Dikkat çekici olan, birçok sözlüğün "nuốt trọg" kelimesini "nuốt chút" veya "nuốt trửng" ile aynı anlamda ele almasıdır. Örneğin, Hoang Phe-Vietlex sözlükleri "nuốt trọg" kelimesini "nuốt chút" olarak açıklamakta ve "çocuk pastanın tamamını yuttu" örneğini vermektedir. Khai Tri sözlüğü de "nuốt trọg" kelimesini kaydetmekte ve "'nuốt trửng' ile aynı anlama gelir" şeklinde açıklamaktadır.
Pek çok eski sözlük yalnızca "nuốt trộng" (tamamen yutma) kaydeder ve "nuốt trửng" (tamamen yutma) kaydetmez, örneğin: Đại Nam quấc âm (1885, 1896); Annam-Latin Sözlüğü (GM. Taberd - 1883); Francais-Anamite Sözlüğü (Trуng Vĩnh Ký - 1884). Đại Nam quấc âm'da "trống" şu şekilde tanımlanır: "Büyük, oldukça büyük ve sağlam; trọng trọng = Orta büyük, küçük değil; trọng trơn = Büyük ve sağlam. Tam bir pirinç tanesi; trọng hột = Büyük tane; trọng đứa = O kadar büyük, küçük değil; Ăn cơm trọng = Tam tahıllı pirinç yemek; çiğnemeden tek başına yemek (Küçük bir çocuk); Nuốt trọng = Önce çiğnemeden yutmak."
"Ngút trọng / trộng" kelimesi "nuốt trẩng", "nuốt trửng" ve ardından "nuốt chút" (hala Thanh Hoa lehçesinde korunmaktadır) haline gelmiştir. Ô ↔ U ilişkisi hala Thanh Hoa lehçesinde bulunmaktadır, örneğin đì đồng ↔ đì đùng; bir şey ↔ bir şey. ỤNG ↔ ỦNG ilişkisine gelince, elimizde: chựng lại ↔ chững/chửng lại; çok güzel ↔ çok güzel; vụng ớc ↔ vũng/vổng ớc,...
TR ↔ CH ilişkisine gelince, çay ↔ chè; trương ↔ ching; trì ↔ chay; trực ↔ chực,...
Etimolojiyi göz önünde bulundurarak, "trộng" → "trửng" → "chưng" kelimeleri nereden geliyor? "Trộng" kelimesinin "büyük" anlamına gelen "trọng" 重 kelimesinden türediğine inanıyoruz. "Nuốt trọg", büyük bir parçayı çiğnemeden bütün olarak yutmak anlamına gelir. "Trộng hột / trọng hạt" = büyük tane. Konuşma dilinde hala "chọn lấy cái trọg" ifadesine rastlıyoruz; bu da en büyük parçayı/parçayı/taneyi seçmek anlamına gelir. "ăn cơm trọg" (iri taneli pirinç yemek) ifadesindeki "trộng" kelimesi, "ăn cơm lống" (iri taneli pirinç yemek) ifadesindeki "lống" kelimesiyle eş anlamlıdır (Thanh Hóa lehçesi) ve çiğnemeden bütün taneli pirinç yiyebilen çocukları veya yavru kedileri ifade eder. Örneğin, "Yavru kedi büyüdü mü?", "Çocuk büyüdü mü?" diye sorulduğunda, cevap "İri taneli pirinç yemeyi biliyorlar." olur.
Ha Tinh lehçesinde "Nuốt lống", "bütün olarak yutmak" anlamına gelir. Thanh Hoa lehçesinde ise "lông lống/lống lống" kelimesi "trồng trọng/trộng trọng" ile eş anlamlıdır ve oldukça büyük, oldukça geniş; zaten oldukça büyük, zaten oldukça geniş anlamına gelir. Örneğin: Hafif kabarık tüylü bir tavuk seçin; Ne yazık ki, çok özen gösterdiğim tavuk sürüsü, çalınmadan önce biraz kabarık tüy çıkarmaya başlamıştı ("hấn" hırsızı ifade eden "o" anlamına gelir).
TR ↔ L (trộng/trọng ↔ lống) ilişkisi aynı zamanda aşağıdakiler gibi diğer birçok durumda da görülebilir: trong ↔ lòng (yumurta sarısı/yumurta sarısı); trong ↔ lòng (boynuna tròng/uzun/boynuna uzun); trũng ↔ lùng (aşağı doğru/aşağı doğru); trõm ↔ ngục (trõ aşağı/ngọm aşağı); trọc ↔ còn (trõ aşağı/ngọm aşağı); trọc ↔ còn (trọc yukarı/dışbükey yukarı),...
Đại Nam Quốc Âm'da (Büyük Vietnam Ulusal Dili), "trộng" girişi 重 (trọng) karakteriyle yazılır ve Huình Tịnh Paulus Của'nın ek açıklaması "Nôm"dur. Ancak yukarıda da belirtildiği gibi "trộng" karakteri "trọng" kelimesinden gelmektedir. Dolayısıyla köken açısından buradaki 'trộng' 重 karakteri, kendi yarattığımız bir Nôm karakteri değil, aslında Vietnamca telaffuza göre telaffuz edilen bir Çince karakterdir. ONG ↔ ÔNG (trọng ↔ trôngg) ilişkisi, thả rong ↔ thả rông gibi diğer birçok durumda da görülebilir; uzun nhong ↔ uzun nhong; rọng dải ↔ rộng rộng; devam et ↔ devam et,...
Bu nedenle, "yutmak," "belirsiz bir şekilde yutmak," "gevşek bir şekilde yutmak" veya "karışık pirinç yemek," "gevşek pirinç yemek" gibi ifadeler, fonetik olarak farklı görünseler de, aslında "büyük" anlamına gelen "trọng" 重 kelimesiyle etimolojik olarak ilişkilidir. Ortak bir kök anlamdan, fonetik değişiklikler ve lehçe farklılaşması yoluyla, trọng → trôngg → trửng → chứng veya trọng/trọng → lống gibi birçok farklı varyasyon ortaya çıkmıştır. Bu örnekler, lehçeler ve standart Vietnamca arasındaki derin bağlantıyı göstermekte ve aynı zamanda Vietnam dilinin tarihindeki fonetik değişim kurallarını oldukça açık bir şekilde yansıtmaktadır.
Hoang Trinh Son (Katkıda Bulunan)
Kaynak: https://baothanhhoa.vn/tu-trung-chung-nbsp-den-trong-long-287077.htm
Yorum (0)