เพียงหยดน้ำเดียวก็เชื่อมโยงชุมชนจรายเข้าด้วยกันได้
พิธีกรรมการถวายน้ำ หรือที่เรียกว่า โซยหยางเอีย เป็นประเพณีทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมายาวนานของชาวจรายใน จังหวัดจาลาย เช่นเดียวกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ในที่ราบสูงตอนกลาง ก่อนที่จะเลือกที่ดินเพื่อสร้างหมู่บ้าน ชาวจรายจะค้นหาพื้นที่ที่มีน้ำพุไหลมาจากลำธารบนภูเขาก่อน เพื่อใช้เป็นแหล่งน้ำ แหล่งน้ำนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้ชาวบ้านมีแหล่งทำมาหากินเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งกำเนิดชีวิตอีกด้วย
หลังจากสร้างหมู่บ้านเสร็จแล้ว ชาวจรายมักจะจัดพิธีบูชาแหล่งน้ำ (ริมน้ำ) ซึ่งเป็นพิธีกรรมสำคัญเพื่อขอบคุณเทพเจ้าแห่งน้ำที่ประทานสิ่งดีๆ ให้แก่ชาวบ้าน ในขณะเดียวกัน ในพิธีนี้ ผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านก็จะอธิษฐานต่อเทพเจ้าแห่งน้ำเพื่อขอพรให้ชาวบ้านมีสุขภาพแข็งแรง สภาพอากาศดี ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ ธรรมชาติงดงาม และชีวิตที่เจริญรุ่งเรืองและมีความสุข พิธีนี้จะจัดขึ้นในทุกปีหลังจากเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว
พิธีถวายน้ำเป็นหนึ่งในพิธีกรรมที่สำคัญของชาวจรายในจังหวัดเกียลาย
ในหมู่บ้านบง ตำบลฮาเบา อำเภอดักโดอา จังหวัดเกียลาย ทุกปีในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน ชาวบ้านจะร่วมกันลงแรงและทุ่มเททรัพยากรอย่างกระตือรือร้นเพื่อจัดพิธีถวายน้ำ
ผู้เฒ่าบลองเล่าว่า “ก่อนเริ่มพิธี ทุกคนในหมู่บ้านจะเข้าร่วมอย่างกระตือรือร้น คนหนุ่มสาวช่วยกันทำความสะอาดถนนและตรอกซอยในหมู่บ้าน ขณะที่คนอื่นๆ ตัดไม้ไผ่ ผ่าต้นกก และตั้งเสาพิธีที่ริมน้ำ ผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านเตรียมบทสวด และผู้หญิงก็ต้มเหล้าข้าวหอมๆ เพิ่มเพื่อต้อนรับแขก วงดนตรีฆ้องและกลองก็ฝึกซ้อมทั้งวันทั้งคืนเพื่อให้พิธีมีความศักดิ์สิทธิ์และน่าประทับใจยิ่งขึ้น”
การถวายหยดน้ำ - พิธีกรรมสำคัญเพื่อขอบคุณเทพเจ้าแห่งน้ำที่ทรงประทานสิ่งดีงามแก่ชาวบ้าน
ตามประเพณีของชาวจราย พิธีบูชาน้ำนั้นต้องใช้ฆ้องและกลองชุดหนึ่ง ท่อไม้ไผ่สองอัน ไวน์สิบเหยือก น้ำในกระบอกน้ำเต้า ไก่ตัวผู้ เสาพิธี และใบงาพร้อมผลไม้หนึ่งกำ พิธีจะจัดขึ้นในตอนเช้าตรู่ เสาพิธีจะถูกนำไปปักที่แหล่งน้ำโดยชายหนุ่มจากหมู่บ้าน เครื่องบูชาประกอบด้วยไก่ย่าง ตับไก่ดิบ เลือดไก่ดิบ ไวน์หนึ่งเหยือก ใบกล้วย และใบงาพร้อมผลไม้หนึ่งกำ
ของถวายประกอบด้วยไก่ย่าง ตับไก่ดิบ เลือดไก่ดิบ ไวน์หนึ่งเหยือก ใบตอง และใบงา (Ngăl) มัดหนึ่งพร้อมผลไม้
เมื่อพิธีถวายน้ำเริ่มต้นขึ้น ผู้เฒ่าบลังและผู้เฒ่าผู้ทรงเกียรติอีกสองท่านจะปูใบตอง ทาตับไก่ที่หูจับของไหเหล้า และบนใบของต้นงาที่มีผล ทั้งสามคนสวดมนต์พร้อมกัน เชิญชวนหยางให้ประทานพรแก่ชาวบ้านด้วยสุขภาพที่ดี สภาพอากาศที่ดี การเก็บเกี่ยวที่อุดมสมบูรณ์ ธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ และปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ พวกเขาอธิษฐานขอให้มีน้ำไหลตลอดทั้งปี การข้ามแม่น้ำและลำธารอย่างปลอดภัย การเดินทางที่ปลอดภัย และขอให้ผู้เดินทางมีภัยอันตราย หลังจากพิธีริมน้ำเสร็จสิ้น ชาวบ้านก็เริ่มแบกน้ำกลับไปยังหมู่บ้าน รอบกองไฟที่อบอุ่น ทุกคนจับมือกัน พูดคุย กินอาหาร และแลกเปลี่ยนคำอวยพรที่ดีต่อกัน
ชาวจรายเชื่อว่าเทพเจ้ามีอารมณ์ความรู้สึกเหมือนมนุษย์ รู้สึกถึงความสุขและความเศร้า ความโกรธและความขุ่นเคือง ความเกลียดชังและความรัก... การถวายของบูชามากมายแด่เทพเจ้าด้วยใจจริงจะนำมาซึ่งความช่วยเหลือ การคุ้มครอง การสนับสนุน และการปกป้องจากเทพเจ้าอย่างเหมาะสม
การถวายน้ำเป็นเครื่องบูชา - ประเพณีทางวัฒนธรรมที่งดงามซึ่งควรได้รับการอนุรักษ์และส่งเสริม
เช่นเดียวกับชาวจรายในหมู่บ้านอื่นๆ นอกจากจะอนุรักษ์พิธีกรรมดั้งเดิมที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น พิธีบูชาในบ้านรวม พิธีฉลองปีใหม่ และพิธีศพแล้ว ชาวจรายในเมืองเปลกูซึ่งตั้งอยู่บนภูเขายังให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับพิธีบูชาหยดน้ำ สำหรับพวกเขา หยดน้ำเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ซึ่งเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับชีวิตทางจิตวิญญาณและวัฒนธรรมของพวกเขา ซึ่งชาวบ้านได้ร่วมกันอนุรักษ์ไว้จากรุ่นสู่รุ่น
หลังจากผู้อาวุโสในหมู่บ้านทำพิธีกรรมเสร็จสิ้น เหล่าหญิงสาวชาวจรายก็ลงไปที่ลำธารเย็นเพื่อตักน้ำสะอาดใส่ภาชนะดินเผา แล้วนำกลับบ้าน
เมื่อไม่นานมานี้ ช่างฝีมือจากหมู่บ้านโชเอ็ต 2 ตำบลทังลอย (เมืองเปลกู) ได้จำลองพิธีถวายน้ำขึ้นใหม่ ณ ศาลาประชาคมหมู่บ้านออป ตำบลฮวาเลือ ท่ามกลางนักท่องเที่ยวจำนวนมากจากทั้งในและนอกจังหวัด ในโอกาสนี้ นายอัค ผู้เฒ่าประจำหมู่บ้านได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ประกอบพิธีกรรม
หลังจากเตรียมเครื่องบูชาเสร็จเรียบร้อยแล้ว อัคผู้เฒ่าประจำหมู่บ้านก็จุ่มฟางลงในไหเหล้าองุ่น แล้วเริ่มสวดมนต์เสียงดังว่า “โอ้ เทพแห่งลำธาร โปรดข้ามป่ามา ตามขอบนาข้าว และมายังลำธารเอียงกวินของเรา วันนี้เราขอถวายเครื่องบูชาแด่เทพเจ้า โดยเทตับไก่ ตับหมู และเหล้าองุ่นลงในแหล่งน้ำ เพื่อขอให้หยางประทานพรแก่ชาวบ้านให้มีสุขภาพแข็งแรง ชีวิตดี ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ สภาพอากาศดี ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ และความเจริญรุ่งเรืองในทุกสิ่งในหมู่บ้าน ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ ขอให้เทพประทานแหล่งน้ำที่ใสสะอาดและอุดมสมบูรณ์ไหลตลอดทั้งปีแก่เราด้วยเถิด…”
การถวายน้ำเป็นเครื่องบูชา - ประเพณีทางวัฒนธรรมที่งดงามซึ่งควรได้รับการอนุรักษ์และส่งเสริม
หลังจากสวดมนต์เสร็จ ผู้เฒ่าอัคก็โค้งคำนับและดื่มเหล้าองุ่นแก้วแรก ตามด้วยผู้เฒ่าและชาวบ้านคนอื่นๆ ในขณะนั้น เหล่าหญิงสาวจรายก็ลงไปที่ลำธารเพื่อตักน้ำเย็นสดชื่นใส่กระบอกน้ำและนำกลับมา ชาวบ้านและเด็กๆ จึงตักน้ำนั้นไปล้างหน้าและสาดใส่ตัว โดยเชื่อว่าจะนำโชคลาภอันประเสริฐจากหยางมาให้
เมื่อพิธีสิ้นสุดลง เสียงฆ้องและฉาบก็เริ่มปลุกเร้าบรรยากาศที่เคยสงบเงียบ ชาวบ้านต้อนรับผู้มาเยือนด้วยเสียงฆ้องและฉาบดังกึกก้อง พร้อมกับการรำซวงที่งดงามและพลิ้วไหว ใบหน้าเปี่ยมสุขของผู้คนต่างเฉลิมฉลองการมาถึงของน้ำอันสดชื่นในหมู่บ้าน และชาวบ้านต่างแลกเปลี่ยนคำอวยพรซึ่งกันและกัน
“ตอนนี้ชีวิตของชาวบ้านสะดวกสบายและง่ายขึ้นกว่าแต่ก่อนมาก นอกจากจะมุ่งเน้นการพัฒนา เศรษฐกิจ แล้ว ชาวบ้านยังให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมดั้งเดิมด้วย เมื่อไม่นานมานี้ ด้วยความเอาใจใส่จากหน่วยงานทุกระดับ พิธีถวายน้ำของหมู่บ้านได้รับการฟื้นฟูขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ ดึงดูดชาวบ้านและนักท่องเที่ยวจำนวนมากให้มาเยี่ยมชม และทุกคนในหมู่บ้านก็มีความสุข” อัค ผู้เฒ่าประจำหมู่บ้านกล่าวอย่างตื่นเต้น
ภายใต้หลังคาของบ้านชุมชนแบบดั้งเดิม ท่ามกลางเสียงฆ้องที่ดังกึกก้อง ผู้คนต่างจับมือกันและรำระบำซวงอย่างงดงาม
พิธีถวายน้ำของชาวจรายไม่เพียงแต่มีส่วนช่วยในการอนุรักษ์และส่งเสริมคุณค่าทางวัฒนธรรมดั้งเดิมที่สวยงามของกลุ่มชาติพันธุ์ในที่ราบสูงตอนกลางเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้างความสามัคคีในชุมชนและส่งเสริมการร่วมมือกันสร้างบ้านเกิดเมืองนอนที่แข็งแกร่ง เจริญรุ่งเรือง และมีอารยธรรมมากยิ่งขึ้น
ทุกปี ชาวจรายในหมู่บ้านต่างๆ ยังคงสืบทอดประเพณีการจัดพิธีถวายน้ำ โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐทุกระดับ ทำให้ชาวจรายสามารถฟื้นฟูพิธีนี้ให้ยิ่งใหญ่และงดงามยิ่งขึ้น เพื่ออนุรักษ์และส่งเสริมเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์
[โฆษณา_2]
แหล่งที่มา
การแสดงความคิดเห็น (0)