کسی که هویت فرهنگی برو-وان کیو را «بر افروخته» است

کیوتو - بیش از 20 سال است که مردی بی‌سروصدا در روستاهای قوم برو-وان کیو سفر می‌کند تا هنر سنتی بافت زری‌بافی را حفظ کند، سازهای موسیقی محلی را آموزش دهد و ارزش‌های فرهنگی گروه قومی خود را حفظ کند. او صنعتگری به نام هو وان هوی (متولد 1972) از روستای پا نهو، دهکده 6، کمون خه سان است که مردم محلی او را با محبت به عنوان "مشعل‌دار" می‌شناسند و تداوم هویت فرهنگی برو-وان کیو را تضمین می‌کنند...

حفظ بافت‌های سنتی و آلات موسیقی.

در یک بعد از ظهر تابستانی، همزمان با غروب خورشید در پشت تپه‌ها، گرمای شهر کوهستانی خه سان فروکش می‌کند. در مرکز اجتماعی روستای پا نهو، دهکده ۶، باشگاه فرهنگ عامیانه پا نهو جلسات عادی خود را آغاز می‌کند. صدای ملایم فلوت بامبو با ساز زهی ملودیک تا لو و آهنگ‌های محلی طنین‌انداز برو-وان کیو که در جنگل کوهستانی طنین‌انداز می‌شوند، در هم می‌آمیزد.

در طول جلسه، هنرمند هو وان هوی، بی‌سروصدا نوازندگی و آواز هر یک از اعضا، به‌ویژه اعضای جوان‌تر را مشاهده و تنظیم می‌کرد. او در حال حاضر رئیس باشگاه فرهنگ عامیانه پا نو است و به عنوان نگهبان «روح» هنر عامیانه و هویت فرهنگی برو-وان کیو در این منطقه شناخته می‌شود.

در طول سال‌ها، همزمان با اینکه سرعت زندگی مدرن باعث شده است بسیاری از ارزش‌های سنتی به تدریج محو شوند، آقای هوی بی‌سروصدا به بسیاری از روستاهای قوم برو-وان کیو سفر کرده تا به جوانان نواختن گونگ، فلوت و سازهای زهی نهی و تا لو را آموزش دهد؛ در عین حال، او ملودی‌های فولکلور باستانی را جمع‌آوری و گردآوری کرده است.

هنرمند هو وان هوی در حال نواختن ساز تا لو - عکس: پی پی

او که در خانواده‌ای از قوم برو-وان کیو در منطقه مرزی ویتنام و لائوس به دنیا آمد، دوران کودکی‌اش پر از صدای گنگ و طبل، عود تا لو، شب‌های آوازخوانی محلی کنار شومینه و جشنواره‌های سنتی روستا بود.

آقای هوی گفت: «در گذشته، تقریباً همه در روستا می‌دانستند که چگونه آلات موسیقی بنوازند و آهنگ‌های محلی بخوانند. اما بعد زندگی تغییر کرد و بسیاری از جوانان دیگر علاقه‌ای ندارند. من می‌ترسم که روزی صدای سازهای زهی و فلوت‌های گروه قومی ما ناپدید شود.»

این نگرانی، مردی را که به کشاورزی عادت داشت، به یادگیری مجدد سازهای موسیقی سنتی ترغیب کرد. از سال ۲۰۰۷، زمانی که به گروه موسیقی پا نو گونگ (سلف باشگاه فولک پا نو) پیوست، نزد صنعتگران مسن به یادگیری ریتم گونگ، ملودی فلوت، تکنیک سازهای زهی و آهنگ‌های فولک پرداخت.

بدون آموزش رسمی، تنها راه یادگیری او گوش دادن و تمرین انفرادی بود. او به یاد می‌آورد: «بزرگترها یک بار می‌نواختند و من گوش می‌دادم، سپس دوباره شب‌ها تمرین می‌کردم. اگر ساز خراب می‌شد، خودم آن را تعمیر می‌کردم؛ اگر چیزی را نمی‌دانستم، مدام می‌پرسیدم.»

به لطف پشتکار و عشق به فرهنگ ملی، او از یک شاگرد به یک نوازنده ماهر در بسیاری از آلات موسیقی مانند گونگ، فلوت بامبو، فلوت، عود تا لو، عود نهی، عود دهانی و غیره ارتقا یافت.

نه تنها این، بلکه او اشعار جدیدی برای آهنگ‌های فولکلور برو-وان کیو نیز ساخت که در آنها میهن خود، حزب و رئیس جمهور هوشی مین و همبستگی روستا را ستایش می‌کرد و سپس آنها را به روستاییان آموزش می‌داد.

او گفت: «برای اینکه فرهنگ زنده بماند، باید با زندگی امروز همگام باشد. ما باید چیزهای قدیمی را حفظ کنیم، اما در عین حال کاری کنیم که برای نسل جوان آشنا و جذاب به نظر برسد.»

آقای هوی علاوه بر حفظ آلات موسیقی و ترانه‌های محلی، یکی از معدود صنعتگران کمون خه‌سان است که هنر سنتی بافت زربفت را حفظ کرده است. وقتی سرش شلوغ نیست، کنار دستگاه بافندگی خود می‌نشیند و با دقت پارچه‌های زربفت را با طرح‌های خاص مردم برو-وان کیو می‌بافد.

او گفت که هر الگو داستانی درباره کوه‌ها، نهرها، مزارع و زندگی مردم محلی را روایت می‌کند. بسیاری از مردم محلی و گردشگران برای سفارش محصولات او می‌آیند و به خانواده‌اش کمک می‌کنند تا درآمد بیشتری کسب کنند و به گسترش فرهنگ سنتی کمک کنند.

او که در بافندگی مهارت داشت، هنر خود را برای خود نگه نداشت، بلکه برای آموزش آن به جاهای زیادی سفر کرد. در بسیاری از روستاهای قوم برو-وان کیو در کوانگ تری و شهر هوئه، ماه‌ها اقامت می‌کرد تا روستاییان را در احیای هنر بافندگی راهنمایی کند. در نتیجه، بسیاری از دستگاه‌های بافندگی متروکه دوباره به کار گرفته شدند و بسیاری از زنان از طریق بافت زربفت امرار معاش کردند.

انتقال به نسل جوان

در طول این سال‌ها، آقای هوی تقریباً هرگز دعوت جوامع محلی را که به کسی برای آموزش فرهنگ برو-وان کیو نیاز داشتند، رد نکرده است. از روستاهای دورافتاده گرفته تا مدارس، هر جا که کلاس‌های آموزشی در مورد آهنگ‌های محلی، آلات موسیقی یا بافت پارچه‌های زربفت برگزار می‌شد، او با لباس سنتی و آلات موسیقی سنتی خود در آنجا حضور داشت.

چیزی که او را بیش از همه نگران می‌کند این است که چگونه جوانان برو-وان کیو را عاشق فرهنگ قومی خود کند. او به طور محرمانه گفت: «امروزه تلفن‌ها و رسانه‌های اجتماعی زیادی وجود دارد. بسیاری از جوانان موسیقی مدرن را ترجیح می‌دهند. اگر ما آن را به نسل‌های بعدی منتقل نکنیم، چند دهه دیگر چه کسی هنوز می‌داند چگونه گنگ بنوازد، آهنگ‌های محلی بخواند و ساز تا لو بنوازد؟»

بنابراین، سال‌هاست که خانه او به کلاس درس رایگان برای جوانان روستا تبدیل شده است. بچه‌ها پس از کار در مزارع، دور هم جمع می‌شوند تا نواختن فلوت، گنگ و سازهای دهنی بامبو را یاد بگیرند و آهنگ‌های محلی بخوانند. آقای هوی همچنین در بسیاری از مدارس منطقه، به عنوان "معلم" در کلاس‌های فوق برنامه فرهنگ برو-وان کیو فعالیت می‌کند.

هنرمند هو وان هوی، آهنگ‌های محلی و آلات موسیقی سنتی برو-وان کیو را به دانش‌آموزان آموزش می‌دهد - عکس: پی پی

خانم هو تی تو، مدیر مدرسه شبانه‌روزی قومی خه سان، گفت که سال‌هاست این مدرسه مرتباً از هنرمند هو وان هوی برای آموزش هنرهای عامیانه و فرهنگ قومی به دانش‌آموزان دعوت می‌کند.

خانم تو گفت: «اگرچه من یک معلم حرفه‌ای نیستم، اما سبک تدریس صمیمی و آسان‌فهم من، آن را در بین دانش‌آموزان بسیار محبوب کرده است. این امر به حفظ و گسترش هرچه بیشتر هویت فرهنگی برو-وان کیو کمک می‌کند.»

برای آقای هوی، یادگیری سازهای سنتی موسیقی فقط یادگیری تکنیک نیست، بلکه یادگیری درک فرهنگ ملی خودش نیز هست. بنابراین، هنگام تدریس، او همیشه با صبر و حوصله فراوان تدریس می‌کند.

او برای دانش‌آموزان توضیح داد: «نواختن گنگ، سازهای زهی یا خواندن آهنگ‌های محلی نه تنها مستلزم یادگیری صحیح ریتم و ملودی است، بلکه نیاز به درک نحوه استفاده از آنها در عروسی‌ها، جشنواره‌ها یا جشن برداشت جدید برنج نیز دارد.»

خانم تران تی تونگ، نایب رئیس کمیته مردمی کمون خه سان، گفت: «ارزشمندترین چیز در مورد هنرمند هو وان هوی نه تنها استعداد او، بلکه روحیه داوطلبانه او در حفظ و ترویج فرهنگ جامعه است. او دهه‌هاست که کشاورزی می‌کند، در کار جبهه میهن و انجمن کشاورزان در محل شرکت می‌کند و تقریباً بدون محاسبه هزینه، وقت خود را به فعالیت‌های فرهنگی اختصاص می‌دهد. او سهم قابل توجهی در حفظ و ترویج ارزش‌های فرهنگی قومی محل داشته و گواهینامه‌های شایستگی و تقدیرنامه‌های زیادی از سطوح و بخش‌های مختلف دریافت کرده است.»

هو تی کیم آن، دانش‌آموز کلاس ششم از مدرسه شبانه‌روزی قومی خه سان، گفت: «یادگیری ترانه‌های محلی و فرهنگ گروه قومی برو-وان کیو از معلم هوی به ما کمک کرده است تا هویت قومی خود را بیشتر درک کنیم و دوست داشته باشیم. ما امیدواریم که فرهنگ ما بیشتر گسترش یابد.»

برای مردم برو-وان کیو، آقای هو وان هوی نه تنها یک صنعتگر، بلکه نگهبان خاموش شعله آتش نیز هست و موسیقی و ترانه‌های سنتی گروه قومی خود را زنده نگه می‌دارد و تضمین می‌کند که این موسیقی و ترانه‌ها همچنان در میان رشته‌کوه ترونگ سون طنین‌انداز باشند.

فان پونگ

منبع: https://baoquangtri.vn/van-hoa/202606/nguoi-truyen-lua-ban-sac-van-hoa-bru-van-kieu-d1972a1/