng tạo, hiệu quả bền vững”, với tinh thần “Năm quyết tâm”.

Khai mạc hội nghị Chính phủ và chính quyền địa phương tổng kết công tác năm 2023, triển khai nhiệm vụ năm 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các đại biểu phân tích, đánh giá, làm sâu sắc hơn bối cảnh tình hình năm 2023 và tác động, ảnh hưởng đến nước ta.

Khai mạc hội nghị Chính phủ và chính quyền địa phương tổng kết công tác năm 2023, triển khai nhiệm vụ năm 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các đại biểu phân tích, đánh giá, làm sâu sắc hơn bối cảnh tình hình năm 2023 và tác động, ảnh hưởng đến nước ta.

Cùng tác giả

Cùng chuyên mục

Học viên ILA thể hiện trình độ ngoại ngữ qua đam mê nghệ thuật

Thí sinh tham gia cuộc thi ILA Speak Up 2023 thuyết phục ban giám khảo bằng kỹ năng tiếng Anh và tài năng nghệ thuật như hát, chơi nhạc cụ, hài độc thoại… Speak Up 2023 mang chủ đề "Show the real you" (tạm dịch: thể hiện con người thật) và có điểm khác biệt so với các mùa giải trước. Ngoài việc thể hiện kỹ năng Anh ngữ, thí sinh phải thể hiện được tài năng và đam...

Cuộc sống sau 6 năm của nữ sinh đỗ trường Y ở tuổi 12

Trần Thư Âm (2005) xuất thân trong gia đình bình thường ở Trạm Giang (Quảng Đông, Trung Quốc). Bố của nữ sinh là trí thức tài năng, tốt nghiệp Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân. Ông luôn mong muốn con gái có tuổi thơ hạnh phúc, bên cạnh việc đạt thành tích tốt trở thành học sinh giỏi. Do đó, bố mẹ Thư Âm không ép con học. 7 tuổi vào cấp 2, 9 tuổi vào cấp 3Khi...

Tin mới nhất

Thái Lan, Singapore ‘hưởng lợi nhiều nhất’ từ khách Trung dịp Tết

Khách Trung Quốc bùng nổ đi nước ngoài dịp nghỉ lễ mùa xuân, trong đó Singapore, Thái Lan hưởng lợi nhiều nhất nhờ chính sách visa và du lịch thân thiện. Trong khi các điểm tham quan nội địa Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt để thu hút khách dịp Tết từ 10 đến 17/2, một số điểm...

Thế giới phản ứng với thông tin của Israel-Hamas, trong nước giao dịch mức giá mới

Giá xăng dầu hôm nay 2/2 ghi nhận giảm sau khi có tin Israel và Hamas sẽ tạm ngừng giao tranh. Bộ Ngoại giao Qatar thông báo, Hamas bước đầu chấp nhận thỏa thuận trao trả con tin do Qatar và Ai Cập đề xuất.

Nghịch lý quốc gia phủ đầy băng tuyết phải nhập khẩu đá lạnh để bảo quản thức ăn

Iceland không phải là đất nước quanh năm bao phủ bởi băng tuyết như tên gọi của nó (Trong tiếng Anh, 'Ice' nghĩa là băng, 'land' là vùng đất). Quốc gia này thường xuyên được phủ bởi màu xanh của cây lá, đặc biệt là vào mùa hè, chỉ có 1/10 lãnh thổ bị bao phủ bởi băng vĩnh...

Apple sẽ ra mắt sản phẩm AI vào cuối năm nay?

Mặc dù tuyên bố của người đứng đầu “Nhà Táo” không cung cấp nhiều chi tiết, song cho thấy Apple muốn cạnh tranh trực tiếp với Microsoft, Google, Amazon, OpenAI, cũng như các công ty công nghệ khác đang nghiên cứu các mô hình AI tạo sinh tiên tiến khác. “Khi nhìn về phía trước, chúng tôi sẽ tiếp...

Chợ cá lớn nhất Hà Nội tấp nập, tiểu thương vẫn lo vì cá chép đỏ rớt giá

(Dân trí) - Đêm ngày 22, rạng sáng 23 tháng Chạp, chợ cá Yên Sở tấp nập người mua kẻ bán. Cá chép đỏ năm nay được đánh giá đều, đẹp nhưng nhiều tiểu thương lại lo không bán được hàng vì giá bán giảm mạnh. Chợ cá Yên Sở (quận Hoàng Mai, Hà Nội) được biết đến là chợ...

Tin nổi bật

Tin mới nhất