ການທ່ອງທ່ຽວລະດູໃບໄມ້ປົ່ງຜ່ານເຂດຊາຍແດນ

ຮູບປັ້ນໂລ່ງຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີຮູບກະສັດ ເລແທ່ງຕົງ ກຳລັງວາງສະແດງຢູ່ທີ່ພິພິທະພັນ ດານັງ .

1. ໃນມື້ທີ່ອົບອຸ່ນໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ, ຝູງຊົນຊາຍໜຸ່ມຍິງໜຸ່ມຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍໄດ້ເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳທີ່ມີດິນຊາຍເພື່ອຫຼິ້ນຊິງຊ່າ. ທຸງຊາດໄດ້ປິວສະບັດ, ແລະກອງໄດ້ດັງຂຶ້ນຢ່າງມ່ວນຊື່ນ. ທັນໃດນັ້ນ, ຈາກເນີນພູ, ພວກໂຈນໄດ້ແລ່ນອອກໄປ. ຜູ້ທີ່ບໍ່ໄວພໍທີ່ຈະຫຼົບໜີ, ໂດຍສະເພາະແມ່ຍິງແລະເດັກຍິງ, ໄດ້ຖືກຈັບໂດຍພວກໂຈນແລະພາໄປທີ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳທູບອນ...

ສາກນັ້ນແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້ອຍ... ຈິນຕະນາການໄວ້, ຫຼັງຈາກອ່ານປະໂຫຍກໃນ "ປະຫວັດສາດຫວຽດນາມ: ພາກພື້ນພາກໃຕ້ 1558-1777" ຂອງສາດສະດາຈານ ຟານຄວາງ: "ໃນເວລານັ້ນຢູ່ເມືອງຮວາເຈົາ, ມີຮີດຄອງປະເພນີທີ່ທຸກໆປີ, ໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ, ເດັກຊາຍແລະເດັກຍິງຈະມາເຕົ້າໂຮມກັນຫຼິ້ນຊິງຊ้างຢູ່ທີ່ບາເຢືອງ (?), ດັ່ງນັ້ນທຸກໆເດືອນທັນວາ, ຊາວຈຳປາຈະລີ້ຊ່ອນຢູ່ຕົ້ນນ້ຳຂອງແຂວງນີ້, ລໍຖ້າຈົນຮອດເດືອນມັງກອນເພື່ອໂຈມຕີແລະລັກພາຕົວຄົນ."

ມີເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມຢູ່ຫຼັງຊື່ສະຖານທີ່ Bà-dương, ຊີ້ບອກວ່າ ອາຈານ ຟານຄຽງ ຍັງມີຂໍ້ສົງໄສກ່ຽວກັບຊື່ສະຖານທີ່. ແຕ່ໄລຍະເວລາແມ່ນຈະແຈ້ງ. "ໃນເວລານັ້ນ," ໝາຍເຖິງປີຫຼັງຈາກ Chế Bồng Nga ໄດ້ຂຶ້ນຄອງລາດເປັນກະສັດຂອງແຂວງຈຳປາ (1360).

ເຫດການ "ປຸ້ນຈີ້ ແລະ ລັກພາຕົວ" ນີ້ໄດ້ຖືກກ່າວເຖິງໂດຍສະເພາະໃນປີ 1361 ແລະ 1366. ພື້ນທີ່ທາງພູມສາດ (ຂອງເມືອງຮວ່າເຈົາ) ຂະຫຍາຍຈາກເມືອງຟູໂລກ ແລະ ເມືອງຟູວັງ (ເມືອງເທື່ອທຽນ ເຫວ້ ) ຈົນເຖິງເມືອງດ້າຍໂລກ ແລະ ເມືອງດຽນບ່ານ (ແຂວງກວາງນາມໃນປະຈຸບັນ).

ໃນເວລານີ້, ສອງແຂວງຂອງ Ô Lý ໄດ້ "ກັບຄືນ" ໃຫ້ແກ່ Đại Việt ຫຼາຍກວ່າເຄິ່ງສະຕະວັດກ່ອນໜ້ານີ້ ແລະ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນແຂວງ Thuận ແລະ Hóa, ແຕ່ບັນທຶກທາງປະຫວັດສາດສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າພາກພື້ນນີ້ບໍ່ເຄີຍມີວັນແຫ່ງສັນຕິພາບ. Chế Bồng Nga ໄດ້ສົ່ງກອງທັບໄປບຸກໂຈມຕີ ແລະ ປຸ້ນສະດົມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ແລະ ຫຼາຍຄັ້ງກໍ່ໄດ້ໄປຮອດນະຄອນຫຼວງ Thăng Long, ເຊິ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດບັນຫາຈົນກວ່າລາຊະວົງ Trần ຈະສູນເສຍອຳນາດ...

ການຟ້ອນລຳພື້ນເມືອງໃນອະດີດເຮັດໃຫ້ນຶກເຖິງຄວາມຊົງຈຳກ່ຽວກັບບົດເພງພື້ນເມືອງ ແລະ ພິທີກຳຕ່າງໆທີ່ປະຕິບັດຢູ່ຕາມແມ່ນ້ຳ ວູຢາ - ທູໂບນ. ດັ່ງທີ່ນັກຄົ້ນຄວ້າ ຟ້າມຫືວດັງດາດ ໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ວ່າ, ບ້ານ ເຈິ່ນເຊີນ (ເມືອງ ດ້າຍໂລກ) ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາທ້ອງຖິ່ນທີ່ມີປະເພນີການຮ້ອງເພງພື້ນເມືອງ ແລະ ການຮ້ອງເພງພິທີກຳທີ່ມີມາແຕ່ດົນນານ.

“ ເພງພື້ນເມືອງຄ້າຍຄືກັບເພງປີໃໝ່ແບບດັ້ງເດີມ / ຂໍອວຍພອນໃຫ້ປີໜຶ່ງມີເຂົ້າໜຽວແລະແກງຫວານ / ເພງພື້ນເມືອງຄ້າຍຄືກັບເພງປີໃໝ່ແບບດັ້ງເດີມ / ຂໍອວຍພອນໃຫ້ປີໜຶ່ງມີເຂົ້າໜຽວແລະແກງຫວານ ,” ສຽງຮ້ອງຂອງຄະນະຮ້ອງເພງພື້ນເມືອງຍັງຄົງດັງກ້ອງໄປໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາໄປອວຍພອນໃຫ້ປະຊາຊົນມີຄວາມສຸກໃນປີໃໝ່. ຍັງມີເພງພື້ນເມືອງທີ່ອວຍພອນໃຫ້ໂຊກດີໃນການເຮັດໄຮ່ເຮັດນາ, ການທໍຜ້າ, ວຽກງານໄມ້, ຊ່າງເຫຼັກ, ແລະ ການຄ້າຂາຍ… ເພງເກົ່າແກ່ຫຼາຍ.

ຮູບປັ້ນໂລ່ງຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີຮູບກະສັດ ເລແທ່ງຕົງ ກຳລັງວາງສະແດງຢູ່ທີ່ພິພິທະພັນດານັງ.

2. ຈົນກ່ວາການໂຄສະນາຂອງກະສັດ ເລແທ່ງຕົງ ຕໍ່ຕ້ານຈຳປາ (1471) ເມືອງດຽນບັນ - ດິນແດນຮວາເຈົາທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈຳປາ - ໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຢ່າງແທ້ຈິງ. ເປັນເວລາ 160 ປີ, ແຕ່ປີ 1306 ຫາ 1471, ດິນແດນຈາກພາກໃຕ້ຂອງຫາຍວັນໄປຫາທາງທິດເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳທູບອນ ແມ່ນໄລຍະເວລາທີ່ "ບັນທຶກເປັນພຽງຊື່ທີ່ຫວ່າງເປົ່າ," ອີງຕາມນັກຄົ້ນຄວ້າ ຫວູຮຸ່ງ.

"ຮວ່າງຫວຽດເຍີດທອງຢ່ຽນຈີ" ບັນທຶກວ່າ, ໃນຊ່ວງລາຊະວົງເຈີ່ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເພີ່ມອີກສອງແຂວງຄື ໂອລີ ແລະ ແຂວງອື່ນໆ, "ພວກມັນເປັນພຽງດິນແດນທີ່ເປັນສັນຍະລັກ." "ລິດຈຽວຮຽນເຈືອງເລີຍຈີ" ບັນທຶກຄ້າຍຄືກັນວ່າ: "ໃນຊ່ວງລາຊະວົງຫຼີ ແລະ ເຈີ່ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຮວ່າງເຈົາຈະຖືກຍຶດເອົາ, ແຕ່ພື້ນທີ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງຫາຍວັນຍັງຄົງເປັນດິນແດນເກົ່າຂອງຊາວຈຳປາ."

ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຫຼາຍກວ່າ 80 ປີຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງຈຳປາ, ພູມສັນຖານທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂອງດຽນບານໄດ້ຖືກອະທິບາຍໄວ້ໃນ "ໂອເຈົາກັນລຸກ": "ປະຊາຊົນຮັ່ງມີຈາກເຂົ້າ, ຊາວກະສິກອນໃຊ້ຄວາຍນວດເຂົ້າ... ສວນມັກຊວຽນປູກດອກກຸຫຼາບຫຼາຍ, ຊາວລາງເຈົາທໍຜ້າໄໝສີຂາວຫຼາຍ... ຜູ້ຍິງໃສ່ກາງເກງຜ້າຈຳປາ, ຜູ້ຊາຍຖືພັດລົມຈີນ" (ແປໂດຍ ເຈິ່ນດ້າຍວິງ). ລອງນຶກພາບເບິ່ງວ່າມື້ລະດູໃບໄມ້ປົ່ງທີ່ສົດໃສແລະມີສີສັນໃນພາກພື້ນນີ້ຂະຫຍາຍໄປທາງທິດໃຕ້ແນວໃດ...

"ເມື່ອລະດູໃບໄມ້ປົ່ງມາຮອດ, ການແຂ່ງຂັນລອຍນໍ້າເລີ່ມຕົ້ນ, ແລະຜູ້ຄົນໃນຊຸດຜ້າໄໝກໍ່ເຕົ້າໂຮມກັນ," ປະໂຫຍກອື່ນໃນການສະຫຼຸບຮີດຄອງປະເພນີໃນດິນແດນຈາກແຂວງ ກວາງບິ່ງ ເຖິງພາກເໜືອຂອງແຂວງກວາງນາມ ເປີດສາກກິດຈະກຳທີ່ສະຫງົບສຸກແຕ່ຄຶກຄື້ນ.

ດຣ. ເດືອງວັນອານ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ດັດແກ້ "Ô Châu Cận Lục" ໃນປີ 1555, ຈະໃຊ້ເວລາຫຼາຍມື້ເພື່ອທົບທວນແຜນທີ່, ຊື່ບ້ານ, ແລະຊື່ຕາແສງຫຼັງຈາກກອງປະຊຸມສານ, ຈາກນັ້ນຂຽນບົດຄວາມຕ່າງໆໂດຍບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໃຈ ເຊິ່ງປະກອບມີຊື່ສະຖານທີ່, ຊື່ແມ່ນ້ຳ, ຊື່ພູ, ແລະຊື່ບ້ານຕ່າງໆ. ເມືອງດຽນບິ່ນ, ເຊິ່ງເປັນຂອງແຂວງຈືວຟອງໃນເວລານັ້ນ, ມີ 66 ບ້ານ, ແລະແຕ່ລະບ້ານໄດ້ສົ່ງຄຳເຊີນຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ.

“ກິມ ໄກວ (Kim Quất) ປຽກຊຸ່ມໄປດ້ວຍນ້ຳຄ້າງສີທອງ, ຖວີ ລວານ (Thuy Loan) ຂຽວອຸ່ມທຸ່ມດ້ວຍຝົນ (...) ລ໗ຍ ເຊີນ (Lỗi Sơn), ເລ ເຊີນ (Lệ Sơn) ມີວັດວາອາຮາມຢູ່ແຄມໜ້າຜາ, ຕາມເສັ້ນທາງຄົດเคี้ยว; ຮ່ວາຍ ຝູ (Hoài Phố), ກ່າມ ຝູ (Cẩm Phố) ມີເຮືອນປະມົງທີ່ແນມຜ່ານໄມ້ໄຜ່, ມີປ່ອງຢ້ຽມທີ່ເປີດເລັກນ້ອຍ; ກ່າມ ດັ້ງ (Cẩm Lệ) ມີທຽນໄຂແຕ່ງງານທີ່ກະພິບ; ກ່າມ ຝູ (Cẩm Lệ) ມີສາຍຕາຂອງຜູ້ຍິງທີ່ສວຍງາມທີ່ຍິ້ມແຍ້ມແຈ່ມໃສ”...

ຖ້າ​ຫາກ​ທ່ານ​ພັກຜ່ອນ​ຢ່ອນ​ອາລົມ​ຜ່ານ​ບົດ​ຄັດ​ສະ​ເໜີ​ຈາກ “ Ô Châu Cận Lục ”, ທ່ານ​ຈະ​ໄດ້​ຜ່ານ​ບັນດາ​ຊື່​ໝູ່​ບ້ານ​ໃໝ່​ຄື: ​ແທງ​ກວກ (ຊື່​ໃໝ່​ຂອງ​ໝູ່​ບ້ານ​ກິມກວາງ​ເກົ່າ) - ຕູ່​ລ່ຽນ - ດ້ຽນ​ຕີ໋ນ - ຮ່ວາງ​ຕ໋ຽນ - ​ເຊີນ​ເຟືອງ - ກວາງ​ຫງາຍ. ຫລຽວ​ໄປ​ທາງ​ສາຍ​ໝອກ​ຮ່​ຽນ​ວັນ​ຈະ​ໄດ້​ເຫັນ “ສີ​ຟ້າ​ປົກ​ຫຸ້ມ​ຄື​ກັບ​ຂົນ​ເມກ” ແລະ ແນມ​ໄປ​ທາງ​ທິດ​ໃຕ້, “ເຫັນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ອ່າວ​ລີ, ແລະ​ຮູ້​ວ່າ​ດິນ​ແດນ​ງາມ​ປານ​ໃດ”...

ຕົວອັກສອນຈີນສອງບັນທັດຈາກບົດກະວີ "Hai Van Hai Mon Lu Thu" ຖືກແກະສະຫຼັກຢູ່ເທິງຮູບປັ້ນ, ຢູ່ມຸມຂວາເທິງ.

3. ການສູ້ຮົບພາກໃຕ້ຂອງກະສັດ ເລແທ່ງຕົງ ຍັງໄດ້ປະໄວ້ບົດກະວີທີ່ອະທິບາຍເຖິງມື້ທຳອິດຂອງລະດູໃບໄມ້ປົ່ງໃນເຂດຊາຍແດນໃນປະຫວັດສາດວັນນະຄະດີ. ໃນຄືນທຳອິດຂອງລະດູໃບໄມ້ປົ່ງທີ່ມີແສງເດືອນສ່ອງ, ກຳປັ່ນຂອງກອງທັບດ້າຍຫວຽດໄດ້ຈອດຢູ່ໃກ້ກັນໃນອ່າວດົງລອງ. ກະສັດຜູ້ມີວາຈາໄດ້ແຕ່ງບົດກະວີ "ຫາຍວັນຫາຍມອນຫຼູທູ" ເຊິ່ງປະກອບມີສອງບົດ: "ໃນເວລາສາມໂມງຂອງຄືນ, ດວງຈັນສ່ອງແສງຢ່າງສົດໃສເທິງອ່າວດົງລອງ; ໃນເວລາຫ້າໂມງ, ລົມເຢັນ, ແລະເຮືອລໍຫາກກໍ່ເຄື່ອນທີ່ຢ່າງອ່ອນໂຍນ."

ມັນເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າສົນໃຈຫຼາຍທີ່ຮູບປັ້ນໂລ່ງຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນກະສັດ ເລ ແທ່ງຕົງ ເຊິ່ງປະຈຸບັນວາງສະແດງຢູ່ທີ່ພິພິທະພັນດານັງ ໄດ້ເລືອກທີ່ຈະແກະສະຫຼັກບົດກະວີຈີນສອງແຖວນັ້ນ. ນັກຄົ້ນຄວ້າຫຼາຍຄົນໂດຍທົ່ວໄປເຫັນດີວ່າ ດົງລອງ ແມ່ນອ່າວດານັງ. ແຕ່ຍັງມີການໂຕ້ວາທີກ່ຽວກັບ "ລໍ້ຮັກ". ມັນແມ່ນຊື່ຂອງປະເທດ (ລໍ້ຮັກ, ແຫຼມມາເລ, ຫຼື ລາວົວ, ອານາຈັກບູຮານໃນເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ) ຫຼື ແຫຼມຫາກ, ແຫຼມຫາກ ໃນນ້ຳໂອ? ເມື່ອເບິ່ງຈາກໄກໆ, ແຫຼມຫາກ ເບິ່ງຄືກັບເຮືອ - "ເຮືອລໍ້ຮັກ"...

ເຂດຊາຍແດນເກົ່າມີສະຖານທີ່ທີ່ໜ້າສົນໃຈຫຼາຍແຫ່ງ; ທ່ານຄວນອອກເດີນທາງໄປສຳຫຼວດ. ຈາກຈຸດສູງສຸດຂອງຊ່ອງແຄບຫາຍວັນ, ເມື່ອຫລຽວເບິ່ງໄປທາງອ່າວດານັງ, ທ່ານສາມາດພົບເຫັນຈຸດຫາກ, ຈາກນັ້ນຄ່ອຍໆມຸ່ງໜ້າໄປທາງໃຕ້. ທ່ານສາມາດສືບຕໍ່ໄປທາງພູແທກບີ, ບ່ອນທີ່ກະສັດເລແທ່ງຕົງໄດ້ສ້າງຕັ້ງເຂດແດນຂອງດ້າຍຫວຽດ ແລະ ໝາຍເຂດແດນສຳລັບເຂດແດນໃໝ່ຂອງເຂດປົກຄອງທີ 13: ກວາງນາມ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baoquangnam.vn/du-xuan-qua-mien-phen-giau-3147837.html